Volgens de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) hebben deze illegale, ongekeurde fatbikes de technische kenmerken van een bromfiets. En voor bromfietsen geldt een typegoedkeuring, kenteken én een helm-, rijbewijs- en WA-verzekeringsplicht.
De populariteit van fatbikes neemt in Nederland sterk toe, vooral onder jongeren. Dit heeft geleid tot toenemende zorgen over verkeersveiligheid. Door hun zware bouw en elektrische ondersteuning behalen fatbikes vaak hoge snelheden, wat kan leiden tot gevaarlijke situaties op fietspaden en in woonwijken.
Op 24 september 2024 heeft de Tweede Kamer gestemd voor nieuwe regels en is bijna de gehele kamer akkoord. Er komen nieuwe regels voor fatbikes: er komt een minimumleeftijd van 14 jaar en een helmplicht.
De in beslag genomen fatbikes kwamen van verschillende merken, waaronder Ouxi en QM Wheel. Volgens de ILT zijn dit feitelijk bromfietsen: ze kunnen sneller dan 25 km/u, hebben een motorvermogen van meer dan 250 watt, of kunnen zonder trappen harder dan 6 km/u. Dit maakt ze illegaal.
Bij een ongeval met een opgevoerde fatbike ben je volledig aansprakelijk. Dit betekent dat je alle schade zelf moet betalen, zowel materiële schade als medische kosten. Je loopt het risico op strafrechtelijke vervolging, vooral als er sprake is van zwaar letsel of overlijden.
Volgens de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) hebben deze illegale, ongekeurde fatbikes de technische kenmerken van een bromfiets. En voor bromfietsen geldt een typegoedkeuring, kenteken én een helm-, rijbewijs- en WA-verzekeringsplicht.
Wie op een illegale fatbike of e-bike rijdt, riskeert een boete van 310 euro. Dit geldt bijvoorbeeld als de fiets een gashendel heeft of harder kan dan 25 km/uur. Een motor sterker dan 250 watt is sowieso verboden. Bij een tweede overtreding neemt de politie de fiets in beslag.
Voor fatbikes gelden nu nog dezelfde regels als voor normale elektrische fietsen. Dat betekent dat je geen rijbewijs nodig hebt en niet per se een helm hoeft te dragen. Iedereen mag op een fatbike rijden, ook jonge kinderen. De Kamer wil nu dat daar verandering in komt.
Nadelen fatbike
Door de brede banden en het vaak wat zwaardere frame voel je meer weerstand tijdens het fietsen. Grote kans dat je iets harder moet trappen om dezelfde snelheid te behalen als op een gewone e-bike. Niet getreurd, een beetje fatbike heeft een fijne motor. Zo trotseer je elk wegdek met gemak.
Helmplicht: Vanaf nu is het verplicht om een helm te dragen tijdens het rijden op een fatbike. Dit geldt zowel voor elektrische als niet-elektrische modellen.
Fatbike met andere kenmerken dan een elektrische fiets
Of kan u met meetrappen harder dan 25 kilometer per uur? Dan moet de fatbike zijn gekeurd als bijvoorbeeld bromfiets, snorfiets of speedpedelec. Dat zijn motorrijtuigen met 2 wielen.
Gaat jouw fatbike of elektrische fiets harder dan 25 km/u of harder dan 6 km/u bij gebruik van de gashendel (Walk Assist). Dan mag je een boete van €290,- verwachten. Word je daarna nog een keer gepakt, krijg je weer een boete van €290,-. Bij de derde keer kan je voertuig meegenomen worden.
Traditionele fatbikes zijn uitgerust met brede banden die zorgen voor stabiliteit en grip op ruig terrein, maar deze moeten wel worden aangedreven door menselijke kracht. Dit betekent dat je moet trappen om vooruit te komen.
In de eerste helft van 2024 zijn bijna twee keer zoveel slachtoffers van een fatbikeongeval behandeld op een Spoedeisende Hulp-afdeling dan in heel 2023. In 2023 werden 75 ongevallen geregistreerd bij de 14 SEH's die deelnemen aan LIS en in het eerste half jaar van 2024 zijn dit er al 140.
Ouders kopen fatbikes voor hun kinderen omdat het gemak met zich meebrengt door de trapondersteuning die een elektrische fatbike biedt. Het comfortabele vervoer van huis naar school door de trapondersteuning en dikke banden maken de fatbike een waardevolle toevoeging voor het leven van een tiener.
Bij elektrische voertuigen als elektrische fietsen, fatbikes of speed-pedelecs controleert de politie in feite niet de snelheid, maar wordt getoetst op welk moment de trapondersteuning wegvalt. Daarvoor worden deze fietsen met spanbanden vastgesnoerd op de rollentestbank.
De fatbike is een e-bike die qua uiterlijk wel wat lijkt op een snorfiets of scooter. Dat komt door de kleine, brede banden en de buddyseat. De zithouding is om te fietsen niet ideaal, waardoor trappen onnatuurlijk aanvoelt.
Op dit moment zijn er nog steeds een aantal verzekeraars die fatbikes verzekeren: Interpolis (alleen voor bestaande klanten), Upway, Qover, Alpina. Daarnaast zijn een aantal fatbike merken gestart met het aanbieden van een eigen fatbike verzekering, waaronder Doppio, Phatfour en Knaap.
De fiets is relatief goedkoop, kost rond de 1000 euro en is populair onder jongeren. In de winkel waar wij hem kopen is snel duidelijk waarom. Als je de stickers op de fiets moet geloven, voldoet de fatbike aan alle eisen en kan je maximaal 25 kilometer per uur.
Opgevoerde fatbikes leiden volgens hen op steeds meer plekken tot grote onveiligheid in het verkeer. De ondertekenaars willen een verbod op de verkoop van opgevoerde fatbikes en een onderzoek naar de invoering van een minimumleeftijd voor de snelle fietsen.
Veiligheid op de Weg: Tips voor Fatbike Gebruikers
Het dragen van een helm is vanaf 2025 verplicht, maar het is ook aan te raden om andere beschermende kleding te dragen, zoals handschoenen en kniebeschermers, vooral als je van plan bent op ruwe terreinen te rijden.
Heeft uw fatbike geen kenteken? Dan kunt u bij de fabrikant navragen of uw voertuig een typegoedkeuring heeft. Met het bewijs van de typegoedkeuring, een Certificaat van Overeenstemming, kunt u bij ons een kenteken aanvragen.
Het antwoord hierop vinden we in de wet. Die zegt dat elektrische (bak)fietsen en fatbikes onder de categorie 'gewone fiets' vallen. Dit betekent dat iedereen, jong en oud, op een fatbike mag rijden. Er is dus geen minimumleeftijd, geen helmplicht en ook geen verzekeringsplicht.
Fatbikes mogen niet harder dan 25 kilometer per uur, maar soms worden ze opgevoerd tot wel 45 of 50 kilometer per uur. Bij de fatbike-controles zetten agenten de fatbike op een rollerbank. Daardoor kunnen ze zien hoe hard de fatbike gaat.
Voor fatbikes is er momenteel geen helmplicht, het dragen van een helm is een persoonlijke keuze. Echter, bij speed pedelecs is het dragen van een helm verplicht vanwege de hogere snelheden en de bijbehorende risico's.