Een zere tong wordt vaak veroorzaakt door irritatie (bijten, heet eten, scherpe tandranden), ontstekingen, aften, of een droge mond. Ook vitaminetekorten (B12, ijzer), schimmelinfecties, hormoonveranderingen of medicijngebruik kunnen pijn veroorzaken. Meestal is het onschuldig en verdwijnt het vanzelf, maar aanhoudende klachten vereisen medisch onderzoek. gezondheidenwetenschap.be +4
Wat kan je zelf doen om de klachten van een pijnlijke tong te verlichten?
Veelvoorkomende oorzaken van tongpijn zijn: Letsel: Het consumeren van te hete voedingsmiddelen of dranken kan een pijnlijke, verbrande tong veroorzaken . Zweren en aften: Aften, koortsblaasjes en andere aften kunnen zich op of rond de tong vormen. Deze kunnen pijnlijk aanvoelen en eten bemoeilijken.
Een pijnlijke tong kan tijdelijk zijn, bijvoorbeeld na het eten van te heet of sterk gekruid voedsel of het drinken van een te hete drank. In die gevallen kan de tong ook branderig aanvoelen. Deze branderigheid kan zich uitstrekken over de gehele mondholte.
Tumoren op de tong beginnen vaak als een zwelling of zweertje. Dit kan pijnlijk zijn maar het hoeft niet. Wanneer zo'n bultje of zweertje na drie weken niet geneest, is het verstandig om naar de huisarts te gaan. De huisarts kan inschatten of er reden is voor verder onderzoek.
De klachten bij tongproblemen zijn verschillend. Vaak is er sprake van pijnklachten, een zwelling of een branderig gevoel. Soms verandert ook het uiterlijk van de tong bijvoorbeeld door een verkleuring (meestal wit of rood) of gladde plekken op de tong.
Kanker in de mondholte komt niet vaak voor. Daarom behandelen maar een paar gespecialiseerde ziekenhuizen deze ziekte, bijvoorbeeld het Antoni van Leeuwenhoek. Tongkanker komt vaker voor bij mannen dan bij vrouwen. De meesten zijn dan boven de 55 tot 64 jaar oud.
Een verdoofde, prikkende of tintelende tong heet 'paresthesie van de tong'. Vaak is de oorzaak een verstoorde werking van één of meer sensorische zenuwen. Een tintelende tong kan ook worden veroorzaakt door een verstoorde ademhaling, vaak gezien bij hyperventilatie, of angst of stress.
Een tong met een B12-tekort ziet er vaak felrood, glad en soms opgezwollen (biefstuktong) uit, omdat de tongpapillen (de bultjes) verdwijnen, wat een pijnlijk, branderig of tintelend gevoel kan geven. Deze 'aardbeientong' kan ook gepaard gaan met zweertjes, gevoeligheid, of een metaalsmaak, en wijst op ontsteking (glossitis).
Een tongontsteking herkent u aan roodheid, zwelling en gevoeligheid van het tongoppervlak. Soms ontstaan er witte of gele plekjes, kloofjes of een branderig gevoel. Deze symptomen kunnen wijzen op een infectie met bacteriën of schimmels, bijvoorbeeld Candida.
Raadpleeg een huisarts of tandarts als:
U heeft last van pijn of jeuk aan uw tong die niet weggaat of erger wordt . U heeft witte vlekken op uw tong.
Vitaminetekorten en bloedarmoede – een pijnlijke tong kan soms een symptoom zijn van ijzertekortbloedarmoede en vitamine B12- of foliumzuurtekortbloedarmoede. Glossodynie of "brandend mondsyndroom" – een brandende pijn op het puntje van de tong die vaak voorkomt bij mensen met een depressie.
Een ontstoken, rode en pijnlijke tong, ook wel glossitis genoemd, wordt geassocieerd met een tekort aan vitamine B9 en B12, evenals een tekort aan ijzer en foliumzuur . Een tong met vlekkerige, gladde plekken, ook wel landkaarttong genoemd, kan wijzen op een zinktekort wanneer dit een branderig of prikkend gevoel veroorzaakt.
Sommige mensen krijgen door de voortdurende stress en burn-out moeite met spreken. Ook de tong kent vele spieren. De kans dat deze spieren invloed hebben op het praten is groot.
De tong is vaak bedekt met een dun wit laagje. Dit laagje is afkomstig van een taai eiwit genaamd keratine, dat het slijmvlies van de tong helpt beschermen tegen krassen tijdens het eten. Een lichtroze tong met een licht wit laagje en een vochtig oppervlak is een teken van een gezonde mond.
Zachte, smeuïge of vloeibare voeding
Kauw bijvoorbeeld op suikervrije kauwgom, komkommer of stukjes wortel om te zorgen voor meer speeksel. Ook zuigen op waterijs, een snoepje of pepermunt kan helpen om meer speeksel aan te maken.
Een brandende tong is een onaangename klacht wat op een lopend ziekteproces kan duiden. Er bestaan veel verschillende oorzaken van een brandende tong. Van een slechte mondhygiëne tot aan auto-immuun aandoeningen, zoals systeemziekten.
Pernicieuze anemie, ook wel bekend als de ziekte van Biermer, is een auto-immuunaandoening die een vitamine B12-deficiëntie veroorzaakt. Bij deze ziekte is er een disfunctionele absorptie van cobalamine of vitamine B12 uit de voeding.
Vitamine B12 zit van nature niet in fruit; het komt vrijwel uitsluitend voor in dierlijke producten zoals vlees, vis, zuivel en eieren. Voor veganisten en vegetariërs is het daarom belangrijk om B12-supplementen te slikken of verrijkte plantaardige producten (zoals bepaalde melkvervangers, ontbijtgranen, algen/zeewier) te gebruiken, hoewel de opname uit plantaardige bronnen minder betrouwbaar kan zijn.
Als er nieuwe laesies, knobbeltjes, verkleuringen of onregelmatige plekken op het tongoppervlak worden opgemerkt, kunnen dit tekenen zijn van een bacteriële of schimmelinfectie, een immuundeficiëntie of zelfs een voorstadia van kanker.
Angst is ook in verband gebracht met tongzwelling en een gekartelde tong , een aandoening waarbij er golven of rimpelingen langs de zijkanten van de tong ontstaan.
Symptomen bij een tumor in of op de tong
Klachten die kunnen horen bij tongkanker: De tong is gezwollen, voelt geïrriteerd aan en kan pijn doen. Er zit een zweertje op de tong dat maar niet dichtgaat en pijn kan doen. De tong doet pijn bij eten, slikken of praten.
De 10 belangrijkste alarmsignalen voor kanker zijn: onverklaarbaar gewichtsverlies, aanhoudende vermoeidheid, veranderingen in de stoelgang (bloed/slijm/ritme), problemen bij het plassen (bloed/moeilijk), bloedverlies of afwijkende afscheiding uit vagina/tepel, aanhoudende heesheid/hoest (met bloed), een knobbeltje/verdikking die niet weggaat, een huidplek die niet geneest, problemen met slikken en nieuwe/veranderende moedervlekken. Raadpleeg bij twijfel altijd een arts, zeker als klachten langer dan twee weken aanhouden.
Beginnende mondkanker herkent u vaak aan subtiele veranderingen in uw mond. Denk aan plekjes die niet genezen, een rode of witte verkleuring, verdikkingen of een zweertje dat pijn doet of juist gevoelloos is. Ook een blijvende zwelling, slikklachten of een verandering in stemgeluid kunnen signalen zijn.
De belangrijkste oorzaken van tongkanker zijn roken en veel alcohol drinken. Ook besmetting met HPV kan een oorzaak zijn voor tongkanker. Er zijn ook nog een paar andere risicofactoren.