De gezondste vissen zijn rijk aan omega-3 vetzuren, eiwitten en vitamines (D, B12), en bevatten weinig kwik. De top 10 bestaat uit vette vis (zalm, makreel, haring, sardines, ansjovis) voor vetzuren, en magere vis (kabeljauw, schelvis, koolvis, tong, zeebaars) voor eiwitten. Eet minstens één keer per week vis, liefst vet. Flinndal +4
Voor de gezondheid kun je het beste kiezen voor vette vis die niet gepaneerd of gezouten is. Bij zoute vis moet je denken aan haring, gerookte zalm, gerookte paling, stokvis of ansjovis.
Kwik in vis
Vissen die alleen planten of plankton eten zijn het minst vervuild (bron). Ook het leefgebied van de vis speelt een rol. Vis uit de Stille Oceaan is minder vervuild dan vis uit Europese wateren. Roofvissen als koningsmakreel, tonijn, en paling staan hoog in de voedselpiramide.
Bij verhitting worden ziekteverwekkers gedood. Zwangeren, jonge kinderen, ouderen en mensen met een verminderde weerstand wordt afgeraden om rauwe vis, rauwe schaal- en schelpdieren, of kant-en-klare gerookte vis te eten. Bijvoorbeeld sushi, oesters en gerookte zalm zijn risicovolle producten om direct op te eten.
De gezondste keuze is vette vis, zoals haring, makreel, (Atlantische) zalm en sardines. Deze vette vissoorten bevatten veel omega 3-vetzuren. Deze bijzondere vetten beschermen tegen een hoge bloeddruk en hart- en vaatziekten.
De omega-3-vetzuren EPA en DHA kunnen veel voordelen voor de hartgezondheid hebben. Vette vissoorten zoals zalm, forel en tonijn bevatten meer EPA en DHA. Vissoorten die niet vet zijn, zoals kabeljauw, tilapia en heilbot, bevatten minder EPA en DHA.
Surströmming staat wereldwijd bekend als een van de smerigste gerechten. Dit komt voornamelijk door de opvallende geur die vrijkomt wanneer een blik hiervan wordt geopend. Door het openen van zo'n blik ontsnapt een kenmerkende, sterk doordringende geur die de meeste mensen uiterst onaangenaam vinden.
Mensen eten soms geen pangasius vanwege zorgen over de kweekomstandigheden, zoals vervuild water (Mekong rivier), gebruik van antibiotica en pesticiden, en het risico op ziekten door hoge dichtheid, wat kan leiden tot verontreiniging met ongewenste stoffen zoals zware metalen. Hoewel er kritiek is, garanderen certificeringen zoals ASC dat beter gekweekte pangasius voldoet aan strenge eisen, en de vis is mager en arm aan vet.
Vis is gezond, maar sommige soorten bevatten meer giftige stoffen dan andere. Kwik en andere verontreinigende stoffen kunnen zich ophopen in het lichaam van levende wezens, vooral in grotere vissen die vaak gegeten worden. Kwik kan de hersenontwikkeling schaden, zelfs bij relatief lage concentraties, en kan bij hoge concentraties giftig zijn voor volwassenen .
Hoewel vis op zichzelf gezond is, verliest kibbeling veel van die voordelen door het frituren. Het beslag zuigt veel olie op, waardoor het vetgehalte flink stijgt. Kibbeling is dus vet, maar het gemaakt van magere vis. Hierdoor bevat het minder van de goede visvetzuren dan vette vissoorten als zalm of haring.
Daarom kunnen we met de nodige voorzichtigheid aannemen dat Jezus geen meerval, garnalen, krabben en andere schelpdieren at, net zoals hij geen varkens, eenden, konijnen en andere landdieren at die volgens de Mozaïsche spijswetten expliciet of impliciet verboden waren (Lev. 11 en Deut. 14).
Vette vis
Zalm, haring of makreel maken deel uit van een gezond eetpatroon. Dat komt mede door de ontstekingsremmende omega 3-vetzuren in deze vette vissoorten. Ook als je je immuunsysteem wilt versterken zijn vette vissoorten een goede keuze.
Samenvatting van de verschillen tussen zalm en kabeljauw
Zalm dekt je dagelijkse behoefte aan vitamine B12, 73% meer dan kabeljauw . Zalm bevat echter 14 keer meer verzadigd vet dan kabeljauw. Terwijl zalm 2,397 gram verzadigd vet bevat, heeft kabeljauw slechts 0,168 gram.
Vis bevat meeste PFAS
In Nederland krijgen we PFAS vooral binnen via vis. In magere én vette vis kan veel PFAS zitten. Vooral kabeljauw bevat gemiddeld genomen een hoog gehalte, terwijl zalm bijvoorbeeld veel minder PFAS bevat.
Zalm is dus een klein beetje gezonder dan tonijn uit blik. Maar dat betekent niet dat tonijn uit blik slecht is. Volgens het voedingscentrum zou je eens per week vis moeten eten, en daartoe rekenen ze ook tonijn en zalm uit blik.
Het meest opvallende verschil is ongetwijfeld de hoeveelheid meervoudig onverzadigde vetzuren (PUFA). Zalm bevat ruim 20 keer zoveel van deze vetzuren als pangasius . De verhouding van het bekende omega-3-vetzuur in zalm ten opzichte van pangasius is zelfs meer dan 75 op 1.
Maak een duurzame keuze!
Vis van de visboer kan beter zijn vanwege het potentieel voor dagverse, niet-bevroren vis en persoonlijke service, maar supermarktvis is vaak duurzamer door keurmerken en efficiënt gebruik van de hele vis, terwijl diepvriesvis soms zelfs verser kan zijn dan 'verse' supermarktvis omdat deze direct na vangst wordt ingevroren, waardoor de 'beste' keuze afhangt van wat je zoekt: versheid, duurzaamheid, of gemak.
Slechtste: Oranje Ruskarper
Deze vissen, ook wel slijmkoppen genoemd, kunnen wel 150 jaar oud worden. Maar dat betekent wel dat ze lange tijd blootgesteld zijn geweest aan schadelijke stoffen zoals kwik. Daarom zijn ze niet de beste keuze voor een gezond dieet.
Steenvissen worden beschouwd als de giftigste vissen ter wereld. Ze hebben 13 scherpe stekels op hun rug die een gif afgeven dat dodelijk is voor mensen. Er zijn vijf soorten steenvissen die vooral in de Rode Zee voorkomen, maar ook in Japan enAustralië.
De top 10 beste visplekken in Europa van 2023
Vette vis is de rijkste bron van omega-3-vetzuren met lange ketens. Sommige witvissoorten en schaaldieren bevatten ook omega-3-vetzuren met lange ketens, maar niet zoveel als vette vis. De belangrijkste bron van omega-3-vetzuren met lange ketens onder de schaaldieren zijn mosselen.
Omega 3 voor je netvlies
Voor je ogen zijn omega 3-vetzuren ook om andere redenen onmisbaar. De belangrijkste reden is dat je netvlies deels uit deze vetten bestaat. Vooral de lichtgevoelige cellen in het centrale deel van het netvlies – de gele vlek of macula – bevatten er veel van.
De Gezondheidsraad adviseert om 2 keer per week vis te eten, waarvan ten minste 1 keer vette vis. Dit levert de geadviseerde hoeveelheid visvetzuren van 450 mg/dag. Bij een voldoende gevarieerde voeding krijg je in principe genoeg omega 3 vetzuren binnen.