Plotseling stoppen met lithium kan leiden tot een zeer hoog risico op een snelle terugval in manische of depressieve episoden (reboundeffect). Het kan onttrekkingsverschijnselen veroorzaken zoals verhoogde angst, slaapproblemen en fysieke onrust. Afbouwen moet daarom altijd zeer geleidelijk en in overleg met een psychiater gebeuren. PsychoseNet +4
Onttrekkingsverschijnselen van lithium kunnen zijn: verhoogde angst en slaapproblemen – ook slappe benen wordt gemeld; en uiteraard terugkeer van stemmingsklachten. Psychiaters en farmacologen die zich specialiseren op het gebied van afbouw komen tot de conclusie dat je idealiter 10% per tijdseenheid moet afbouwen.
Terugvallen kunnen zelfs optreden wanneer lithium slechts enkele dagen wordt gestopt. Abrupte stopzetting van lithium lijkt gepaard te gaan met een verhoogd risico op terugval . De pathofysiologie van dit reboundeffect is nog onbekend. In de klinische praktijk moet lithium, indien mogelijk, geleidelijk worden afgebouwd.
Het plotseling stoppen met medicatie voor bipolaire stoornis kan leiden tot ontwenningsverschijnselen of een ernstige episode uitlokken . Bespreek dit daarom met uw zorgverlener. Hij of zij kan een andere dosering, een nieuw medicijn of aanvullende therapie aanbevelen. Uw behandelplan is niet voor iedereen hetzelfde en kan in de loop van de tijd veranderen.
Hoe langzaam 'geleidelijk' is, is echter niet bekend. In de praktijk doen de meeste mensen er enkele weken tot maanden over en verminderen ze de dosis bijvoorbeeld elke drie à vier weken met 200 mg. Let tijdens de afbouw vooral goed op tekenen van een beginnende manie of depressie.
Het eenvoudigste antwoord op deze vraag is: " Het hangt ervan af ." Veel beschikbare informatie geeft aan dat je, zodra de diagnose bipolaire stoornis is gesteld, de rest van je leven medicatie zult moeten gebruiken. De meest voorkomende medicijnen zijn lithium, stemmingsstabilisatoren en antipsychotica.
Onttrekkingsverschijnselen die kunnen ontstaan zijn: misselijkheid, duizeligheid, rusteloosheid, slaapproblemen, emotionele labiliteit, angst, irritatie, agitatie en stoornissen in motoriek (stijfheid, trillen, rusteloosheid, tics).
Lithiumvergiftiging is een levensbedreigende aandoening die darm- en neurologische symptomen veroorzaakt. Het kan ook leiden tot nierschade. Onmiddellijke medische zorg in een ziekenhuis is noodzakelijk. Bespreek met uw arts hoe u lithiumvergiftiging kunt voorkomen als u dit medicijn gebruikt.
Een bipolaire stoornis is een mentale aandoening waardoor je hevige stemmingswisselingen ervaart: de ene periode voel je je overdreven opgewekt of opgejaagd (hypomaan/ manisch) en de andere periode voel je je heel erg vermoeid en somber (depressief).
Volgens een arts op internet heeft lithium een halfwaardetijd van 24 uur. Hij stelde dat het ongeveer 5 halfwaardetijden duurt voordat een medicijn volledig uit je systeem is verdwenen, dus het duurt ongeveer 5 dagen om een dosis van 600 mg te bereiken. Op de tweede dag zou de dosis 750 mg moeten zijn, daarna 675, 637, 618 mg enzovoort - het werkt dus vrij snel.
Bijwerkingen zoals misselijkheid, diarree, trillen en dorst verdwijnen vaak na verloop van tijd, maar vermoeidheid, concentratieproblemen en gewichtstoename kunnen aanhouden . Het is belangrijk om regelmatig bloedonderzoek te laten doen om er zeker van te zijn dat u de juiste hoeveelheid lithium in uw lichaam heeft.
Langdurig lithium gebruik gaat vaak samen met de vorming van typische niercysten. Deze zijn aantoonbaar met behulp van MRI, CT en (meestal) echografisch onderzoek. Screening op niercysten en niertumoren is vooralsnog niet geïndiceerd en de klinische gevolgen van niercysten zijn onduidelijk.
Magnesium wordt al langer gezien als een aantrekkelijk alternatief voor lithium. Het metaal is wereldwijd ruim beschikbaar, relatief goedkoop en kan in theorie veel energie opslaan per volume-eenheid.
In het algemeen wordt aangeraden dat afbouwen van lithium geleidelijk gebeurt, omdat je anders een iets hoger risico van een terugval loopt. Ik hanteer meestal als snelste scenario: verlagen met 200 mg (1/2 tablet van 400 mg) per 2 weken.
Hoe lang is lithium nodig? Als het gebruik van lithium nieuwe manieën en depressies moet voorkomen, dan is het nodig dat het jarenlang dagelijks wordt ingenomen. De kwetsbaarheid voor nieuwe episoden blijft vaak aanwezig en die wordt door lithium niet minder.
Na inname van lithium wordt het verspreid door het hele lichaam: In de hersenen speelt het een rol in de prikkeloverdracht tussen zenuwuiteinden. Bij depressie en manieën is deze prikkeloverdracht verstoord. Het helpt te voorkomen dat deze ontregeling opnieuw optreedt.
Bipolaire stemmingsstoornissen gaan met het klimmen der jaren helaas niet over. Maar ze worden ook niet per se ernstiger. Het is inderdaad zo dat bij veel mensen manieën meer afnemen dan depressies, misschien omdat een manie gevoeliger is voor medicatie.
Ongeveer een derde van de patiënten met bipolaire stoornis heeft tijdens zijn leven een poging tot zelfdoding gedaan.
Andere beroemdheden die een (vermeende) bipolaire stoornis hebben zijn: Marilyn Monroe, Stephen Fry, Winston Churchill, Beethoven, Mel gibson, Demi Lovato en nog wat andere beroemdheden. Mocht je dus ooit een bipolaire stoornis krijgen of heb je een bipolaire stoornis sta je er niet alleen voor.
Als je lithium gebruikt moet je goed opletten dat je voldoende water en zout binnenkrijgt. Niet overdreven veel, maar drinken op geleide van je dorstgevoel, en zout in normale hoeveelheden. Lithium kan maken dat je meer moet plassen omdat je nieren iets minder de urine kunnen concentreren.
Als lithium toch wordt afgebouwd, moet dat geleidelijk, bijvoorbeeld in een tempo van 200 mg minderen per maand. Je kunt ook na elke vermindering wat langer pauzeren om te bezien hoe dat voelt. Soms is een lagere dosis inderdaad beter, maar helemaal stoppen niet.
Onttrekkingsverschijnselen van lithium kunnen zijn: verhoogde angst en slaapproblemen – ook slappe benen wordt gemeld; en uiteraard terugkeer van stemmingsklachten. Psychiaters en farmacologen die zich specialiseren op het gebied van afbouw komen tot de conclusie dat je idealiter 10% per tijdseenheid moet afbouwen.
Het is echter vooralsnog onduidelijk of het gebruik van antipsychotica op lange termijn de levensverwachting van mensen met een psychotische stoornis negatief beïnvloedt en of er tussen de verschillende antipsychotica op dat vlak onderlinge verschillen bestaan.
Zo'n nieuwe psychose na abrupt stoppen kan een 'rebound' fenomeen zijn, veroorzaakt door het feit dat het brein probeerde het effect van de medicatie ongedaan te maken. Als je dan opeens stopt, kan deze breincompensatie tegen de medicatie je acuut psychotisch maken.
Interessant genoeg verlengt lithium de levensduur aanzienlijk bij zowel mannen als vrouwen ; lithium oefent zijn geroprotectieve effect dus onafhankelijk van het geslacht uit (logrank p-waarde vrouwen: 0,0253; logrank p-waarde mannen: 0,0315) (Aanvullende figuur 4A, 4B).