Morfine wordt bij kanker ingezet als een effectieve, sterke pijnstiller om hevige pijn te bestrijden en de kwaliteit van leven te verbeteren, vaak wanneer andere pijnstillers onvoldoende werken. Het verhoogt de pijngrens, waardoor pijnsignalen minder hard in de hersenen aankomen. Het wordt in alle fasen gebruikt, niet alleen in de terminale fase. Kanker.nl +2
Zelfs bij patiënten in de laatste fase van het leven gaat het gebruik van morfine de dood niet versnellen, in tegendeel, morfine kan wat levensverlengend zijn omwille van het comfort door een betere pijncontrole en een gunstige invloed op kortademigheid.
Patiënten die behandeld worden voor kanker, kunnen als gevolg van hun ziekte pijnklachten hebben. Een behandeling met morfine is bedoeld om pijnklachten onder controle te krijgen.
Contact. Pijnstillers als paracetamol en NSAID's (niet-steroïde ontstekingsremmende pijnstillers zoals ibuprofen, naproxen, diclofenac) worden gebruikt bij kankerpatiënten.
Morfine, oxycodon en fentanyl zijn heel sterke pijnstillers. Bijwerkingen zijn suf of verward zijn, moeilijk poepen, duizelig zijn en verslaving. Je huisarts kan deze sterke pijnstillers geven in deze situaties: Je hebt erg veel pijn door kanker.
Patiënten met pijn bij kanker hebben vaak last van zogenaamde doorbraakpijn naast de continue pijn. Doorbraakpijn is een tijdelijke verergering van pijn die snel ontstaat, meestal binnen 5 minuten de maximale pijnscore bereikt en kort van duur is (maximaal 30 minuten) bij een relatief stabiele achtergrondpijn.
Morfine beïnvloedt gedrag door sufheid, verminderd reactievermogen en verwarring te veroorzaken, vooral in het begin van de behandeling; het dempt pijn en negatieve gevoelens, wat kan leiden tot innerlijke rust en beter slapen, maar ook tot een gevoel van euforie of een 'kick' bij misbruik, met risico op verslaving. Het activeert het beloningssysteem in de hersenen, wat gedrag kan sturen naar herhaald gebruik, en kan ontwenningsverschijnselen veroorzaken bij stoppen, zoals angst en onrust.
Kanker wordt genezen met medische behandelingen zoals operatie, bestraling, chemotherapie, immunotherapie, doelgerichte therapie en hormoontherapie, gericht op het vernietigen of stoppen van de groei van kankercellen, vaak in combinatie, en het overlevingspercentage verschilt per kankersoort. Hoewel gezonde voeding ondersteunend kan zijn, is er geen enkel dieet dat kanker kan genezen, dus is het belangrijk de adviezen van een arts op te volgen.
Pijn bij kanker kan veroorzaakt worden door: Directe doorgroei van de tumor in omliggende structuren zoals huid, zenuwweefsel of organen. Indirecte gevolgen van de ziekte, bijvoorbeeld botbreuken, zweren, infecties, verstopping van holle organen of bloedvaten, verhoogde druk in de hersenen.
De vier fasen van palliatieve zorg
Meer dan 50% van patiënten met kanker in de palliatieve fase heeft symptomen als vermoeidheid, pijn, slapeloosheid, misselijkheid en gebrek aan eetlust. In de terminale fase komen vermoeidheid, zwakte, gewichtsverlies, sufheid en verwardheid (nog vaker) voor.
Hoe werkt morfine? Morfine en morfine-achtige medicijnen zorgen ervoor dat de pijngrens sterk verhoogd wordt. Het pijnsignaal komt minder hard aan in de hersenen, waardoor je minder pijn ervaart.
Pijn kan behandeld worden met medicijnen. Veelvoorkomende middelen zijn paracetamol en ontstekingsremmende pijnstillers, zoals NSAID's. Helpen deze medicijnen niet genoeg? Dan kijkt de arts samen met jou naar alternatieven om de pijn draaglijk te maken, zoals morfine of morfineachtige middelen.
Het bewustzijn verlagen kan tijdelijk en oppervlakkig gebeuren of voortdurend en diep. In het laatste geval is de verwachting dat de patiënt binnen enkele dagen, maximaal binnen één tot twee weken aan de ziekte zelf overlijdt.
Iemand kan palliatief zijn voor een zeer variabele periode, van enkele dagen tot maanden of zelfs jaren, afhankelijk van de ziekte en de individuele patiënt; palliatieve zorg begint zodra genezing niet meer mogelijk is en richt zich op het verbeteren van de levenskwaliteit, waarbij de 'terminale fase' (de laatste weken/maanden) een specifiek onderdeel is van de bredere palliatieve periode.
2. Acute palliatieve sedatie. Een arts kan acute sedatie geven als u plotseling in een situatie komt, waarbij u waarschijnlijk binnen minuten of enkele uren zal overlijden en last krijgt van zeer erge klachten, zoals pijn, benauwdheid of grote verwardheid en angst.
Symptomen en kwaliteit van leven
Naast klachten gerelateerd aan de plek van de uitzaaiing, zijn er ook klachten van meer algemene aard waar elke patiënt met uitgezaaide kanker mee te maken kan krijgen. Zo komen vermoeidheid, pijn, benauwdheid en verlies van eetlust veel voor.
Uitgezaaide kanker brengt vaak ingrijpende klachten met zich mee, zoals vermoeidheid, pijn, misselijkheid en sociaal isolement. Omdat genezing meestal niet haalbaar is, verschuift de focus van behandelen naar het behouden van kwaliteit van leven.
Onder kankerpijn verstaan we elke pijn bij om het even welke soort kanker in om het even welk stadium van de ziekte. Alleen de terminale fase van de zorg nemen we in deze richtlijn niet op, omdat daar meestal een aparte aanpak voorzien en vereist wordt.
370.000 gele lintjes
Het was een gele golf van solidariteit die Vlaanderen overspoelde tijdens de Dag tegen Kanker 2025. Zo'n 370.000 mensen droegen het gele lintje. Dat is een lintje voor iedereen die met en na kanker leeft. Zorgverleners, vrijwilligers, bekende gezichten, sympathisanten …
Producten die zijn blootgesteld aan 'natuurlijke' rook, zoals gerookte zalm en paling, hangen een tijdje in een rookkamer. Bij deze bereidingswijze ontstaan kleine hoeveelheden PAK's, legt de Keuringsdienst van Waarde uit. PAK's zijn polycyclische aromatische koolwaterstoffen die potentieel kankerverwekkend zijn.
Producten die het risico op kanker verhogen en waar wetenschappelijk een grote bewijskracht voor is zijn:
U dient te weten dat morfine duizeligheid, licht gevoel in het hoofd en flauwvallen kan veroorzaken wanneer u te snel opstaat vanuit een liggende positie . Om dit te voorkomen, kunt u het beste langzaam uit bed komen en uw voeten een paar minuten op de grond laten rusten voordat u opstaat. U dient tevens te weten dat morfine constipatie kan veroorzaken.
Als er zorgen zijn over een verhoogde ademhalingsfrequentie en -arbeid, naar adem happen en dat de persoon in nood verkeert, weten we dat morfine geen rol speelt in het stervensproces . Dit duidt er juist op dat de persoon regelmatig extra doses morfine moet krijgen om de nood te verlichten.
Hydromorphon en methadon s.c. zijn alternatieven voor morfine of oxycodon, maar deze middelen worden weinig gebruikt en er is een risico dat ze niet voorradig zijn in de apotheek. Behandeling met methadon wordt afgeraden voor behandelaars die geen ervaring hebben met het middel.