Zee-egels worden gegeten door een diverse groep roofdieren in de zee. De belangrijkste natuurlijke vijanden zijn:
Zee-egels bewegen langzaam, kruipend met buisvoeten, en stuwen zichzelf ook voort met hun stekels. Hoewel algen het belangrijkste eten zijn, eten zee-egels ook langzaam bewegende dieren. Roofdieren die zee-egels eten, omvatten een grote verscheidenheid aan vissen, zeesterren, krabben, zeezoogdieren en mensen.
Natuurlijke vijanden van volwassen zee-egels zijn zeeotters en eidereenden. Verder mag een zee-egel vrezen voor vissen zoals de zeewolf en trekkervissen. Ook wordt er in Azië op ze gevist omdat onder andere in Japan hun geslachtsorganen als delicatesse gelden.
Dassen, roofvogels, honden en vossen zijn natuurlijke vijanden van de egel. De grootste bedreiging van de egel is de mens; door auto's, robotmaaiers en bestrijdingsmiddelen overleven veel egels het niet.
Vossen en dassen vinden het lastig om een opgerolde egel te pakken, maar soms lukt het wel. Grote roofvogels, zoals sperwers en uilen, hebben er minder moeite mee. Bovendien zijn die lastiger te horen en te ruiken. De grootste vijand van de egel is de mens.
Katten daarentegen hebben vaak een instinctieve jachtreactie wanneer ze een bewegend object zien zoals een egel. Ze kunnen beginnen met sluipen, besluipen of zelfs proberen de egel te vangen. Dit gedrag kan echter sterk variëren tussen verschillende kattenrassen.
Een egel eet in de natuur kevers, rupsen, larven, regenwormen, slakken etc. soms ook eieren en kleine gewervelde dieren zoals muizen, kikkers, padden en kleine vogeltjes. Egels eten af en toe ook bessen, vruchten en paddenstoelen en zijn dus eigenlijk alleseters.
PREVENTIE In principe moet men zee-egels met hun lange stekels nimmer aanraken met blote handen. Dit geldt natuurlijk evenzeer voor de tropische soorten met korte stekels zoals Toxopneustes of Asthenosoma. Zelfs met dikke leren handschoenen kan men toch nog steken oplopen.
Deze afname is deels te wijten aan het verlies van natuurlijke leefomgeving, die egels zowel beschutting als voedsel biedt. Omheiningen, pesticiden, gevaren in de tuin (zoals vijvers, trimmers en netten) en bebouwing en bouwprojecten hebben ook een impact. En natuurlijk vormen auto's een grote bedreiging voor egels, die er elk jaar duizenden doden .
Zeven- tot achtduizend stekels beschermen de egel tegen hun vijanden: dassen, vossen, honden en roofvogels. Toch zitten stekels soms ook in de weg. Bij de paring leggen vrouwtjes de stekels plat. Als egels geboren worden, zijn ze behoorlijk kaal.
Tot hun natuurlijke vijanden behoren haaien, zeeotters, zeesterren, wolfalen, trekkervissen en mensen .
Wanneer je op een zee-egel, schelp, zeester of steenvis trapt kan dit hevige klachten geven, zoals pijn, zwelling, flauwvallen. Ook als je geraakt wordt door een rog. Dompel het aangedane lichaamsdeel 30-90 minuten in zo heet mogelijk water >40° <50°. Voorkom brandwonden door te heet water!
In het kelpwoud jagen zeeotters op zee-egels en andere ongewervelde dieren die zich voeden met reuzenkelp. Zonder zeeotters zouden de zee-egelpopulaties ongecontroleerd groeien en het delicate evenwicht van het kelpwoud-ecosysteem verstoren.
Roofdieren. Rode zee-egels hebben veel natuurlijke vijanden, waaronder zeeotters, langoesten, zeesterren, krabben, witte zee-egels en vissen zoals de Californische schapenkopvis .
Zee-egels spelen een belangrijke ecologische rol in mariene ecosystemen, voornamelijk als herbivoren. Ze voeden zich met een verscheidenheid aan algen en plantaardig materiaal, waaronder kelp. Kelp zijn grote bruine algen die dichte onderwaterbossen vormen in koude, voedselrijke wateren.
Stoor ze niet
Egels zijn nachtdieren. Maar wanneer u ze overdag in de tuin ziet kunt u ze het best met rust laten. Pak ze dan ook niet op. Ze zijn schuw en oppakken kan zorgen voor stress.
Egels zijn regelmatige bezoekers van tuinen en een belangrijk onderdeel van het ecosysteem ! De juiste tuinen kunnen een toevluchtsoord voor egels zijn; een hotspot voor voedzaam voedsel zoals insecten en wormen, en veilige schuilplaatsen waar egels hun winterslaap kunnen doorbrengen.
In de afgelopen 50 jaar is al meer dan 80% van de egels uitgestorven. Grootste oorzaak is het verdwijnen van zijn leefgebied en daarmee het voedselaanbod. Waar mensen leven is voedsel en daarom trekken egels de bewoonde wijken in. Deze wijken zijn niet geschikt voor egels.
Hoewel vossen egels eten en ze af en toe aanvallen, vormen ze geen ernstige bedreiging . Sterker nog, in veel stedelijke gebieden is te zien dat vossen en egels prima met elkaar samenleven.
Hekkensluiter van deze top 10 is de rode zee-egel. Het dier kan zo'n 100 jaar worden, met uitschieters tot 200 jaar, ontdekten wetenschappers van Oregon State University.
Wist je dat? Als een zee-egel je vinger 'omhelst' wanneer je zachtjes zijn stekels aanraakt, is hij je eigenlijk aan het onderzoeken: ben je voedsel of een roofdier ? Als je geen van beide bent, laat het dier je geleidelijk los.
De smaak van zee-egel is wat nootachtig en leunt erg aan bij die van een smeuïge, romige kreeft. Het is gebruikelijk om de zee-egel rauw uit het kommetje te eten, maar je kan hem ook op andere manieren verwerken in je gerechten. Je kan de gonaden uit de kommetje halen en ze verwerken in een omelet of in een saus.
Bij overlast van ratten wordt het afgeraden om egels te voeren, omdat dit de ratten kan aantrekken en de problemen kan verergeren.
Het probleem is dat de rat alleen is, terwijl de egel een zeer sterke verdediging heeft. Wat de rat ook probeert, zijn aanvallen zullen hemzelf schade toebrengen. De egel heeft hierdoor een groot voordeel, maar door het gebrek aan echte schade-aanrichtende vaardigheden zal het waarschijnlijk een gelijkspel worden.
Als er een egel in je tuin zit, hoef je in principe niets te doen. Egels scharrelen graag door tuinen op zoek naar eten. Ze eten hun buikjes rond, want vanaf eind oktober tot april houdt de egel zijn winterslaap.