Een typische maaltijd bestond uit vet vlees, zoals spek of klapstuk, met aardappelen en (mee)gekookte groente en fruit. Vis was goedkoper dan vlees, dus armere mensen aten vooral paling, haring en mosselen.
"Soldaten aten in die tijd vooral groentesoep, soldatenbrood en bonen. Aardappels waren er toen nog niet. Soms waren er noten, en misschien wat kaas. Maar de soldaten hadden het zwaar, vooral in de winter."
In het begin bestonden de maaltijden uit stoofschotels, maar naarmate de oorlog vorderde, werden er meer variaties aan toegevoegd, waaronder vlees en spaghetti in tomatensaus, gehakte ham, eieren en aardappelen, vlees en noedels, varkensvlees en bonen, ham en limabonen en kip en groenten .
Nederland voedt zich zelf
Vanaf 1940 wordt de landbouw hervormd. Mensen eten hierdoor minder vlees en vet en meer aardappelen, granen en groenten dan in de jaren dertig. Het dagelijks menu wordt daardoor gezonder. In kookboeken en voorlichtingsfolders is veel aandacht voor koken zonder vlees.
Wat aten gevangenen? Gevangenen krijgen weinig en slecht eten. Het voedsel bestaat uit waterige koolsoep en brood. Soms is het eten niet eens gaar, andere keren is het bedorven.
De gevangenen krijgen eerst slechts twee maaltijden per dag en later nog maar één. Die maaltijden bestaan uit groenteafval, zoals kool en aardappelschillen, en water.Soms krijgen ze een klein stukje hard brood, gemaakt van zaagsel.
Dit verbod herinnert aan de worsteling van Jacob. Hierbij werd Jacob zijn heup ontwricht. Vlees niet combineren met melk in één maaltijd: Vlees en melkproducten mogen niet in dezelfde maaltijd voorkomen. Dit komt voort uit het idee dat een dier ook niet in de melk van zijn moeder wordt bereid.
Jaren 40. In de jaren 40 was de Tweede Wereldoorlog gaande en werd voedselrantsoenering ingevoerd. Vlees, kaas, boter, bakvetten en suiker werden zwaar beperkt, maar aardappelen, andere wortelgroenten en brood waren vrij verkrijgbaar . Mensen aten een dieet dat veel meer koolhydraten en minder vetten bevatte dan wij tegenwoordig doen.
Onze prehistorische voorouders aten vroeger veel groenten en fruit, noten en zaden en vlees en vis. Dit 'oervoer' was rijk aan eiwitten en vezels en bevatte amper koolhydraten en verzadigde vetten. Het voedsel was puur en onbewerkt en volgens wetenschappers aten onze voorouders erg gezond.
Zelf noodrantsoen samenstellen
Denk aan water in flessen of pakken, lang houdbare melk, havermout, pinda's, pasta of rijst en ingeblikte groente, fruit, bonen en vis. Voordeel van zo'n noodrantsoen is dat je er voedzame maaltijden mee kunt samenstellen die vrij goed smaken en bij je voorkeur passen.
De voedseltekorten in oorlogstijd dwongen mensen om nieuwe eetpatronen aan te nemen. De meeste mensen aten minder vlees, vet, eieren en suiker dan ze voorheen aten. Maar mensen die voorheen een slecht dieet hadden, konden hun inname van eiwitten en vitaminen verhogen omdat ze hetzelfde rantsoen kregen als iedereen.
Elke Duitse soldaat krijgt ongeveer 3.800 calorieën per dag binnen, hetzelfde aantal calorieën als een slootgraver nodig heeft. Het dagmenu: > Ontbijt: sterke koffie verzadigd met suiker, boterhammen met worst en eieren. Soldaten die te moe zijn om te eten, moeten 's ochtends koude sponsbaden nemen om hun eetlust te stimuleren.
In 1939 breekt de Tweede Wereldoorlog uit met de Duitse inval in Polen. Op 10 mei 1940 vallen Duitse troepen Nederland binnen. Binnen 5 dagen is de strijd afgelopen.
Als ontbijt aten ze pap, pannenkoek, aardappel of brood met reuzel, stroop en af en toe jam. Als hoofdmaaltijd aten ze meestal een stamppot met veel aardappelen of een gerecht van peulvruchten, zoals bruine bonen en erwtensoep. Rijke mensen konden vaker vlees, vis en zuivel kopen.
Mensen voeden zich met alles wat eetbaar is: tulpenbollen en suikerbieten, maar ook honden en katten. Omdat er op het platteland nog wel voedsel is lopen of fietsen mensen tientallen kilometers om voedsel te kopen bij boeren.
Eten, drinken en een dak boven je hoofd, het zijn de belangrijkste levensbehoeften. Tijdens de oorlog komen deze behoeften steeds verder onder druk te staan. Zo gaat het voedsel op de bon en ontstaat er...
Deze mensen jaagden op zoogdieren (land- en zeedieren) en visten. Naast het jagen speelde het verzamelen een grote rol, denk aan het verzamelen van planten, korstmossen, paddenstoelen, eieren van vogels en schaal- en schelpdieren (KARG, 2011).
Onderzoek laat zien dat de oermens een alleseter was en in die tijd moest eten wat voorhanden was; fruit, vis, vlees en noten. Maar het voedsel waarop al onze voorouders konden terugvallen waren knollen en wortels, die net als granen, veel zetmeel bevatten en daarmee energie leveren.
Appels zoals Elstar en Jonagold komen vooral uit Nederland. Bananen komen uit Midden-Amerika. Sinaasappels en mandarijnen komen vooral uit het Middellandse Zeegebied. In het Nederlandse klimaat worden vooral appels, peren, kersen, bessen en aardbeien geteeld.
Een typisch ontbijt uit de depressietijd bestond uit een stuk seizoensfruit, melk en ontbijtgranen, en eieren of toast met boter. De middagmaaltijd bestond meestal uit een sandwich met salade of wat soep. Het avondeten bestond uit vlees en groenten, gevolgd door een dessert.
Ontbijt werd gezien als de maaltijd die je de dag goed begon, dus bestond het op zijn minst uit pap, gevolgd door spek, eieren en gebakken brood, daarna toast met zelfgemaakte marmelade en veel thee met melk .
Hoewel het nog een decennium zou duren voordat ze de naam 'TV dinners' zouden krijgen, ontstonden de eerste diepvriesmaaltijden in 1944. Ze werden bedacht door de enthousiaste uitvinder William L. Maxson voor de transatlantische vluchten van de Amerikaanse marine.
Bewerkte yoghurt met fruit is iets minder gezond, daar worden suikers aan toegevoegd. Lees bij aankoop het etiket: als yoghurt meer dan 5 procent suikers bevat, dan zijn er suikers aan toegevoegd in de vorm van fructose, glucose, honing of sacharose.
Alles wat niet is toegestaan is 'haram', zoals het eten van varkensvlees, de meeste insecten en het drinken van alcohol. Diverse organisaties houden zich bezig met het keuren van halal vlees en halal vleesproducten. Zij hebben onderling soms een andere interpretatie van de regels op gebied van slachten.
Witte eieren uit de legbatterij bevatten bijna geen bloed of kleine stukjes vlees. Dat mogen Joden niet eten. De Joodse Omroep belicht het hoe en waarom beide niet in bruine eieren aanwezig zijn.