De kortste dag van het jaar: 21 december 2023. Een opbeurende gedachte in deze donkere dagen: a.s. donderdag 21 december is het de kortste dag van het jaar en worden de dagen al weer langer. En dan is het nog precies een half jaar tot aan de langste dag: vrijdag 21 juni 2024.
De dag met de kortste daglichtperiode valt op het noordelijk halfrond op 20, 21, 22 of 23 december. Meestal is het 21 of 22 december. De zon staat op deze dag recht boven de Steenbokskeerkring, die op ongeveer 23 graden zuiderbreedte ligt. Bij ons staat de zon dan 's middags het laagst boven de horizon.
Donkere dagen
Al vanaf 13 december gaat de zon later onder en pas op 30 december blijft het 's ochtends het langst donker.
De kortste dag van het jaar is op zaterdag 21 december 2024. Dit wordt ook wel de winterzonnewende genoemd. Op deze dag bereikt de zon haar laagste punt aan de hemel, wat resulteert in de minste daglichturen en de langste nacht.
Op het noordelijk halfrond van de aarde valt deze dag elk jaar rond 21 december en wordt hij winterpunt genoemd. Op het zuidelijk halfrond is het omgekeerd; daar valt de kortste dag omstreeks 21 juni.
Eind januari zullen de dagen zelfs met ongeveer 3 minuten aangroeien per dag.
De donkerste tijd van het jaar is de winterzonnewende, de dag met het minste zonlicht en de langste nacht. De koudste tijd van het jaar is echter meestal ongeveer een maand na de winterzonnewende.
De winterzonnewende is de dag van het jaar met de minste uren daglicht. Op het noordelijk halfrond valt deze datum elk jaar in december. In 2024 zal de winterzonnewende plaatsvinden op zaterdag 21 december . Leer meer over de astronomie achter de zonnewende met Royal Observatory Greenwich.
De zomerzonnewende, ook wel midzomer genoemd, is met 16 uur, 16 minuten en 47 seconden zonlicht, de langste dag op het noordelijke halfrond. Tijdens een schrikkeljaar valt deze dag op 20 Juni, anders bijna altijd op 21 Juni. De astronomische zomer start op deze dag en wordt in een aantal landen nog steeds gevierd.
Fase 3: Astronomische schemering
Van eind mei tot eind juli is dit de donkerste fase van de nacht. In deze periode komt de zon in Nederland niet lager dan 18˚ onder de horizon te staan. De astronomische schemering gaat in de vroege ochtend weer over in de nautische en daarna de burgerlijke schemering.
Winterzonnewende vindt plaats op 21 december 2024 op het noordelijk halfrond en op 21 juni 2025 op het zuidelijk halfrond. Het markeert de kortste dag en de langste nacht van het jaar en de eerste dag van de winter in astronomische termen. Deze dag wordt wereldwijd gevierd — zelfs in Antarctica.
In werkelijkheid is het het donkerst als de zon 180 graden van jouw plek op aarde staat, ervan uitgaande dat de maan de boel niet verpest. Dus het is het donkerst om (letterlijk) middernacht, of 01:00 uur , als de zon bijvoorbeeld om 8 uur ondergaat en om 6 uur opkomt.
Rond 21 december staat de Aarde dicht bij de Zon, beweegt sneller dan gemiddeld, en staat iedere dag ongeveer een halve minuut later in het zuiden.
Dark Day – Vandaag in de geschiedenis: 19 mei . Op 19 mei 1780 viel er een vreemde duisternis over een groot deel van New England. Het was tegen de middag zo donker dat het onmogelijk was om te lezen of te schrijven, zelfs niet als je bij een raam zat. De duisternis die Connecticut omhulde, bleef daar anderhalve dag.
Met gemiddeld 7 uur en 45 minuten daglicht is 21 december de kortste dag van het jaar. Tevens luidt deze dag de astronomische winter in. Daarna worden de dagen alleen maar langer en kunnen we dus van meer daglicht genieten.
Nederland. Per etmaal verschuiven de tijden van zonsopgang en zonsondergang in Nederland elk maximaal ongeveer twee minuten (afgezien van de sprongen van een uur door de wisseling tussen zomer- en wintertijd), waardoor de tijd ertussen per etmaal maximaal ongeveer vier minuten verandert.
Pas op 3 januari begint de zon 's ochtends vroeger op te komen. De vroegste zonsondergang heeft plaats op 12 december. De meest late zonsopkomst gebeurt op 30 december. Wat is er aan de hand?
De dagen beginnen langer te worden na 21 december 2024 , en je zult het verschil vrij snel merken. We zullen een extra uur daglicht zien op 12 januari - na de winterzonnewende worden de dagen gemiddeld twee minuten en zeven seconden langer per dag, en nemen toe tot ongeveer drie minuten tegen het einde van februari.
Nu duurt een dag 7 uur en 56 minuten, begin januari is dat gestegen tot ruim 8 uur. Elke dag duurt dan een paar minuten langer dan de dag ervoor. Half februari zit er al 10 uur tussen zonsopkomst en zonsondergang.
Het tegenovergestelde evenement is de zomerzonnewende. De winterzonnewende vindt plaats tijdens de winter op het halfrond. Op het noordelijk halfrond is dit de decemberzonnewende ( 21 of 22 december ) en op het zuidelijk halfrond is dit de junizonnewende (20 of 21 juni).
De laatste zonsopkomsten, rond 8:48 uur, vinden plaats van 26 december tot en met 2 januari. De kortste dag valt hier middenin en is dit jaar dus op 21 december.
De geschiedenis toont overtuigend aan dat 25 december populair werd als datum voor Kerstmis, niet omdat Christus op die dag werd geboren, maar omdat het al populair was in heidense religieuze vieringen als de geboortedag van de zon. De bijbelse verslagen wijzen naar de herfst van het jaar als de meest waarschijnlijke tijd van Jezus' geboorte.
December en januari zijn de koudste maanden, maar januari is de koudste maand met een gemiddelde temperatuur van 14 tot 25 graden Celsius. De juiste optie is dus B.
Halverwege tussen het Noorse vasteland en de Noordpool vind je de eilandengroep Spitsbergen, waar de ijsberen wonen. Hier kun je echt spreken over een eindeloze dag. De zon cirkelt de hele zomer lang door de hemel.
Februari. Februari is de tweede maand van het jaar in de gregoriaanse kalender. De maand heeft 28 dagen in gewone jaren, en 29 dagen in schrikkeljaren. Daarmee is februari de kortste maand van het jaar.