Een milde of lichte verstandelijke beperking (LVB) is een ontwikkelingsstoornis met een IQ tussen 50-55 en 70-85, gekenmerkt door beperkingen in cognitieve en sociale vaardigheden. Mensen met een LVB hebben vaak moeite met abstract denken, plannen en zelfredzaamheid in complexe situaties, maar kunnen met de juiste ondersteuning vaak zelfstandig wonen en werken. VZinfo | Volksgezondheid en Zorg +3
Lichte verstandelijke beperking: IQ 50/55-70. Matige verstandelijke beperking: IQ 35/40-50/55. Ernstige verstandelijke beperking: IQ 20/25-35/40. Diepe verstandelijke beperking: IQ lager dan 20/25.
Een lichte verstandelijke beperking houdt in dat er sprake is van tekortkomingen in theoretisch denken/leren . Dit betekent dat de persoon zijn omgeving op een meer concrete manier waarneemt, waardoor het moeilijker is om bijvoorbeeld abstracte woorden, symbolen en beschrijvingen te interpreteren en te verwerken.
Wat is een licht verstandelijke beperking? Bij mensen die op lvb-niveau functioneren spelen drie onderdelen een rol: Cognitieve vaardigheden: het IQ ligt tussen 50 en 85, waarbij tussen 70 en 85 ook sprake is van bijkomende problemen. Adaptieve vaardigheden: het sociaal aanpassingsvermogen.
Een verstandelijke beperking is een ontwikkelingsstoornis die wordt gekenmerkt door beperkingen in het intellectuele functioneren en het aanpassingsvermogen. Mensen met een verstandelijke beperking ontwikkelen zich minder snel en hebben vaak moeite met het begrijpen van informatie.
Er zijn veel soorten beperkingen, maar ze worden vaak ingedeeld in drie hoofdgroepen: lichamelijke/motorische (beweging), zintuiglijke (zien, horen) en verstandelijke/cognitieve (leren, denken, geheugen), waarbij meervoudige beperkingen (combinaties) ook vaak voorkomen, samen met chronische aandoeningen en gedragsproblemen.
Ernstigere vormen van verstandelijke beperking kunnen zich eerder manifesteren. Enkele tekenen van een verstandelijke beperking kunnen zijn: 1 , 2 : Later rechtop zitten, kruipen of lopen dan andere kinderen van dezelfde leeftijd. Later leren praten of moeite hebben met spreken.
Een LVB (Licht Verstandelijke Beperking) herken je aan een combinatie van een IQ tussen 50-70 (soms tot 85 bij zwakbegaafdheid), samen met problemen in het dagelijks functioneren zoals moeite met plannen, geldzaken, complexe taal, sociale signalen, impulsbeheersing en het inleven in anderen, vaak verhuld door 'streetwise' gedrag of een stoere houding. Het is een complexe combinatie van beperkingen, niet altijd direct zichtbaar, maar merkbaar in school, werk en sociale situaties.
Geen twee mensen met een verstandelijke beperking zijn hetzelfde. Sommige kinderen hebben veel hulp nodig en kunnen als volwassene misschien niet zelfstandig leven. Met vroege interventie, steun vanuit de gemeenschap en familie kunnen mensen met een verstandelijke beperking echter een gelukkig en zinvol leven leiden .
Het Landelijk Kenniscentrum LVB definieert een Licht Verstandelijke Beperking (LVB) met een IQ-score tussen de 50 en 70.
Een LVB ontstaat meestal door een complex samenspel van erfelijke en neurobiologische factoren. Daarnaast kunnen sociale risicofactoren de ontwikkelingsmogelijkheden van een kind (verder) beperken. Er is daarbij niet altijd sprake van een causaal verband.
Maar ook conceptuele, sociale en praktische vaardigheden. Daarnaast speelt ook het IQ een rol. Een gemiddeld IQ dat lager dan 70/75 is duidt op een LVB, een gemiddeld IQ tussen de 70 en 85 duidt op zwakbegaafdheid. Maar, zo stelt het Landelijk Kenniscentrum LBV, een IQ-test is geen 'robuust gegeven'.
Kinderen en jongeren met een lvb hebben vaker moeite met het begrijpen van sociale situaties. Ze kunnen daarom problemen hebben met het beginnen en onderhouden van relaties. Ze kunnen ook moeite hebben met het omgaan met hun emoties en gedrag. Ze worden ook vaker gepest.
Soms wonen mensen met een LVB op een zorglocatie, maar in veel andere gevallen kan iemand gewoon zelfstandig wonen, soms met hulp van het sociale netwerk. Ook bestaan er begeleid wonen plekken waar mensen zelfstandig wonen, maar waar begeleiding of ondersteuning beschikbaar is als daar behoefte aan is.
Een lvb kan onder andere worden veroorzaakt doordat de hersenen anders werken. De oorzaak hiervoor kan aangeboren zijn, of later ontstaan. Er zijn verschillende factoren in de hersenen die in verhouding vaker gezien worden bij mensen met een lvb dan bij mensen zonder een lvb.
Iemand krijgt de diagnose lichte verstandelijke beperking als zijn of haar IQ tussen de 50 en 69 ligt, en de meeste gevallen vallen binnen deze categorie. Personen met een lichte verstandelijke beperking ontwikkelen doorgaans voldoende sociale en communicatieve vaardigheden om voor zichzelf te zorgen, maar hebben mogelijk hulp nodig in stressvolle situaties.
Hoe kan ik iemand met een lvb helpen?
Mensen met een verstandelijke beperking kunnen leren autorijden en hun rijbewijs halen , maar hebben vaak te maken met extra uitdagingen die hun rijvaardigheid kunnen beïnvloeden.
Een verstandelijke beperking is een levenslange aandoening die het leren en gedrag beïnvloedt. Kinderen met een verstandelijke beperking leren langzamer dan andere kinderen. Ze kunnen ook al vroeg in hun leven ontwikkelingsachterstanden hebben.
Signaleren van een LVB
Iemand die bijvoorbeeld moeilijk meekomt op school, met een beperkt sociaal netwerk, moeite met het vinden en behouden van een bijbaan of foute vrienden. Je krijgt je vinger er niet precies achter. Mogelijk is er dan sprake van een LVB.
Volwassenen met een lichte verstandelijke beperking kunnen moeite hebben met executieve functies en problemen ondervinden met complexe dagelijkse activiteiten, zoals geldbeheer, koken en boodschappen doen . Veel volwassenen met een lichte verstandelijke beperking kunnen werken en zelfstandig wonen, en sommigen kunnen met ondersteuning zelfs een gezin stichten.
Voor het vaststellen en classificeren van zwakbegaafdheid of een verstandelijke beperking is onderzoek met een gestandaardiseerde individuele IQ-test noodzakelijk, naast het in kaart brengen van het niveau van adaptief functioneren. In Nederland is de WAIS de meest gebruikte intelligentietest.
Ontstaan van verstandelijke beperkingen
Een verstandelijke beperking betekent dat iemand moeite heeft met leren, begrijpen of zelfstandig functioneren. De mate waarin verschilt per persoon. Voorbeelden van verstandelijke beperkingen zijn het syndroom van Down, het fragiele X-syndroom en het Smith-Magenis-syndroom.
Bij mensen met een Totaal IQ score lager dan 70 en adaptieve problemen is sprake van een verstandelijke beperking: die kan variëren van licht tot matig of ernstig. Zwakbegaafdheid of een verstandelijke beperking leidt niet perse tot psychische stoornissen.