Melk is belastend voor het milieu door de hoge uitstoot van broeikasgassen (methaan en lachgas) door koeien en mest, aanzienlijk landgebruik voor veevoer, en groot waterverbruik. De zuivelindustrie draagt bij aan klimaatverandering en biodiversiteitsverlies, waarbij met name kaas een hoge milieu-impact heeft. ProVeg International +3
Zuivel belast het milieu meer dan de meeste plantaardige producten. Het houden van koeien voor melk brengt, net als het houden van dieren voor vlees, milieuproblemen met zich mee. De klimaatbelasting van kaas is ongeveer even hoog als die van varkensvlees.
Veruit de meeste energie die we in Nederland verbruiken (zo'n 80 procent) komt van fossiele brandstoffen: aardolie, aardgas en kolen. Deze fossiele brandstoffen zorgen voor de uitstoot van broeikasgassen, en bovendien veroorzaken ze de nodige vervuiling.
De CO2-uitstoot van de productie van een kilogram melk in Nederland ligt rond de 1,05 kilogram CO2. Dat is in internationaal perspectief relatief laag, alhoewel er wel andere zuivel exporterende landen zijn waar die voetafdruk lager is.
Het vet in melk bevat wel veel verzadigde vetten. Dit vergroot het risico op hart- en vaatziekten. Eet je magere en halfvolle melkproducten, dan krijg je niet te veel verzadigde vetten binnen.
Melkconsumptie wordt in verband gebracht met een verhoogd risico op bepaalde vormen van kanker, zoals prostaat- en baarmoederkanker, mogelijk door de groeihormonen . "Als we kijken naar het kankerrisico, kijken we eigenlijk naar het vet in zuivelproducten, dat oestrogene hormonen bevat", legt Zumpano uit.
Ook vanuit een milieubewust oogpunt scoort havermelk een paar goede punten. Het produceert 80% minder broeikasgassen, er wordt 60% minder energie verbruikt. Dit allemaal ten opzichte van gewone melk. Hierbij is het ook nog is eens zo dat van alle plantaardige melkvarianten, haver het minste water gebruikt.
De verbranding van olie en aardgas stoot het meeste CO2 uit, terwijl planten en oceanen de balans enigszins herstellen door kooldioxide op te nemen. De fossiele brandstoffen olie en aardgas zijn bij verbranding de grootste CO2-uitstoters, vooral als ze verstookt worden om elektriciteit te produceren.
Een boer krijgt voor een liter melk een variabele prijs, die in 2023/begin 2024 vaak tussen de €0,30 en €0,50 lag, afhankelijk van de melkfabriek en de samenstelling (eiwit/vet), maar er is ook een behoefte aan minimaal €0,43 voor een eerlijke prijs; de uiteindelijke consumentenprijs in de winkel is aanzienlijk hoger dan wat de boer ontvangt.
Over het algemeen zijn soja-, haver-, hennep- en erwtenmelk milieuvriendelijkere opties dan amandel- of rijstmelk. Om je milieubewuste keuze te versterken, kies je voor plantaardige melk in een recyclebare verpakking. Dit helpt afval te verminderen.
De top 10 CO₂-vervuilers van Nederland
Tot de top 10 behoren bedrijven als Tata Steel, Shell, RWE, Uniper, Yara en EBN. Zij zijn verantwoordelijk voor uitstoot via verbranding van fossiele brandstoffen, chemische processen en elektriciteitsproductie.
Belangrijke actuele milieuproblemen zijn onder meer klimaatverandering, vervuiling, aantasting van het milieu en uitputting van natuurlijke hulpbronnen . De natuurbeschermingsbeweging zet zich in voor de bescherming van bedreigde diersoorten en ecologisch waardevolle natuurgebieden, genetisch gemodificeerd voedsel en de opwarming van de aarde.
De top 10 ongezondste etenswaren
Melk had een hogere hydratatie-index dan water. “Melk bevat natuurlijke suikers, eiwitten en vetten. Deze voedingsstoffen vertragen de maaglediging, waardoor het lichaam langer vocht kan vasthouden”, leggen de onderzoekers uit.
De zuivelproductie heeft een aanzienlijke invloed op de klimaatverandering door de uitstoot van broeikasgassen zoals methaan, lachgas en koolstofdioxide . In de VS zijn de grootste bronnen van deze uitstoot in de melkproductie onder andere de voerproductie, de darmfermentatie en het mestbeheer.
Let op deze keurmerken: vermijd sloopmelk en kies voor één van deze keurmerken: Beter Leven, Nederlands biologisch (EKO) of Demeter. Of kies voor plantaardig natuurlijk. Wil je meer weten over de verschillende soorten melk?
Het CBS schrijft: “42 procent van de zelfstandigen in de landbouw is miljonair. Zij zijn vooral actief in melkveebedrijven en in bedrijven die granen of groenten telen. In de verhuur en handel van onroerend goed zijn ook relatief veel miljonairs onder de zelfstandigen; 38 procent.”
Een Nederlandse koe geeft gemiddeld bijna achtduizend liter melk per jaar. Dat is zo'n 22 liter per dag. De gemiddelde melkproductie is nog hoger in de Verenigde Staten, meer dan dertig liter per dag.
Zuiveladviesbureau Promar International stelt dat de melkstromen ook in de EU en de VS zijn toegenomen en dat de sterke productie in combinatie met een bescheiden groei van de vraag heeft geleid tot een overaanbod, stijgende voorraden en prijsdruk.
China is wereldwijd nog steeds het meest vervuilende land als het gaat om de uitstoot van CO2. In de top 10 van meest vervuilende landen ter wereld, steekt China nog steeds met kop en schouders boven de rest uit.
Sinds 2006 stoot China meer CO₂ uit dan welk ander land ook. Het grootste nadeel van het meten van de totale nationale uitstoot is echter dat er geen rekening wordt gehouden met de bevolkingsomvang. China heeft de grootste CO₂- uitstoot ter wereld, maar ook de op één na grootste bevolking.
Het gaat om Australië, Estland, Finland, IJsland, Grenada, Mauritius en Nieuw-Zeeland. Boven aan de top vijf van meest vervuilde landen staat Bangladesh met 79,9 microgram per kubieke meter - ruim vijftien keer hoger dan de jaarlijkse fijnstofnorm van de WHO.
ElkeMelk, de lekkerste melk ter wereld
De zuiverste melk die er is omdat elke melkbeurt afzonderlijk gecontroleerd wordt op kwaliteit. Minimaal bewerkt, alle voedingswaarden blijven behouden en puur natuur, dat bewijst de roomkraag op de melk.
Amandelmelk is niet heel romig, bevat weinig eiwitten en is niet geschikt voor mensen met een notenallergie. Daarnaast is er veel water nodig voor de amandelboom. Maar omdat amandelmelk maar weinig amandelen bevat, valt het waterverbruik mee.
Kokosmelk is een milieuvriendelijke optie , omdat er slechts 3 liter water per liter kokosmelk nodig is. Kokosbomen slaan bovendien koolstof op, waardoor hun ecologische voetafdruk relatief laag is in vergelijking met andere plantaardige melksoorten.