Slaapwandelaars verrichten allerlei handelingen in hun slaap, ook al lijkt de persoon in kwestie wakker te zijn.Toch slapen de hersenen en gebeurt alles onbewust. Dat kan seconden tot minuten duren, in zeldzame gevallen een uur of langer. Vaak wordt de slaapwandelaar wakker op een andere, soms bizarre plaats.
We zien het allemaal voor ons: een slaapwandelaar die onbewust rondloopt met z'n ogen dicht en armen voor zich uitgestrekt. In werkelijkheid ziet dit beeld er echter heel anders uit: slaapwandelaars hebben meestal hun ogen open en kunnen complexe interacties aangaan met hun omgeving.
Globaal gezien kunnen we stellen dat slaapwandelen vrij onschuldig is. Het leidt uiterst zelden tot gewelddadig gedrag. Voor de meeste gevallen van slaapwandelen is geen behandeling nodig (4). De vensters sluiten en de buitendeuren op slot doen kan een slaapwandelaar beschermen tegen gevaarlijke situaties.
Het idee dat u een slaapwandelaar niet wakker mag maken, is een fabeltje. U hoeft iemand niet bruut te wekken. Het beste is om de slaapwandelaar rustig naar bed te begeleiden. Zorg dat er geen spullen rondslingeren op de grond, waarover de slaapwandelaar kan struikelen.
Meestal hebben kinderen zelf geen last van het slaapwandelen en herinneren ze het zich ook niet de volgende dag. Erover praten kan eerder onrust geven dan dat het je kind helpt.
Normaal gesproken hebben ze er 's ochtends geen herinnering aan of kunnen ze een fragmentarisch geheugen hebben . Als iemand wakker wordt tijdens het slaapwandelen, kan hij zich verward voelen en zich niet herinneren wat er is gebeurd.
Een slaapwandelaar verkeert in een diepe slaap waardoor je er geen normaal contact mee kunt hebben. Wek je de persoon toch, dan kan die angstig of zelfs agressief reageren, omdat hij of zij gedesoriënteerd is. Het beste wat je kunt doen, is rustig praten tegen de slaapwandelaar en die terug naar bed begeleiden.”
Ze gaan vervolgens vanzelf weer liggen en verder slapen. Sommige kinderen komen wel hun bed uit. Ze lopen rond in hun kamer of komen zelfs hun kamer uit. Naast lopen, voeren sommige slaapwandelaars ook andere bekende handelingen uit, zoals zich aankleden, plassen, iets eten of de tv aanzetten.
Symptomen somnambulisme
De symptomen zijn zeer divers en betreffen bijvoorbeeld rechtop zitten in bed, zich aankleden, rondlopen, schoonmaken en onduidelijk praten. De ogen zijn hierbij meestal geopend (met een wazige blik), waardoor het lijkt of deze persoon wakker is.
Binnen één tot drie uur na het inslapen staat de slaapwandelaar op uit bed en gaat rondlopen en soms handelingen verrichten. Soms blijft het alleen bij rechtop in bed zitten. Het kan een paar minuten tot een uur duren voordat de slaapwandelaar terug naar bed gaat. Dit patroon kan zich meerdere keren per nacht herhalen.
Slaapwandelaars verrichten allerlei handelingen in hun slaap, ook al lijkt de persoon in kwestie wakker te zijn. Toch slapen de hersenen en gebeurt alles onbewust. Dat kan seconden tot minuten duren, in zeldzame gevallen een uur of langer. Vaak wordt de slaapwandelaar wakker op een andere, soms bizarre plaats.
Over de precieze oorzaken van slaapwandelen is helaas niet veel bekend. Waarschijnlijk kunnen meerdere factoren een rol spelen zoals erfelijkheid, vermoeidheid, koorts, spanning, slaaptekort, jetlag, psychische stoornis of alcohol en drugs. Het fenomeen komt vaker bij kinderen voor dan bij volwassenen.
Slaapwandelen kan op elke leeftijd voorkomen. Slaapwandelen komt het meest voor bij kinderen tussen de leeftijd van vier en twaalf jaar. Zowel jongens als meisjes kunnen slaapwandelen.
Slaapwandelen op zich is niet direct gevaarlijk, maar kan dat bij frequente slaapwandelaars wel worden als er geen maatregelen worden getroffen. De eerste stap van een behandelplan is dan ook vaak de veiligheid in en om het huis. Ook het wakker maken van iemand die slaapwandelt, is niet direct gevaarlijk.
Nachtschrik (pavor nocturnus)
Vaak gaat dit samen met gillen, huilen, een snelle ademhaling en zweten. Het lijkt alsof u zeer angstig bent. Het kan zijn dat u zich actief verzet tegen pogingen van anderen om u te kalmeren, door te trappen of om u heen te slaan alsof u een denkbeeldig kwaad wil afweren.
is plotseling erg overstuur, huilt en schreeuwt van angst. zit vaak rechtop in bed, vaak met de ogen wijd open. heeft een snelle hartslag en ademt zwaarder en sneller. is bang, boos en paniekerig.
White noise is een soort monotoon, zoemend of ruisend geluid. In het Nederlands noemen we het witte ruis. Het is een vaste toon. Voorbeelden zijn het geluid dat je hoort wanneer je radio geen zender kan vinden of wanneer een zwart-wit televisie op sneeuwbeeld staat.
Er wordt geredeneerd dat slaapwandelaars op een zeker niveau wakker zijn tijdens hun nachtelijke tripjes, wat resulteert in complexe handelingen, maar die niet bewust worden opgeslagen. Een soort middenweg tussen wakker en in slaap zijn dus.
Alcoholgebruik kan soms slaapwandelaanvallen uitlokken .
Een checklist: Het slaapwandelen duurt vaak niet langer dan een uur. De ogen zijn meestal niet dicht en vertonen een wazige blik. Het mompelen of praten gaat over iets wat ze overdag niet zomaar zeggen.
Voor zowel volwassenen als kinderen kan een volle blaas en de behoefte om 's nachts te plassen soms leiden tot slaapwandelen . Een ongewoon gerelateerd gedrag kan zijn dat u op ongepaste plekken plast, zoals in de deuropening van de slaapkamer. Bedplassen, ook wel slaap-enuresis genoemd, is een ander type parasomnie.
Waarom mensen in hun slaap praten, kan met verschillende oorzaken te maken hebben.Zo kan het voortkomen uit stress, depressie, slaapproblemen, consumptie van alcohol, en ziekte [3]. Ook kan het kijken van een spannende, indrukwekkende of emotionele serie of film het praten in de slaap versterken.
Het is een mythe dat het gevaarlijk is om slaapwandelaars wakker te maken. Op zich kan het geen kwaad, maar men zal waarschijnlijk wel verward wakker worden. Daarom is het beter om iemand die aan het slaapwandelen is rustig naar zijn bed te begeleiden.
Angst, spanning, koorts en slaaptekort kunnen het slaapwandelen (tijdelijk) verergeren. Het beste advies is de slaper rustig weer naar bed leiden en niet wakker maken.