Oordelend luisteren is een manier van communiceren waarbij je de ander beluistert door de filter van je eigen meningen, vooroordelen en normen. In plaats van open te staan voor het verhaal van de ander, ben je onbewust bezig de informatie te toetsen, labelen of te onderbreken met je eigen waarheid. Spijkman training & organisatieadvies +3
Wat is oordeelloos luisteren? Leren luisteren zonder dat je vanuit jezelf reageert. Je luistert met als doel het verhaal van de ander totaal te achterhalen op vier niveaus: de inhoud, procedures en of processen, relatie en gevoel. Hierbij vul je niet in wat jouw eigen interpretaties van deze niveaus zijn.
Zet je eigen gedachten en oordelen op pauze en probeer je volledig in te leven in wat de ander zegt. Actief luisteren is key: knik, maak oogcontact, en herhaal soms wat gezegd is om te laten zien dat je het begrijpt. Het is ook superbelangrijk om open vragen te stellen die de ander aanmoedigen meer te delen.
De 4 niveaus van luisteren
Een oordeel is jouw mening over iets of iemand. Het zegt dus vooral iets over hoe jij de wereld beschouwt. Het is jouw waarheid die voortkomt uit jouw eigen situatie, dus gezien vanaf jouw perspectief, je referentiekader. Door je oordeel ontstaan je emoties, die zowel positieve als negatieve emoties kunnen zijn.
Dit zijn enkele signalen die erop kunnen wijzen dat je een oordelend persoon bent: Je hebt moeite om voorbij de gebreken van anderen te kijken . Je ziet mensen over het algemeen als volledig goed of volledig slecht (oftewel een alles-of-niets-mentaliteit). Je houdt niet van mensen die niet op jou lijken.
Uitspraken kunnen verschillende vormen aannemen, waaronder in personam (tegen een persoon), in rem (tegen eigendom) en quasi in rem (beperkt tot specifiek eigendom), en kunnen voortvloeien uit zowel civiele als strafrechtelijke zaken. Soorten zijn onder andere summiere vonnissen, verstekvonnissen en eindvonnissen .
Hoe kun je mensen met een gebrek aan empathie herkennen? Ze bekritiseren anderen snel zonder zich in andermans situatie te verplaatsen. Ze lijken onverschillig naar personen in een slechtere situatie en naar personen die lijden.
Goed kunnen luisteren valkuilen
Als goede luisteraar loop je, vooral als je erg empathisch bent, het risico om je te veel te laten meeslepen in het verhaal van een ander. Tuurlijk moet je begrip tonen voor je gesprekspartner, maar jouw eigen inbreng is ook belangrijk.
1: Auteur Joseph DeVito heeft het luisterproces onderverdeeld in vijf fasen: ontvangen, begrijpen, onthouden, evalueren en reageren door middel van feedback . DeVito, JA (2000).
Onbevooroordeeld betekent dat jij: Je niet laat leiden door vooringenomenheid. Niet voorbarig bent met jouw mening.
Door de 70/30-regel toe te passen, zorg je ervoor dat dit gebeurt. Je luistert 70% van de tijd en je praat 30% . Vermijd onderbreken. De verleiding is er altijd om te onderbreken, zodat je de ander iets kunt vertellen wat je van vitaal belang vindt.
Hoe luister je actief?
De betekenis van de trend 'We luisteren, we oordelen niet'
Ze zitten naast elkaar, zeggen de eerdergenoemde woorden in koor en delen om de beurt diepe geheimen of bekentenissen. Degene die het geheim/de bekentenis deelt, verrast de luisteraar, die niet mag oordelen, ongeacht hoe hij of zij zich voelt over wat er is vernomen .
Ezelsbruggetjes voor gesprekstechnieken helpen je beter te communiceren, met bekende acroniemen zoals LSD (Luisteren, Samenvatten, Doorvragen), ANNA (Altijd Navragen, Nooit Aannemen), OMA (Oordelen, Meningen, Adviezen thuislaten), NIVEA (Niet Invullen Voor Een Ander), OEN (Open, Eerlijk, Nieuwsgierig), en DIK (Denk In Kwaliteiten). Deze helpen je om actief te luisteren, aannames te vermijden en een open, nieuwsgierige houding aan te nemen, wat leidt tot effectievere gesprekken.
Oefen empathie door je in hun schoenen te verplaatsen.
Empathie is de kunst om je in de schoenen van een ander te plaatsen en hun gevoelens en perspectieven te begrijpen. Probeer niet te oordelen. Wees in plaats daarvan volledig aanwezig, bied een luisterend oor en stem je af op de emotionele toestand van de ander.
Vier effectieve gesprekstechnieken zijn actief luisteren (doorvragen, samenvatten), helder formuleren (open vragen, 'ik'-boodschappen), non-verbale communicatie (oogcontact, lichaamstaal) en empathie tonen (reflecteren, de ander begrijpen) om de communicatie te verbeteren, of je nu een dialoog wilt of een tirade wilt voorkomen. Het kiezen van de juiste techniek hangt af van het doel: samenwerken (dialoog) of overtuigen (debat).
De vier belangrijkste soorten luisteren zijn waarderend, empathisch, begrijpend en kritisch/analytisch luisteren . Waarderend luisteren is luisteren voor het plezier, empathisch luisteren toont wederzijdse betrokkenheid bij de spreker en begrijpend luisteren houdt in dat je de boodschap begrijpt, zoals bij een college.
In dit artikel gaan we dieper in op deze niveaus en hun invloed op leiderschap.
Een stille narcist (verborgen narcist) lijkt vaak bescheiden en vriendelijk aan de buitenkant, maar is van binnen manipulatief en heeft een diepe behoefte aan bewondering, vaak verborgen achter slachtoffergedrag, passief-agressiviteit, emotionele chantage en het gebruik van stilte als machtsmiddel om controle uit te oefenen, terwijl ze anderen emotioneel uitputten. Ze spelen een 'tragische prins/prinses' rol, waardoor ze sympathie opwekken, maar nemen zelden verantwoordelijkheid en gebruiken subtiele manipulatie zoals schuldgevoel en morele chantage.
Signalen dat je niet bij elkaar past zijn een gebrek aan communicatie en empathie, steeds terugkerende onopgeloste conflicten, groeiende afstandelijkheid (fysiek en emotioneel), verschillende kernwaarden en levensdoelen, en het gevoel dat je jezelf kwijtraakt door constant te moeten toegeven aan de ander. Ook minachting, het negeren van elkaars behoeften, en het gevoel dat je "vastzit" of niet jezelf kunt zijn, zijn belangrijke rode vlaggen.
Aan de andere kant kan een gebrek aan empathie in verband worden gebracht met borderline persoonlijkheidsstoornis, autisme, bipolaire stoornis en sociopathie, maar ook met meer onschuldige problemen zoals een lage emotionele intelligentie, stress en alexithymie .
Hoe kun je stoppen met veel oordelen?
Er is allereerst het oordeel van de wereld; ten tweede het oordeel van onszelf; en ten slotte het oordeel van God . Paulus zegt in de Schrift in vers 3 van hoofdstuk 4: "Voor mij is het van weinig belang dat ik door u of door mensen geoordeeld word." Nu oordeelt ieder van ons.
Een oordeel is een uitspraak die feiten van een situatie neemt en daar op objectieve wijze een persoonlijke voorkeur, waarde of mening aan toevoegt. Bijvoorbeeld: " De regen is verschrikkelijk " is een oordeel, omdat het jouw mening is en anderen daar anders over kunnen denken.