Angst is niet meer "normaal" (en wordt pathologisch genoemd) wanneer het disproportioneel is aan de situatie, langdurig aanhoudt en je dagelijks leven ernstig belemmert. Terwijl gezonde angst je waarschuwt voor gevaar en prestaties kan verbeteren, zorgt ongezonde angst ervoor dat je situaties gaat vermijden en niet meer normaal kunt functioneren. NPO +3
lichamelijk: trillen, hoofdpijn of buikpijn. cognitief: vervelende gedachten over nare dingen die kunnen gebeuren, overmatig piekeren. gedragsmatig: angstige situaties uit de weg gaan, huilen, verstijven, bevriezen, prikkelbaar of opstandig gedrag, en geruststelling vragen.
Angst is een reactie van het lichaam op stress en kan zelfs optreden als er geen direct gevaar is. Hoewel incidentele stress en angst normaal zijn, mogen ze je leven niet beheersen . Als de angst niet verdwijnt en je dagelijkse activiteiten begint te belemmeren, heb je mogelijk een angststoornis.
Gezonde angst is het soort angst dat je leven niet gaat overheersen, maar je zal stimuleren meer en beter te presteren. Zo kan je bijvoorbeeld gezonde angst ervaren als je een presentatie moet doen. Deze gezonde angst zal je helpen beter je tekst te onthouden en dus beter te presteren tijdens de presentatie.
Symptomen zijn:
Een paniekstoornis kenmerkt zich door herhaalde episodes van plotselinge, intense gevoelens van angst, vrees of terreur die binnen enkele minuten een hoogtepunt bereiken (paniekaanvallen).
Wat is een gegeneraliseerde angststoornis? Als je een gegeneraliseerde angststoornis (GAS) hebt, ben je overmatig angstig en bezorgd over dagelijkse dingen. Je piekert over dingen die je zouden kunnen gebeuren, zonder dat daar direct een aanleiding voor is.
De fysieke symptomen kunnen sterk lijken op die welke je ervaart wanneer je in gevaar bent, zoals een verhoogde hartslag en zweetende handpalmen. Maar de mentale gevolgen van buitenproportionele of aanhoudende angst kunnen, indien onbehandeld, leiden tot ernstiger psychische problemen.
Wanneer je chronisch angstig bent, staat je lichaam continu in een staat van alertheid, wat verschillende orgaansystemen belast. Dit kan leiden tot fysieke klachten zoals hoofdpijn, spierspanning, hartkloppingen, spijsverteringsproblemen en een verzwakt immuunsysteem.
De top 5 grootste angsten varieert, maar vaak genoemde angsten zijn spinnen (arachnofobie), hoogtevrees, sociale angst (sociale fobie), dieren (slangen, honden) en specifieke situaties zoals kleine ruimtes (claustrofobie), vliegen, de tandarts en alleen thuis zijn (donker). Algemeen psychologisch gezien zijn er ook diepere angsten zoals verlies van identiteit, betekenis, autonomie, en angst voor de dood.
In Nederland is de angst voor spinnen de meest voorkomende.
Het gevoel dat je je eerst slechter voelt voordat het beter gaat tijdens een angstbehandeling, is geen teken dat de behandeling niet werkt. Het is vaak juist een bewijs dat er betekenisvolle verandering plaatsvindt . Met de juiste ondersteuning, voorlichting en een op bewijs gebaseerde behandeling leidt deze tijdelijke toename van symptomen tot een aanzienlijke verbetering op de lange termijn.
Er bestaat geen snelle oplossing of permanente genezing voor iedereen, maar angst kan, en zal vaak, in remissie gaan wanneer mensen actief deelnemen aan een effectief behandelprogramma . Patiënten die leren hun hersenen te trainen door middel van zelfregulatie- en ontspanningstechnieken ervaren een aanzienlijke vermindering van de symptomen.
Drie veelvoorkomende lichamelijke uitingen van een angststoornis zijn hartkloppingen/snelle hartslag, zweten, en trillen of beven. Andere veelvoorkomende symptomen zijn ademnood, duizeligheid, buikklachten, koude rillingen, en spierspanning, omdat het lichaam zich voorbereidt op een 'vecht-of-vlucht'-reactie.
De gemiddelde duur van een angststoornis was ruim 15 maanden. Bij mensen die voorafgaand aan hun angststoornis lichamelijk beter functioneerden duurde de angst korter. De angststoornis duurde langer naarmate men ouder was, geen betaalde baan had, en emotioneel instabieler was.
De functie van angst wordt minder functioneel en zelfs storend wanneer angst opkomt in situaties die eigenlijk niet gevaarlijk of bedreigend zijn. Er is sprake van een angststoornis wanneer angst vaak, intens en langdurig optreedt in ongevaarlijke situaties en iemand belemmert in het dagelijks leven.
Het risico op overlijden door natuurlijke en onnatuurlijke oorzaken was significant hoger bij personen met angststoornissen (ratio van het sterftecijfer door natuurlijke oorzaken (MRR) = 1,39, 95% CI 1,28–1,51; MRR door onnatuurlijke oorzaken = 2,46, 95% CI 2,20–2,73) in vergelijking met de algemene bevolking.
Bij angst zijn er vaak verstoringen in de balans van neurotransmitters zoals een tekort aan de kalmerende stof GABA en het stemmingregulerende serotonine, terwijl stresshormonen als adrenaline en cortisol juist teveel aanwezig kunnen zijn, waardoor je lichaam in een vecht-of-vlucht-modus schiet. Ook een disbalans in dopamine speelt een rol, waarbij het beloningssysteem minder goed werkt.
Symptomen die vaak voorkomen zijn:
Het kan onze gezondheid en ons welzijn schaden, evenals onze relaties, ons leervermogen, onze betrokkenheid bij de gemeenschap en onze kansen in het leven . Het kan er ook toe leiden dat we handelen op manieren die, hoewel bedoeld als zelfbescherming en overleving, onze geliefden, buren, medeburgers en vermeende vijanden kunnen schaden.
In de psychiatrie en psychologie wordt de term trauma gebruikt wanneer iemand na een schokkende gebeurtenis blijft steken in gevoelens van angst, woede of eenzaamheid. De gebeurtenis is in dat geval zo ongewoon, pijnlijk, schokkend of extreem dat het niet lukt om ermee om te gaan.
Het vinden van zinvolle manieren om te ontspannen kan een prettige manier zijn om fysieke en mentale gevoelens van angst te verminderen. Ontspanning betekent voor iedereen iets anders; voor jou kan het een bad nemen, een boek lezen of ontspanningstechnieken zoals diep ademhalen en mindfulness-meditatie zijn.
Paniek is de ernstigste vorm van angst. Je kunt bepaalde situaties gaan vermijden omdat je bang bent dat ze een nieuwe aanval uitlokken. Dit kan een vicieuze cirkel creëren van leven "in angst voor angst". Het kan je paniekgevoel versterken en ervoor zorgen dat je meer aanvallen krijgt.
De beste therapie voor angststoornissen is over het algemeen Cognitieve Gedragstherapie (CGT), met name door de effectiviteit en uitgebreide onderzoek, waarbij exposure therapie een cruciaal onderdeel is om angst te confronteren en te verminderen. Ook ACT (Acceptance and Commitment Therapy), ontspanningsoefeningen en medicatie (vaak antidepressiva), al dan niet in combinatie, zijn effectief, maar de keuze hangt af van de persoon en de ernst van de klachten.
Het is normaal om af en toe angstgevoelens te hebben , maar mensen met angststoornissen ervaren frequente en extreme angst, vrees, terreur en paniek in alledaagse situaties. Deze gevoelens zijn ongezond als ze je levenskwaliteit beïnvloeden en je belemmeren om normaal te functioneren.