De uitdrukking "een slag om de arm houden" betekent dat je een voorbehoud maakt of iets niet zeker weet. Het komt oorspronkelijk uit het sjouwwerk: men wond een touw (de 'slag') om de arm bij het hijsen van zware lasten, om te voorkomen dat de last zou vallen als het touw uit de handen gleed. Onze Taal +1
Wat betekent een slag om de arm houden en waar komt deze uitdrukking vandaan? Een slag om de arm houden betekent 'iets niet stellig willen zeggen', 'niet willen bevestigen dat iets echt het geval is of doorgaat'. Bijvoorbeeld: 'We krijgen de vergunning waarschijnlijk wel, maar we houden nog een slag om de arm.
/ɛkˈsprɛʃən/ Andere vormen: uitdrukkingen. De uitdrukking op je gezicht – verdrietig, blij, verveeld, geamuseerd – is een uitdrukking. Je uitdrukking laat mensen weten wat je voelt, tenzij je goed bent in het verbergen van je emoties. Uitdrukking komt van een Latijns woord dat 'uitdrukken' betekent en het kan nog steeds op die manier gebruikt worden.
nadrukkelijk, voor het eerst vastgelegd in 1865. De formulering was toen al gebruikelijk in boek- en artikeltitels (zoals 'De nationale schuld en hoe die te betalen'), maar de Pennsylvanische schrijver Bayard Taylor, bij wie de formulering voor het eerst voorkomt, lijkt het te beschouwen als een Duitse of Duits-Amerikaanse uitdrukking .
Van likmevestje
In het Nederlandse schrift is in 1896 voor het eerst de uitdrukking 'lik me vessie' aangetroffen. Met 'vessie' werd 'vestje' bedoeld en dit woord is weer afgeleid van het Franse woord 'fesse', dat bil betekent. Oorspronkelijk betekende dit dus zoiets als 'lik m'n r..t'.
Herkomst. Niemand weet precies waar deze uitdrukking vandaan komt, maar er zijn wel wat ideeën over. Sommige mensen denken dat 'hoedje' wordt gebruikt in plaats van een scheldwoord, omdat dat veel vriendelijker klinkt. Je hoort ook weleens andere versies, zoals 'ik schrik me een aap' of 'ik schrik me een ongeluk'.
Zowel de 'deur' van 'poort' als de 'door' van 'dwaas' komen voort uit het Germaans. De 'door', de dwaas, komt van de Germaanse stam 'dauz', waar ook duizelen mee verwant is. We hebben het dan wel degelijk over iemand die zot draait. Een gelukkig toeval als je de gek vergelijkt met een deur die wild staat te klapperen.
Het gaat hier om twee verschillende woorden: in de hort op gaan komt hort van het Middelnederlandse zelfstandig naamwoord huert of hurt, dat 'weg' betekent. Als je de hort op gaat, ga je dus de weg op.
d.i. bij iemand in de gunst, in de pas staan, een potje bij hem kunnen breken; eene uitdrukking, die sedert de 16de eeuw bij ons bekend is en haar ontstaan te danken heeft aan de vroegere gewoonte, dat paarden met vier witte pooten tolvrij waren 1). Vgl. Marnix, Byenc.
Meestal krijg je te horen dat die uitdrukking al gebruikt werd in de middeleeuwen toen we nog met een ganzenveer op perkament geschreven werd. Na het schrijven werd zand over het perkament gestrooid om de inkt sneller te laten drogen. Het was fijn zand zoals je dat aan zee vindt.
De precieze oorsprong is niet helemaal duidelijk, maar waarschijnlijk komt het doordat 'ei' rijmt op 'blij'. Dat maakt het vrolijk en luchtig! Veel Nederlandse spreekwoorden en gezegden gebruiken rijm om ze speelser en makkelijker te onthouden te maken.
Het dragen van boter op het hoofd verwijst mogelijk naar de oude gewoonte om manden vol levensmiddelen op het hoofd te dragen. Wie boter in de mand vervoerde kon tijdens een warme dag thuiskomen met gesmolten boter in het haar. Niet erg handig dus, tijdens een hittegolf boter op je hoofd dragen…
Van Dale meent dat lik-op-stuk vermoedelijk “een verkorting is van een lik uit de pan krijgen, dat weer een variant is van een veeg uit de pan krijgen ('zijn deel krijgen, een schimpscheut ontvangen'). Stukin lik op stuk zou de oorspronkelijke betekenis 'zaak, punt, daad' hebben.
Eene synonieme uitdr. was de bocht onder (of achter) den arm hebben, dat wellicht eveneens ontleend is aan het vieren van een touw, dat men niet terstond geheel laat uitloopen, maar waarbij men een bocht, een slag om den arm houdt, teneinde het uitschieten te beletten.
Er was alleen wel een probleem, steen was duur en kon dus alleen door de rijkeren veroorloofd worden. Zo heeft de rijkste familie in Gravendam een volledig stenen huis: het koopmanshuis. Zij waren zeer rijk, oftewel steenrijk.
De uitdrukking "keep one's wits about someone" (iemand in het vizier houden) heeft een lange geschiedenis in de Engelse taal en gaat terug tot het Oudengels. Het is afgeleid van de term "wits" (geestesvermogen), die verwees naar iemands intelligentie, mentale vermogens en bewustzijn . De precieze historische oorsprong is moeilijk vast te stellen vanwege het vroege gebruik ervan in de taal.
Van Dale vermeldt in zijn elfde druk (1984) de uitdrukking met een natte vinger voelen vanwaar de wind komt. Daarmee werd bedoeld: 'op een eenvoudige, maar ook onnauwkeurige manier nagaan hoe de wind staat'. Hieruit ontstond de algemenere uitdrukking iets met een natte vinger doen.
"Wat in 't vat zit, verzuurt niet"
Dit spreekwoord verwijst naar het bewaren van voedsel. Voedsel werd ondermeer bewaard door het in een vat pekel te stoppen. Het heeft de figuurlijke betekenis van "al kan je het nu niet gebruiken, hou het maar bij, het kost je niets", of van "uitgesteld is niet verloren".
Volgens het wetenschappelijk Etymologisch Woordenboek van het Nederlands is om een haverklap een verbastering van de Friese uitdrukking: “om een aveklap”. Dat woord aveklap sloeg op iets héél anders, namelijk het luiden, ofwel klappen, van de zogenaamde ave-Mariaklok!
Het "raarste" woord is subjectief, maar populaire kandidaten zijn het onvertaalbare mamihlapinatapai (Yaghan-oorsprong voor een blik van wederzijdse, niet-geïnitieerde verlangen) en het Nederlandse oelewapper (sukkel/idioot) of droeftoeter (sneue persoon), vaak gekozen in verkiezingen voor grappigste of lelijkste woorden, naast vreemde samenstellingen zoals 'pindakaas' (peanut cheese) of 'stofzuiger' (dustsucker).
De Duits-Oostenrijkse keizer Maximiliaan I (1459-1519), grootvader van Karel V, zou zich ooit de verzuchting hebben laten ontvallen dat hij, mocht hij God zijn en twee zonen hebben, zou wensen dat na zijn dood de ene zoon hem zou opvolgen als God en de andere koning van Frankrijk zou worden.
Wanneer het water laag stond, moest het personeel op zoek naar spijkertjes die tijdens het bouwen van de schepen in het water waren gevallen. Die spijkers waren klein en daarom bijna niet te vinden. Vandaar de betekenis van het spreekwoord: zoeken naar kleinigheden.
' Uit de kast komen komt sinds de jaren zeventig voor in het Nederlands. Het is een vertaling van het Engelse coming out of the closet. Deze Engelse uitdrukking is weer gebaseerd op het begrip coming-out.