Een dwangstoornis (OCD) ontstaat meestal door een combinatie van factoren: erfelijkheid, hersenafwijkingen (o.a. in de basale ganglia en prefrontale cortex), persoonlijkheidskenmerken (zoals perfectionisme of grote behoefte aan controle) en stressvolle levensgebeurtenissen. Het is vaak een wisselwerking tussen aanleg en omgeving. Mentaal Beter +6
Sommige mensen hebben meer aanleg voor een dwangstoornis. Dit komt bijvoorbeeld doordat bepaalde processen in hun hersenen anders lopen dan bij mensen zonder psychische klachten. Ook kan een lichamelijke ziekte, een infectie of het gebruik van sommige medicijnen van invloed zijn op het ontstaan van een dwangstoornis.
Soorten dwangstoornissen
De mogelijke oorzaken van een dwangstoornis
Een Obsessieve Compulsieve Stoornis (OCD) kan worden veroorzaakt door genetische of neurobiologische factoren, maar ook door omgevingsfactoren. Deze dwangstoornis kan ook ontstaan door een lichamelijke ziekte, het gebruik van drugs of sommige medicijnen.
Door de dwangstoornis kun je je moeilijk concentreren en krijg je vaak je werk niet op tijd af. Soms is werken niet meer mogelijk. Ook is het mogelijk dat je overspannen raakt. Spanningen in het gezin of in je relatie.
Hoewel een obsessieve-compulsieve stoornis (OCS) er niet direct voor zorgt dat je geobsedeerd raakt door een persoon , is het mogelijk dat veel thema's van OCS betrekking hebben op anderen die verband houden met je angsten of de onderwerpen van opdringende gedachten. OCS kan ertoe leiden dat je geobsedeerd raakt door de gezondheid van een geliefde, je relatie met die persoon of wat diegene van je denkt.
Aanhoudende angst of stress kan een dwangstoornis (OCD) uitlokken of de behandeling ervan bemoeilijken. Zwangerschap of een bevalling kan soms ook een perinatale dwangstoornis veroorzaken.
Tips voor zelf omgaan met een dwangstoornis (OCD)
Praat met anderen. Het kan een opluchting zijn om met anderen over je dwangstoornis te praten. Praten kan met je partner, maar ook met andere familieleden, vrienden, hulpverleners of lotgenoten. Zorg voor structuur in je dagen.
Gevolgen van een dwangstoornis
OCS heeft vaak een grote impact op je leven. Bezig zijn met dwangmatige gedachten en handelingen is tijdrovend en vermoeiend. Je komt minder goed toe aan je dagelijkse bezigheden of sociale activiteiten. Daardoor kan je je eenzaam of minderwaardig gaan voelen.
Bang zijn door fobie
Er lijkt een verstoring te zijn in de communicatie tussen de basale ganglia en de prefrontale cortex. Dit leidt tot het ontstaan van dwanghandelingen. Wanneer de hersenen een obsessieve gedachte ervaren, activeert de prefrontale cortex het “overtuigen” van de hersenen om iets te doen om de angst te verminderen.
De angst is zo groot dat iemand lichamelijke klachten krijgt zoals hartkloppingen, zweten of hyperventilatie. Iemand probeert de situaties te voorkomen waar dit kan gebeuren. Soms is de angst zo groot dat iemand niet meer het huis uit durft.
Iemand kan gedurende één of meerdere periodes in het leven te maken hebben met een psychiatrische aandoening. Het verloop van een psychiatrische ziekte, de ernst en de duur daarvan verschillen van persoon tot persoon, en laten zich vaak niet voorspellen.
Iemand met een dwangstoornis heeft last van dwanggedachten en dwanghandelingen. We noemen het ook wel obsessieve compulsieve stoornis. Wat is een dwangstoornis?
PDD-NOS. Dit is een mildere variant van autisme. PPD-NOS heeft verschillende kenmerken, maar je hebt bij deze vorm van autisme vooral moeite met spreken, schrijven en lezen.
Het blijkt dat bij kinderen obsessieve compulsieve symptomen voor 55% door erfelijke factoren worden bepaald en voor 45% door unieke gebeurtenissen. Daarentegen wordt de persistentie van symptomen bij kinderen, behalve door erfelijke factoren en unieke gebeurtenissen, ook door gezinsgebeurtenissen beïnvloed.
Hoewel obsessief-compulsieve stoornis (OCS) een erkende psychische aandoening is, wordt limerence (verliefdheid) (nog) niet als zodanig erkend . Een kernonderdeel (vaak aangeduid als "fase" van limerence) verwijst echter naar een verliefdheid, een bijna verslavingsachtig gevoel voor het object van verlangen van de persoon die aan limerence lijdt.
De 15-minutenregel is een cognitieve strategie die aanmoedigt om een dwanghandeling minstens 15 minuten uit te stellen . Gedurende deze tijd kunnen mensen iets anders doen, diep ademhalen of hun gedachten opschrijven.
Uit de resultaten van een nieuwe klinische studie blijkt dat een door de FDA goedgekeurd geneesmiddel genaamd ondansetron , in combinatie met een behandeling met een SRI (serotonineheropnameremmer), de ernst van de symptomen van OCD kan verminderen.