Voor de diagnose en behandeling van het syndroom van Sjögren is de reumatoloog (gespecialiseerd in auto-immuunziekten) de hoofdbehandelaar. Vaak wordt samengewerkt in een team met een internist-immunoloog, oogarts (voor droge ogen) en kaakchirurg/mondhygiënist (voor speekselklieren). Start bij de huisarts voor een verwijzing. Sjogren Expertisecentrum +3
Om vast te stellen of iemand het syndroom van Sjögren heeft, zal de reumatoloog (in opleiding) vragen stellen over alle klachten inclusief die van droogte, en het lichaam nakijken op verschijnselen die kunnen optreden bij het syndroom van Sjögren.
Diagnose van het syndroom van Sjögren
Een reumatoloog (een specialist in auto-immuunziekten) kan de ziekte diagnosticeren. Een oogarts of tandarts kan echter ook bepaalde tests uitvoeren om de diagnose te stellen.
De internist
Deze arts luistert goed naar uw klachten, bekijkt de onderzoeken die al gedaan zijn en doet zelf aanvullende onderzoeken om een goede diagnose te stellen en een behandeling te starten.
Bij Sjögren komen vaak darmklachten voor, zoals moeilijk slikken, brandend maagzuur, misselijkheid, constipatie, een opgeblazen gevoel en buikkrampen, vergelijkbaar met het prikkelbaredarmsyndroom (PDS). Dit kan te maken hebben met droogte, ontregelde spierbewegingen in de darmen door het autonome zenuwstelsel, voedselintoleranties (zoals coeliakie) en maagzuur dat minder goed wordt geneutraliseerd door speeksel.
Door een opvlamming met aandacht en zorg te behandelen, kunt u ervoor zorgen dat u er minder van krijgt . Neem even afstand, zorg goed voor uzelf, rust vaker uit of pas uw werkdag zo aan dat u daar ruimte voor heeft. Zo komt u een heel eind in de goede richting en zult u minder last hebben van opvlammingen. Lees meer over opvlammingen en vermoeidheid bij het syndroom van Sjögren.
Droge mond
Dat is lastig bij eten, slikken en praten. Water drinken om voedsel door te slikken helpt, zeker als het droog voedsel is. Ook word je 's nachts soms wakker van een droge mond. Vaak is dit het eerste teken van het syndroom van Sjögren.
Personen met een genetische aanleg voor auto-immuunziekten of reumatische aandoeningen, of met symptomen zoals onverklaarbare, terugkerende of verergerende gewrichtspijn en -zwelling, dienen een reumatoloog te raadplegen.
Het UMCG is een expertisecentrum op het gebied van zeldzame systemische auto-immuunziekte zoals de ziekte van Sjögren, Systemische Lupus Erythematosus (SLE) en Systemische sclerose (sclerodermie). Dit zijn aandoeningen die erg weinig voorkomen.
De meest voorkomende auto-immuunziekten zijn psoriasisartritis, reumatoïde artritis, bindweefselziekten, multiple sclerose, auto-immuun schildklieraandoeningen zoals de ziekte van Hashimoto, coeliakie en inflammatoire darmziekten.
De belangrijkste symptomen zijn droge ogen en een droge mond, maar ook andere delen van het lichaam kunnen worden aangetast. Veel mensen melden vermoeidheid en gewrichts- en spierpijn . Daarnaast kan de ziekte de longen, nieren en het zenuwstelsel beschadigen. De ziekte van Sjögren treft voornamelijk vrouwen.
De behandeling van het syndroom van Sjögren hangt af van de getroffen lichaamsdelen. Veel mensen kunnen de droge ogen en droge mond die kenmerkend zijn voor het syndroom van Sjögren verlichten met vrij verkrijgbare oogdruppels en door vaker kleine slokjes water te drinken . Sommige mensen hebben echter medicijnen op recept nodig, of zelfs een chirurgische ingreep.
Een verhoogde bloedbezinking, een verhoogd serum immuunglobuline (eiwitten) IgG, aanwezigheid van antinucleaire antistoffen en anti-SSA en/of anti-SSB antistoffen kunnen wijzen op Sjögren. Deze tests zijn gericht op de vochthuishouding van de ogen. Zo worden de ogen onderzocht met behulp van een spleetlamp.
Je kunt het op elke leeftijd krijgen, maar het komt het meest voor bij mensen van 40 en 50 jaar . Het syndroom van Sjögren komt vaker voor bij mensen die ook andere auto-immuunziekten hebben, zoals reumatoïde artritis en lupus.
Via een bloedonderzoek stelt de reumatoloog vast of er sprake is van verhoogde ontstekingswaardes, zoals BSE en CRP. Het bloedonderzoek toont ook aan of er auto-antistoffen, zoals ANA, anti-SSA en anti-SSB, in het bloed aanwezig zijn. Als er een tekort is in de bloedcellen, dan blijkt dit ook uit het bloedonderzoek.
Deze vorm van vermoeidheid geeft je het gevoel alsof je een steile heuvel beklimt, terwijl je eigenlijk gewoon op vlak terrein loopt . Het kan verdwijnen zodra de onderliggende organische aandoening is vastgesteld en behandeld. Schildklierproblemen en bloedarmoede komen vaak voor bij patiënten met het syndroom van Sjögren, maar er kunnen ook veel andere vormen van vermoeidheid bijkomen.
Yehuda Shoenfeld, MD, FRCP
Shoenfeld is een wereldberoemd expert op het gebied van auto-immuun- en reumatische aandoeningen en heeft meer dan 1750 artikelen gepubliceerd in prestigieuze internationale medische tijdschriften.
Als je grote hoeveelheden auto-antilichamen of anti-nucleaire antilichamen (ANA) in je bloed hebt, kan dit wijzen op een auto-immuunziekte. De ANA-test spoort de anti-nucleaire antilichamen (ANA) in je bloed op. Anti-nucleaire antilichamen (ANA) richten zich tegen de kern (nucleus) van de cellen in je lichaam.
CAR T-celtherapie staat op het punt de behandeling van auto-immuunziekten te revolutioneren. Een baanbrekende klinische studie, beschreven in Nature Medicine's "Elf klinische studies die de geneeskunde in 2026 zullen vormgeven", herdefinieert de toekomst van de behandeling van auto-immuunziekten.
Wat is een reumatoloog ? Een reumatoloog is een internist met een specialisatie in reumatologie. Dit medische specialisme houdt zich bezig met degeneratieve, auto-immuun- en ontstekingsziekten die het bewegingsapparaat aantasten. Veel van deze aandoeningen zijn chronisch en kunnen erfelijk zijn.
Bij een auto-immuunziekte worden door uw eigen immuunsysteem (per vergissing) gezonde en goed werkende cellen in uw lichaam aangevallen. Dit kan ontstekingen veroorzaken, onder andere in uw huid. Tijdens het spreekuur ziet u een coassistent, arts-assistent in opleiding tot dermatoloog en een dermatoloog.
Hoewel hun voornaamste aandachtsgebieden verschillen, werken zowel reumatologen als endocrinologen met patiënten die auto-immuunziekten hebben .
Omdat het een systemische ziekte is die het hele lichaam aantast, kunnen de symptomen stabiel blijven of in de loop van de tijd verergeren . Er is geen vast ziekteverloop en dit kan het voor patiënten en hun artsen lastig maken.
De gevolgen van droogheid voor mensen met het syndroom van Sjögren zijn uiteenlopend en zowel lichamelijk als psychosociaal van aard. Hoewel een meer dan gewoon aantal patiënten met het syndroom van Sjögren problemen ervaart met huilen, is de samenhang tussen deze problemen en emotioneel welbevinden gering.
Bij 30% van de patiënten treedt ook systemische betrokkenheid op, wat betekent dat veel organen zijn aangetast, zoals lymfeklieren, huid, longen, nieren, bloedvaten, evenals het perifere en/of centrale zenuwstelsel 4 .