Een aneurysma in het hoofd is een ballonvormige uitstulping aan de slagaders die aan de onderkant van de hersenen zit. Zo'n aneurysma kan in de loop van het leven ontstaan. Als een aneurysma barst, ontstaat er een bloeding in de ruimte tussen schedel en hersenen, een subarachnoïdale bloeding (SAB).
Een aneurysma is een abnormale verwijding van een slagader. Naarmate de doorsnede van een aneurysma toeneemt, stijgt ook de kans dat het aneurysma scheurt en er een levensbedreigende bloeding ontstaat. Een aneurysma kan overal in het lichaam voorkomen, maar wordt meestal in de grote lichaamsslagader (aorta) gevonden.
Van alle patiënten met een gescheurd aneurysma overlijdt ongeveer 70%. Van de patiënten met een gescheurd aneurysma die in het ziekenhuis komen en die worden geopereerd, overlijdt ongeveer 30%.
Bij een hersenbloeding barst een bloedvat in de hersenen open. Een deel van de hersenen krijgt dan geen of te weinig bloed. Hersencellen beschadigen of sterven af. Een aneurysma in de hersenen is een uitstulping van de wand van een hersenslagader.
Een aneurysma is in principe een uitstulping in de slagaders die ontstaat door de zwakte van de vaatwand. Een bloeding is daarentegen een soort bloeding of lekkage die optreedt in de bloedvaten van de hersenen, waardoor het bloed op plekken terechtkomt waar het niet hoort.
Klachten. De meeste mensen met een aorta aneurysma hebben geen klachten. Een aneurysma wordt meestal per toeval ontdekt. Bijvoorbeeld tijdens een echografie of CT-scan die vaak gemaakt wordt om een andere reden.
Zoutgebruik en bloeddruk
Bij een aandoening aan de aorta, zoals een aortadissectie of een aneurysma, moet u dat absoluut vermijden. Beperk daarom uw zoutgebruik. Het gebruik van verse kruiden kan geen kwaad. Probeer ook het gebruik van producten die veel zout bevatten te beperken.
Het beoordelingsproces is doorgaans gebaseerd op de volgende factoren: uw leeftijd – onderzoek heeft uitgewezen dat de risico's die gepaard gaan met een operatie bij ouderen vaak opwegen tegen de mogelijke voordelen (verlenging van de natuurlijke levensduur) de grootte van het aneurysma – aneurysma's groter dan 7 mm vereisen vaak een chirurgische behandeling.
De ingreep kan één tot meerdere uren duren, afhankelijk van de bereikbaarheid en de grootte van het aneurysma. De ingreep gebeurt onder volledige verdoving.
Naarmate u ouder wordt, neemt de kans op een aorta-aneurysma toe. Vanaf de leeftijd van 65 jaar is het risico op een aneurysma bij mannen groter dan bij vrouwen. Erfelijke bindweefselziekten (bv. syndroom van Marfan, Ehlers-Danlos syndroom) kunnen de aortawand aantasten.
Erfelijk. Bij een op de tien patiënten met zo'n aneurysma of subarachnoïdale bloeding komt de ziekte in de familie voor.
Een operatie van een aneurysma is een zware operatie met een kans op grote complicaties en soms zelfs overlijden. De operatie kan gepaard gaan met veel bloedverlies en ook het hart en de nieren worden zwaarbelast. Van alle patiënten overlijdt ongeveer 5 % als gevolg van de operatie.
Kenmerkend voor een hersenbloeding is de plotse, zeer hevige en ondraaglijke hoofdpijn. Deze hoofdpijn gaat gepaard met tekenen zoals misselijkheid, braken, lichtschuw en nekstijfheid.
Lichaamsbeweging. Regelmatige lichaamsbeweging versterkt het hart en verbetert de algehele cardiovasculaire gezondheid. Het kan helpen bij het handhaven van een gezond gewicht en het verminderen van het risico op hoge bloeddruk, wat op zijn beurt het risico op aneurysma's kan verminderen.
Het St.Antonius Ziekenhuis voert de meeste aorta-operaties uit in Nederland en er zijn sinds de start in 1996 meer dan 2000 patiënten met een endoprothese behandeld.
Risicofactoren voor het ontstaan van een aneurysma
Dit zijn roken of gerookt hebben, hoge bloeddruk, hoog cholesterol, hogere leeftijd en mannelijk geslacht. Suikerziekte is geen risicofactor voor een aneurysma. Er zijn aanwijzingen dat alcoholgebruik de kans op het ontwikkelen van een aneurysma ook kan vergroten.
UCAS heeft aneurysma's gestratificeerd op grootte op basis van de ruptuurpercentages: klein (<5 mm) , middelgroot (5 mm–10 mm), groot (10 mm–25 mm) en gigantisch (>25 mm).
Naar schatting hebben 6,8 miljoen mensen in de Verenigde Staten een niet-geruptureerd hersenaneurysma, of 1 op de 50 mensen . Het jaarlijkse ruptuurpercentage is ongeveer 8 - 10 per 100.000 mensen.
Ontstaan van een aneurysma
Bekende risicofactoren voor slagaderverkalking zijn roken, hypertensie (hoge bloeddruk), diabetes mellitus (suikerziekte) en een te hoog cholesterolgehalte van het bloed. Het feit dat met name oudere mannen te maken krijgen met een aneurysma, komt doordat deze factoren bij hen meer voorkomen.
Afhankelijk van de grootte van het aneurysma zijn 70 tot 97 van de 100 patiënten (70-97%) in leven na 1 jaar.Na 12 jaar zijn 30 tot 46 van de 100 behandelde patiënten (30-46%) in leven.
Matig met zout. Mensen met een bloeddruk hoger dan 120/80 mm Hg kunnen hun gezondheidsrisico verminderen door af te vallen, meer te bewegen, eventueel minder alcohol te gebruiken en meer groente en fruit te eten.
Als je een zwakke plek hebt in de wand van een slagader, kan daar een soort bult, een uitpuiling, van de wand ontstaan. Zo'n uitpuiling heeft een dunne wand en heet een aneurysma. De uitpuiling kan ook barsten en gaan bloeden. Bij een slagader in je hersenen ontstaat dan een hersenbloeding.
Symptomen. Na het scheuren van een aneurysma treden vaak duidelijke klachten op, zoals uitvalsverschijnselen, heftige hoofdpijn, heftige buik- of rugpijn, een uitzettende kloppende zwelling in de buik en een shock.
Plaatjesremmers, zoals aspirine, zorgen ervoor dat deze bloedplaatjes minder goed werken waardoor de kans op klonteren (bloedstolsels) minder wordt. Cholesterolverlagers: deze verlagen, zoals de naam het zegt, het cholesterol. Cholesterol is een soort vet dat in je bloedaders zit.