Grote kledingmerken (o.a. H&M, Zara, Primark, C&A, Adidas), elektronicafabrikanten (o.a. Apple, Samsung, Sony) en bedrijven met toeleveringsketens in risicogebieden worden vaak geassocieerd met kinderarbeid, vooral in textiel, landbouw en mijnbouw UNICEF. UNICEF +4
Internationale kledingmerken zoals H&M, C&A, Esprit en Marks & Spencer dragen indirect bij aan kinderarbeid in Bangladesh. Door de lage lonen in de textielsector zien veel ouders zich genoodzaakt hun kinderen uit werken te sturen, stelt een studie van Stop Kinderarbeid en SOMO.
Honderdduizenden Oeigoeren zitten vast in 'heropvoedingskampen' en komen terecht op katoenplantages en -spinnerijen. En deze dwangarbeid wordt ingezet voor grote merken als Adidas, Tommy Hilfiger en Zara, en zelfs Patagonia.
Kinderarbeid wordt absoluut niet getolereerd in de gehele toeleveringsketen van Primark; dit is onaanvaardbaar. Dit staat duidelijk omschreven in de Gedragscode van Primark, die is gebaseerd op de normen van het Ethical Trading Initiative (ETI) en de International Labour Organisation (ILO).
Zeeman stelt dat het kinderarbeid actief bestrijdt door directe relaties met leveranciers, strenge gedragscodes (gebaseerd op ILO-normen) en deelname aan initiatieven zoals Fair Wear Foundation, ETI en Goodweave, met als doel veilige werkomstandigheden, leefbare lonen en redelijke werktijden te garanderen, hoewel er in 2021 kritiek was over zaken met spinnerijen in India waar problemen speelden. Het bedrijf communiceert hierover transparant en doet er alles aan om kinderarbeid te voorkomen en te rapporteren, aldus Zeeman.
Veel internationale kledingmerken, waaronder H&M, C&A, Esprit, Marks & Spencer, GAP, VF Corporation en Kmart Australia, dragen bij aan deze situatie. Dit zijn belangrijke bevindingen van het rapport Branded Childhood dat vandaag wordt gepubliceerd door de Stop Kinderarbeid coalitie en SOMO.
Een Zeeman noemde men vroeger niet anders, maar de winkel zelf was destijds revolutionair als een 'textielsuper' voor lage prijzen, opgericht door Jan Zeeman in 1967, en stond bekend als 'de man van de eenvoud' die bulkinkoop en zelfbediening introduceerde voor betaalbare kleding en textiel.
HEMA zegt zich actief in te zetten tegen kinderarbeid door strikte leverancierscodes, audits, en deelname aan internationale convenanten zoals het IMVO Convenant Duurzame Kleding en Textiel, met als doel verantwoorde productieketens, leefbare lonen en goede arbeidsomstandigheden te garanderen. Hoewel ze keurmerken gebruiken en transparantie nastreven (o.a. via Tony's Open Chain voor cacao), is het voorkomen van kinderarbeid een blijvende uitdaging, vooral in complexe ketens zoals die van mica, waar onafhankelijke rapporten wijzen op laksheid bij sommige bedrijven.
Wibra zal kinderarbeid onder geen enkele voorwaarde accepteren. Een werknemer dient minimaal 15 jaar oud te zijn (of 14 jaar oud waar nationale wetgeving dat toelaat). Leveranciers en zakelijke relaties moeten maatregelen nemen om zich ervan te verzekeren dat zij geen te jonge werknemers in dienst nemen.
Sommige klanten vinden dat Primark niet meer zo goedkoop is als vroeger. Hoewel het bedrijf beweert dat 85 procent van de producten tien pond of minder kost, bieden concurrenten zoals Shein vaak nog lagere prijzen . Dit verandert de verwachtingen van de klant. Steeds meer klanten kiezen ervoor om minder, maar kwalitatief betere artikelen te kopen.
Wist je dat Tommy Hilfiger kleding liet produceren in sweatshops op Saipan? Omdat het een Amerikaans territorium is, kon de kleding goedkoop worden geproduceerd en toch het label "Made in the USA" krijgen.
15 duurzame kledingmerken voor mannen en vrouwen
Adidas lanceerde al verschillende initiatieven rond duurzaamheid. Over het algemeen vermijdt Adidas het gebruik van plastiek, dit helpt koolstof-uitstoot te verminderen. De schoendozen zijn ook helemaal gerecylceerd. Adidas werkt samen met Parley om van plastiek afval een bruikbare grondstof te maken.
Wat nog lang niet duurzaam genoeg is aan ONLY
Daarbij halen ze via hetzelfde onderzoek nét geen voldoende voor allerlei regels als het gebruik van biologisch katoen, de arbeidsomstandigheden, kinderarbeid, het gebruik van zandstralen, uitbannen van giftige stoffen en het beperken van de CO2-emissies.
Nee, H&M-kleding is over het algemeen niet direct 'giftig', maar net als bij veel andere 'fast fashion'-merken kunnen er restanten van chemicaliën in zitten, al is recent onderzoek door Pointer (KRO-NCRV) uit 2025 juist tot de conclusie gekomen dat de geteste kleding van H&M veilig was en binnen de normen viel, in tegenstelling tot sommige andere (met name Chinese) superfast fashion merken. H&M heeft al langer beleid op het verbieden van bepaalde stoffen, zoals PFAS. Het is echter altijd verstandig nieuwe kleding te wassen voordat je het draagt, omdat kleurstoffen en andere chemicaliën kunnen achterblijven.
11 duurzame kinderkleding merken van Nederlandse bodem
Samen met de oude rivaal Topshop is Primark in het verleden genoemd als onderneming die profiteert van kinderarbeid. Vier jaar geleden had Primark ook al beloofd om meer aandacht te schenken aan milieubescherming en aan betere werkomstandigheden in de fabrieken waar de kleren worden gemaakt.
Het bedrijf sloot zich aan bij de 'club van negen'. Die club bestond uit vergelijkbare ondernemers, waaronder Scholten, Ter Stal en Zeeman. Deze bedrijven verdeelden de markt, zodat ze elkaar qua concurrentie niet in de weg zaten. Die opdeling verdween toen Wibra en Zeeman sommige van de andere ondernemingen opkochten.
Patagonia produceert een deel van zijn kleding in de Sri Lankaanse fabriek Regal Image. Het is de fabriek waar ook de kleding van Primark (en nog meer fast fashion merken) wordt gemaakt. Follow The Money bezoekt de fabriek en spreekt met diverse medewerkers.
HEMA heette vroeger voluit de Hollandsche Eenheidsprijzen Maatschappij Amsterdam, opgericht in 1926, en de puntjes tussen de letters (H.E.M.A.) verdwenen na de oorlog, toen het een bekend warenhuis voor de 'gewone man' werd, met het concept van eenheidsprijzen (zoals 10, 25, 50 cent) als kenmerk.
Salaris: 15 jaar €4,17.
HEMA streeft naar verantwoordelijkheid in kleding door 100% duurzaam katoen te gebruiken (Better Cotton, OCS, GOTS), te focussen op sociale aspecten in de keten (OESO-richtlijnen, ILO) en te investeren in textielrecycling en bewuste materiaalkeuze (bv. RDS-dons). Hoewel er stappen zijn gezet, is volledige traceerbaarheid en leefbaar loon in de hele keten nog een uitdaging, maar HEMA werkt actief aan verbetering en transparantie.
Na droogte weer dividendregen bij Zeeman
Of het genoeg is om te stijgen op Quote's Familie 50, waarop het vermogen van de familie Zeeman in 2021 geschat werd op €1 miljard, zal in november duidelijk worden.
Ernest Shackleton
Zijn grootsheid en nalatenschap worden waarschijnlijk het best gemeten door de ongelooflijke expeditie van 1914-1917, waarbij zijn schip werd verpletterd door het poolijs. Hij en zijn bemanning zaten jarenlang vast in het bevroren land, maar gedurende deze tijd werden er foto's en enkele filmopnamen gemaakt.
De weduwe en drie zoons van dit jaar overleden Jan Zeeman uit Lage Mierde ontfermen zich over de erfenis. Jan Zeeman zelf stond vorig jaar zelf nog op plaats 37 in de lijst van rijkste Nederlanders. Rijkste Brabantse familie blijft De Pont. De erven van Tilburger Jan de Pont bezitten samen 1,1 milard euro.