De winter begint op het noordelijk halfrond astronomisch gezien meestal op 21 of 22 december (de kortste dag). Meteorologen hanteren echter 1 december als startdatum voor de winter, die de maanden december, januari en februari beslaat. KNMI +4
Volgens de klimatologische indeling is de winter dus al op 1 december begonnen en duurt het seizoen tot met 28 of 29 februari. Voor andere berekeningen, zoals het koudegetal van Hellmann wordt ook de kou in voor- en nawinter, in de maanden november en maart, meegerekend.
Een vaak aangehouden definitie van de meteorologische winter is die van de maanden december, januari en februari op het noordelijk halfrond en juni, juli en augustus op het zuidelijk halfrond. Als men het heeft over de gemiddelde wintertemperatuur, dan is die berekend aan de hand van deze periode.
De koudste maanden van het jaar op het noordelijk halfrond zijn december, januari en februari , en bepalen daarmee de meteorologische winter.
De aarde draait in ongeveer een jaar tijd een rondje om de zon. Seizoenen ontstaan doordat de aarde een beetje gekanteld staat. Door deze kanteling, verandert gedurende het jaar de hoeveelheid zonlicht die we ontvangen. Hierdoor verandert ook langzaam het seizoen.
De seizoenen hebben twee datumdefinities: meteorologisch (vaste data: Lente 1 maart, Zomer 1 juni, Herfst 1 sep, Winter 1 dec) voor gemakkelijke statistiek, en astronomisch (rond 21/22 maart, 21/22 jun, 21/22 sep, 21/22 dec, gebaseerd op zon) die elk jaar iets verschuiven. De meteorologische indeling gebruikt hele maanden (Maart-Mei voor Lente, Juni-Aug voor Zomer, etc.).
De wrijving van de chromosfeer van de zon zou de baan van de aarde verkleinen. Deze effecten zullen het massaverlies van de zon compenseren, en de zon zal de aarde waarschijnlijk over ongeveer 7,59 miljard jaar opslokken. De wrijving van de zonneatmosfeer kan ervoor zorgen dat de baan van de maan afneemt.
Modellen suggereren dat de hoeveelheid water die in de westelijke sneeuwlagen is opgeslagen tegen 2050 met ongeveer 25% zou kunnen afnemen . En jaren met weinig tot geen sneeuw – die de auteurs definieerden als jaren met 30% of minder van de historische piek in de wateropslag – zouden binnen twee generaties de norm kunnen worden als de uitstoot onverminderd doorgaat.
De winterzonnewende vindt plaats tijdens de winter op het betreffende halfrond. Op het noordelijk halfrond is dit de winterzonnewende in december (21 of 22 december) en op het zuidelijk halfrond de winterzonnewende in juni (20 of 21 juni) . Hoewel de winterzonnewende zelf maar een moment duurt, verwijst de term ook naar de dag waarop deze plaatsvindt.
De astronomische herfst begint rond 21 september en de meteorologische herfst al op 1 september. Zo duren alle seizoenen precies drie maanden. De zomer bestaat dan uit de drie warmste maanden (juni, juli en augustus), de winter uit de drie koudste (december, januari en februari).
Op zaterdag 21 december staat 's middags de zon aan de Steenbokskeerkring loodrecht aan de hemel. Een nieuw seizoen begint vaak op de 21e, maar dit verschilt per jaar. In 2023 begon de winter bijvoorbeeld op 22 december. Dat had in dit geval te maken met de astronomische winter.
Sneeuw, korte dagen, schaatsen, skiën, warme choco. Allemaal typisch winter.
In de winter van 1987 bedroeg de gemiddelde temperatuur 1,6 graden. Toch komen beide winters volgens Dehenauw niet in de top-10 van de koudste voor. De koudste winter was die van 1963, met een gemiddelde van -2 graden. Toen bevroor de zee en werd zelfs een kleine ijsbank gevormd.
Volgens een andere astronomische berekening begint de winter bij de winterzonnewende en eindigt bij de lente-equinox. Deze data liggen iets later dan de data die worden gebruikt om het begin en einde van de meteorologische winter te definiëren ( december, januari en februari op het noordelijk halfrond en juni, juli en augustus op het zuidelijk halfrond ).
Ja, 17 graden in huis wordt door de meeste mensen als aan de koele kant ervaren en kan als koud worden beschouwd, hoewel het comfort afhangt van persoonlijke voorkeur en activiteit; experts raden 18-21°C aan voor comfort, maar 17°C is beter dan lager dan 15°C om vochtproblemen te voorkomen, met warme kleding als aanvulling.
Officieel loopt de herfst van 21 september tot en met 20 december. Volgens de klimatologische indeling is de herfst al op 1 september begonnen en duurt het seizoen tot met 30 november.
Voor de noordelijke helft van de aarde (het noordelijk halfrond) vindt de winterzonnewende jaarlijks plaats op 21 of 22 december . (Voor het zuidelijk halfrond vindt de winterzonnewende plaats op 20 of 21 juni.) De winterzonnewende is de dag met de minste uren zonlicht van het hele jaar, waardoor het de "kortste dag" van het jaar is.
Waarom reageert je huid zo op kou? In de winter daalt de luchtvochtigheid, zowel buiten als binnen door verwarming. Dit zorgt voor een lagere hydratatie van de huid. Bovendien maakt je huid minder talg aan bij lage temperaturen, waardoor de natuurlijke beschermlaag dunner wordt.
Winterzonnewende 2026: conclusie
De winterzonnewende is op 21 december 2026 op het noordelijk halfrond en op 21 juni 2026 op het zuidelijk halfrond. Het is de kortste dag en langste nacht van het jaar en het begin van de astronomische winter.
De uitstoot van broeikasgassen, die de aarde opwarmen, zal naar verwachting stijgen tot 75 miljard ton per jaar in 2050 – een toename van bijna 50 procent ten opzichte van nu. Dit zal het klimaat destabiliseren en leiden tot een toename van hittegolven, die naar verwachting bijna iedereen op aarde – zo'n 9,2 miljard mensen – zullen treffen tegen 2050.
De winter van 2025-2026 was een wisselvallige winter met wisselend weer; er waren zeker koude en sneeuwrijke periodes, vooral in januari, met vorst en sneeuw in Nederland, maar ook mildere en nattere fasen, waardoor het gemiddeld als zacht werd ervaren, hoewel de kans op winterse pret groter was dan in voorgaande jaren en er ook indicaties waren voor potentieel strengere winters in de toekomst door factoren zoals de verzwakking van de poolwervel en La Niña-effecten.
"Desondanks bestaat er een risico dat 2026 het warmste jaar ooit wordt, zelfs zonder El Niño , vanwege de wereldwijde opwarmingstrend", vertelde Semmler aan persbureau Agence France-Presse. "Als El Niño zich in de tweede helft van 2026 ontwikkelt, loopt 2027 een groter risico op een recordwarm jaar", voegde hij eraan toe.
Wetenschappers zeggen dat zonder een reeks snelle en gecoördineerde ingrepen de aarde in 2030 op een pad zonder terugkeer zal zijn beland , en niet langer in staat zal zijn om de schade van generaties te herstellen en te overwinnen. Dit betekent dat de aarde zich ook op een keerpunt bevindt.
Maar nog steeds was de groei gemiddeld minder dan 0,05 procent. Rond het jaar 0 leefden er naar schatting 200 miljoen mensen, maar die schatting varieert. Er zijn ook wetenschappers die 300 tot zelfs 600 miljoen noemen. Dat laat zien hoe inaccuraat de schattingen in die tijden waren.
Onderzoekers van de Universiteit van Cambridge geloven dat er een kans van 99,7% is op leven op K2-18b , een grote planeet op 700 biljoen mijl van de aarde. Ze hebben met behulp van NASA's James Webb-ruimtetelescoop bewijs gevonden van moleculen die lijken op die van leven op aarde in de atmosfeer van de planeet.