Het niet behandelen van borstkanker leidt er vrijwel altijd toe dat de tumor groeit en uitzaait naar andere lichaamsdelen, zoals lymfeklieren, botten, longen of lever. Zonder medische behandeling (zoals chirurgie, chemo- of hormoontherapie) is de ziekte uiteindelijk dodelijk, vaak gepaard met pijnklachten en een sterk verminderde kwaliteit van leven. Kanker.nl +3
Als er geen behandelingen meer mogelijk zijn, kun je na verloop van tijd naast de ziekte ook last krijgen van andere lichamelijke en psychische klachten. Bijvoorbeeld omdat de kanker zich steeds minder laat remmen of omdat je andere klachten of meer symptomen ontwikkelt.
De gemiddelde overleving is nu twee tot drie jaar, maar één op de vier patiënten is na vijf jaar nog in leven. En er zijn ook mensen bekend die nog wel vijftien jaar overleven. Ze zullen de rest van hun leven onder behandeling blijven en dus continu moeten omgaan met de klachten.
Er is medisch geen behandeling meer mogelijk en je weet zeker dat je snel aan de ziekte gaat overlijden. Medisch gezien betekent het woord 'uitbehandeld' echter iets anders. Soms is geen behandeling meer mogelijk, maar kun je toch nog jaren leven met de ziekte.
Denk bijvoorbeeld aan: vermoeidheid, concentratieproblemen, seksuele problemen, angst voor terugkeer van de kanker, depressie, je werk niet goed kunnen uitvoeren, neuropathie of hart- en vaatziekten.
Borstkanker ontstaat geleidelijk. Het kan jaren duren van het ontstaan totdat een tumor zichtbaar of voelbaar is. Borstkanker is de meest voorkomende vorm van kanker bij vrouwen in Nederland. Per jaar wordt bij ongeveer 18.000 vrouwen borstkanker vastgesteld.
Steeds meer mensen genezen van kanker en mensen met kanker blijven langer leven. Mede daardoor is er de laatste jaren meer aandacht voor de effecten van deze ziekte en de behandeling ervan op langere termijn. Klachten kunnen zich soms pas na vele jaren na behandeling voordoen. Dan spreken we van late effecten.
Kanker kan uitzaaien. Via het bloedvaten- of het lymfestelsel kunnen kankercellen zich verspreiden. Op andere plekken ontstaan dan nieuwe tumoren. Die zijn vaak niet goed te behandelen, waardoor mensen vaak niet meer kunnen genezen.
De levensverwachting met uitgezaaide kanker varieert sterk per persoon, kankersoort en behandeling, maar gemiddeld leeft ongeveer de helft van de patiënten minder dan zeven maanden na diagnose van de uitzaaiingen, terwijl de andere helft langer leeft, soms jarenlang dankzij nieuwe therapieën zoals immunotherapie en doelgerichte therapie. Voor specifieke kankers, zoals borstkanker, leven sommige mensen 2-3 jaar gemiddeld, en een deel zelfs 5 jaar of langer, terwijl de vooruitzichten bij bijvoorbeeld alvleesklierkanker vaak minder gunstig zijn.
Patiënten met ongeneeslijke kanker ervaren vaak verschillende klachten zoals pijn, vermoeidheid, kortademigheid, obstipatie en angst, die gelijktijdig kunnen voorkomen. Naarmate de ziekte vordert, nemen het aantal en de ernst van de klachten toe. Symptoommonitoring is een beproefd middel om klachten verminderen.
Borstkanker zaait het eerste uit naar de lymfeklieren in de oksel, die de 'schildwachtklieren' worden genoemd, omdat kankercellen zich via het lymfestelsel verspreiden. Als de ziekte zich verder verspreidt naar andere organen, zijn de botten, lever, longen en hersenen de meest voorkomende plekken.
De meeste vrouwen bij wie borstkanker wordt ontdekt, zijn tussen de 50 en 75 jaar. Bij deze groep is borstkanker gelukkig vaak goed te behandelen. Na tien jaar is 83% van de oudere patiënten nog in leven. Dat borstkanker bij ouderen altijd milder of minder agressief is dan bij jongeren, is niet juist.
De uitgezaaide borstkanker wordt behandeld zonder dat genezing mogelijk is. Het doel is om de ziekte zo lang mogelijk te remmen of stil te laten staan. De ziekte ontwikkelt zich en je krijgt meer klachten die niet goed te remmen zijn. Het doel is het verlichten van klachten en onder controle houden van symptomen.
De gemiddelde overleving
En ook binnen hetzelfde type zijn er grote verschillen per persoon. De gemiddelde overleving van uitgezaaide borstkanker is 2-3 jaar. 2 op de 5 mensen met uitgezaaide borstkanker leeft langer dan 3 jaar.
De gevolgen van verwaarloosde kanker zijn overmatige tumorgroei, aantasting van omliggende structuren, uitzaaiingen en ernstige verminking .
Vrouwen met borstkanker krijgen na hun operatie vaak aanvullende chemotherapie om uitzaaiingen te voorkomen. Het is echter niet altijd duidelijk of chemotherapie noodzakelijk is. In dat geval kan een genexpressietest, de zogenaamde MammaPrint, meer uitsluitsel te geven op het risico van terugkeer van de ziekte.
Symptomen en kwaliteit van leven
Naast klachten gerelateerd aan de plek van de uitzaaiing, zijn er ook klachten van meer algemene aard waar elke patiënt met uitgezaaide kanker mee te maken kan krijgen. Zo komen vermoeidheid, pijn, benauwdheid en verlies van eetlust veel voor.
Acute myeloïde leukemie (AML) is van de hematologische kankers nog steeds de kanker met de slechtste overlevingskans: twintig jaar geleden overleefde maar 11 procent de eerste drie jaar. Nu is dat 27 procent.
Alvleesklierkanker is (relatief) het vaakst uitgezaaid bij diagnose (ruim de helft van de patiënten), melanoom het minst vaak. Naar schatting werd bij nog zo'n 18.000 mensen ná de diagnose uitzaaiingen ontdekt. De overleving van patiënten met uitgezaaide kanker verschilt sterk per kankersoort.
Het is niet altijd een kwestie van wel of geen chemotherapie. Als de behandeling te intensief blijkt, hoeft die niet direct stopgezet te worden. Je kunt ook een lagere dosis proberen, meer tijd nemen tussen de kuren of de combinatie van chemotherapie wijzigen en een van de medicijnen weglaten.
U mag een behandeling weigeren. Als u geen toestemming geeft voor een medisch onderzoek of een behandeling moet de arts uw besluit respecteren. De arts moet u wel goed informeren over de medische gevolgen. Zijn die gevolgen nadelig voor u, dan kunt u de arts achteraf niet aansprakelijk stellen.
Als er geen behandeling meer noodzakelijk is in het ziekenhuis bespreekt uw arts, verpleegkundig specialist en/of verpleegkundige de zorgmogelijkheden thuis, in een hospice of andere voorzieningen in de regio. De zorg dragen we hierna over aan uw huisarts of hospice-arts.
Vanaf 10 jaar na bestraling is er een verhoogde kans op nieuwe tumoren, zoals huid-, maag-, darm- en alvleesklierkanker. Dit kan zich uiten in pijn in de bovenbuik, eetlustverlies, gewichtsverlies en risico op bloedbraken. Een slecht functionerende milt, als deze is bestraald.
De 'ergste' vormen van kanker worden gekenmerkt door lage overlevingskansen, waarbij alvleesklierkanker, longkanker en acute leukemie (vooral acute myeloïde leukemie, AML) vaak genoemd worden vanwege hun agressiviteit en late ontdekking, terwijl het agressieve melanoom een gevaarlijke vorm van huidkanker is.
De studie concludeerde dat de levensverwachting van mensen die chemotherapie hebben ondergaan voor kinderkanker ongeveer 6 jaar lager ligt dan die van mensen zonder kinderkanker .