Een gezwollen bovenste ooglid aan één oog (eenzijdig) wordt meestal veroorzaakt door een lokale ontsteking, infectie of allergie. De meest voorkomende redenen zijn een verstopt kliertje (chalazion), een ontstoken haarfollikel (strontje/hordeolum) of een insectenbeet. Lisa M. McDevitt, O.D. +2
Veelvoorkomende oorzaken
Zwelling op één plek in één ooglid komt vaak voor en wordt meestal veroorzaakt door een verstopte talgklier (chalazion) of een bacteriële infectie van een haarzakje (gerstkorrel of hordeolum) .
Een chalazion is een pijnloze zwelling (bobbel) in het onder- of bovenooglid en wordt ook wel een hagel- of gerstekorrel genoemd. De zwelling is een verstopte talgklier (kliertje van Meiboom). Als het chalazion langere tijd bestaat kan het onder lokale verdoving op de poli Oogheelkunde worden verwijderd.
Hoe veroorzaakt een ongelijke vetverdeling ongelijke oogleden? Ongelijke oogleden ontstaan vaak wanneer het vet in de oogleden niet gelijkmatig verdeeld is. Deze onbalans kan ervoor zorgen dat het ene ooglid er gezwollener of groter uitziet dan het andere, waardoor een opvallende asymmetrie ontstaat.
Elke zwelling van het oog in combinatie met wazig zien, dubbelzien of gedeeltelijk verlies van het gezichtsvermogen vereist dringend onderzoek, aangezien veranderingen in het zicht erop kunnen wijzen dat de zwelling de oogzenuw, de oogspieren of het oog zelf aantast, in plaats van alleen de omliggende huid en het weefsel.
Wat doen bij gezwollen ooglid?
Een ontstoken ooglid duurt meestal 1 tot 2 weken, maar kan bij chronische vormen (zoals blefaritis) weken tot maanden duren, met kans op terugkerende klachten. Een simpel strontje (hordeolum) gaat vaak binnen een paar weken vanzelf over, terwijl een gerstekorrel (chalazion) wel 6 weken kan aanhouden. Consistent schoonmaken van de oogleden is cruciaal, zelfs na verbetering, om herhaling te voorkomen.
Een hordeolum, in de volksmond ook wel strontje, padzeiker of wijnoog genoemd, is een ontstoken talgkliertje in je ooglid. Een chalazion, ook gerstekorrel genoemd, ontstaat wanneer het afvoerkanaal van zo'n kliertje verstopt raakt.
Hooikoorts en andere luchtweg- of contactallergieën kunnen een allergische reactie veroorzaken in het dunne laagje slijmvlies op je oogwit en aan de binnenkant van je ooglid. Door contacteczeem kan de huid rond je ogen rood en gezwollen zijn en erg jeuken. Het is belangrijk om je klachten te laten onderzoeken.
Alarmsymptomen van het oog zijn tekenen die direct medische aandacht vereisen, zoals plotseling zichtverlies, hevige pijn, lichtflitsen of veel nieuwe vlekken, dubbelzien (met één of twee ogen), een 'gordijn' in het beeld, of een vreemd voorwerp in het oog na een trauma. Andere alarmsignalen zijn extreme roodheid, misselijkheid/braken bij oogpijn, of het zien van rechte lijnen als golven, wat kan wijzen op aandoeningen zoals netvliesloslating, acuut glaucoom, of oogzenuwontsteking. Negeer deze symptomen niet en neem direct contact op met de huisarts of huisartsenpost.
Symptomen van ooglidontsteking
De randen van uw oogleden zijn rood en gezwollen. Tussen of rondom de wimpers zitten schilfertjes en korstjes.
Vaak duren de klachten enkele maanden, gevolgd door een klachtenvrije periode. Soms zijn milde klachten het gehele jaar aanwezig.
Dikke oogleden met andere klachten
Zoals irritatie, een bobbel (chalazion) op het ooglid die niet vanzelf verdwijnt of korstjes tussen de wimpers. In dit geval kunt u het beste contact opnemen met de huisarts. De zwelling van het ooglid kan dan namelijk wijzen op een ander probleem.
Ooglidkanker begint vaak met een verandering op het ooglid, zoals een nieuw knobbeltje, een zweer die niet geneest, een plek met schilfers, of het verlies van wimpers, en kan langzaam ontstaan zonder vroege klachten, soms door overmatige zonblootstelling. Het kan beginnen in de huid of in talg- of zweetklieren en presenteert zich vaak als een hard, geelachtig of rood bultje dat groeit en soms bloedt.
Blefaritis is een ontsteking van de ooglidrand. Het gaat vaak gepaard met jeuk, irritatie en soms een rood oog. Het is vaak een chronisch probleem. In veel gevallen zijn ook de kliertjes op het ooglid (de kliertjes van Meibom) ontstoken.
Als je dikke oogleden hebt, kan dit een oorzaak zijn van een verstopping van vocht in het weefsel. Het vocht kan zich ophopen door een onderliggende aandoening, zoals een nierziekte, hartziekte, een traagwerkende schildklier of hoge bloeddruk. Indien je twijfelt, ga dan zeker langs bij je huisarts.
Over het algemeen is een ontstoken oog veroorzaakt door een bacterie of virus niet gevaarlijk. Het kan wel pijn veroorzaken, maar de ontsteking gaat vaak vanzelf binnen 1 à 2 weken weer over. Bij aanhoudende en ernstige klachten is het wel belangrijk om een huisarts te raadplegen.
Een ontstoken ooglid gaat snel weg met dagelijkse warme kompressen, zachte massage en het schoonmaken van de ooglidranden, vaak met speciale reinigers, om verstopte kliertjes te openen; bij aanhoudende klachten, hevige pijn, of zichtvermindering is het belangrijk een arts te raadplegen voor eventuele antibiotische zalf of andere medicatie.
Als een talgkliertje verstopt raakt, hoopt de talg zich op en ontstaat er een zwelling in het ooglid (een chalazion). De zwelling zit net boven of onder de rand van het ooglid. In korte tijd kan het hele ooglid rood en gezwollen raken. Als er bacteriën bij komen, kan de zwelling ontstoken raken en pijn gaan doen.
Ibuprofen MEESTAL NIET bij oogontsteking
Een arts kan bij een oogontsteking een ontstekingsremmer voorschrijven. Toch zal een arts vaak opteren voor het gebruik van antibiotica aangezien een oogontsteking op lange termijn blijvende schade aan het zicht kan aanrichten.
Ijsklontjes; De goedkoopste oplossing tegen zwelling is om je ogen af te koelen met ijsklontjes of twee (eet)lepels die kort in de vriezer hebben gelegen. Dat werkt zo: door de plotselinge kou trekken de bloedvaten samen waarna de zwelling snel zal verminderen.
Trauma of letsel: Ernstige kneuzingen, snijwonden of een blauw oog als gevolg van een ongeluk kunnen tot complicaties leiden en moeten door een arts worden beoordeeld. Snel toenemende zwelling: Als de zwelling binnen enkele uren snel toeneemt, kan dit wijzen op een onderliggende infectie of allergische reactie die onmiddellijke medische hulp vereist.
In de meeste gevallen is zwelling van de oogleden niet gevaarlijk, maar bepaalde symptomen vereisen onmiddellijke aandacht. Raadpleeg een arts als u koorts krijgt in combinatie met zwelling, plotselinge veranderingen in uw zicht, dubbelzien of hevige oogpijn .
Een blepharitis is een ontsteking van de ooglidrand. Deze ontsteking geeft vaak jeuk, irritatie en soms een rood oog. Andere verschijnselen zijn een stekend, branderig gevoel en pijnlijke, rode oogleden. Soms ontstaan complicaties waarbij het oog zelf geïnfecteerd raakt.
Contactallergie geeft jeuk, tranen en rode ogen. Je kunt ook dikke oogleden hebben en eczeem rond je ogen. Dit komt doordat je allergisch bent voor iets in make-up, oogdruppels of lenzenvloeistof.