De oudste vondsten die op landbouw duiden, zijn in Zuidwest-Azië gesitueerd. In Ohalo II in Israël zijn vroege aanzetten tot landbouw gevonden die gedateerd worden rond 23.000 BP, zo'n 12.000 jaar eerder dan algemeen wordt aangenomen.
De vroegste landbouw ontstaat in het Nabije Oosten rond 12.000 jaar geleden. Maar men gaat niet van de ene op de andere dag boeren. Het proces is heel geleidelijk. In het Nabije Oosten neemt al tijdens de laatste ijstijd de bevolkingsgrootte toe, daardoor worden territoria kleiner.
Landbouw ontstaat als jagers/verzamelaars zo'n 12.000 jaar geleden ontdekken dat het makkelijker is lange tijd op dezelfde plek te blijven als de grond vruchtbaar is. De ontdekking van veredeling draagt bij aan de ontwikkeling van sterke rassen, waardoor de oogsten hoger uitvallen.
De allereerste boeren ter wereld kwamen uit de regio rond het huidige Irak. Zo'n tienduizend jaar geleden begonnen daar ze wilde gewassen te domesticeren. De boeren verspreidden zich en gaven ook hun kunsten door aan anderen. Zo kwamen er langzaam maar zeker veredelde gewassen, vee en aardewerk mee naar onze streken.
Landbouw zien we ontstaan in het Midden-Oosten. Er was daar een gunstig klimaat en het was een ideale plek.
Toch ontstonden er 10.000 tot 15.000 jaar geleden , tijdens het Neolithicum, nieuwe landbouwgemeenschappen in Mesopotamië (in Zuidwest-Azië), Noord-Afrika, China en Zuid-Amerika, die zich bezighielden met de landbouw zoals we die vandaag de dag kennen.
Het gebied was geschikt voor akkerbouw omdat het gekenmerkt werd door een beperkte, maar regelmatige regenval.
Om te beginnen waren de bewoners van de Vruchtbare Halve Maan ongetwijfeld een van de eerste boeren, maar ze waren niet de enigen. Archeologen zijn het er nu over eens dat landbouw onafhankelijk is "uitgevonden" in ten minste 11 regio's, van Centraal-Amerika tot aan China (zie kaart).
De boeren uit Anatolië brachten bijna negenduizend jaar geleden de landbouw naar Europa. Een paar duizend jaar later werd het grootste deel van het continent gedomineerd door akkerbouwers en veehouders.
Hunebedbouwers uit Denemarken en Duitsland lijken met hun gebruiken naar Drenthe te komen rond 3.400 v. Chr. (ten minste volgens de laatste onderzoeken). De hunebedbouwers of de boeren van het Trechterbekervolk wonen in Noord-Nederland, Duitsland, Denemarken, Zweden, Polen, Tjechie, Oekraine…
De boer of agrariër is ontstaan tijdens de neolithische revolutie toen de mens in plaats van te jagen sedentair werd. Een aantal jager-verzamelaars ging met hun gezin over tot het vangen van dieren om die te houden in een nederzetting. De eerste sociale stratificatie ontstond op deze wijze.
Tussen 1900 en 2000 groeide de wereldbevolking van 1,6 miljard naar 6 miljard mensen. Het hoogtepunt van deze groei lag rond 1970 toen het percentage boven de 2% per jaar lag. Sindsdien heeft zich een daling ingezet van het groeipercentage.
Diodorus van Sicilië meldt in zijn geschriften dat Isis als uitvindster van de landbouw werd vereerd en eveneens als grote heelmeesteres.
Jagers en boeren (15.000 v.Chr. – 2000 v.Chr.)
In Nederland zien we pas akkerbouw en veeteelt vanaf onze Nieuwe Steentijd oftewel Neolithicum (7.300 jaar geleden). Het boerenbestaan verspreidde zich vanuit het Midden-Oosten (de “Vruchtbare Sikkel”) door Europa. Daar veranderde het klimaat rond 11.000 v.
Op de akkers lieten de boeren graan groeien. Om de akkers te bebouwen maakten ze gebruik van ossen die hielpen hen bij het bewerken van de grond. Varkens hielden ze voor het vlees, geiten en schapen voor de melk.
Een landbouwsamenleving ontstond in de meeste gevallen door jagers en verzamelaars die besloten om zich op één plek te vestigen. Dit gebeurde in het begin vaak op plekken waar de grond erg vruchtbaar was en al vele gewassen groeiden.
Meer dan 300.000 jaar geleden verscheen de neanderthaler, Homo neanderthalensis, de eerste mensachtige die we ook uit Nederland kennen. Hij ontwikkelde zich in Eurazië uit de Homo heidelbergenis. Omstreeks dezelfde tijd ontstond in Afrika Homo sapiens (anatomisch moderne mens).
Oorspronkelijk komt de mens uit Afrika. Deze evolutie begon zo'n 10 miljoen jaar geleden, wanneer sommige mensapen op twee benen gaan lopen. Deze soort ontwikkelt zich door en verspreidt zich uiteindelijk over de aarde als de Homo sapiens.
De eerste tekenen van landbouw en een sedentaire levensstijl zijn te vinden in de zogenaamde ' Vruchtbare Halve Maan ', een gebied in het Nabije Oosten waar mensen zich ongeveer 11.000 jaar geleden vestigden en dieren en planten gingen domesticeren.
Rond 5300 v. Chr. vestigden de eerste boeren zich in ons land, rond het huidige Zuid-Limburg.
Volgens de Dikke Van Dale is miljonair 'een generieke aanduiding voor iemand, die 1 miljoen eenheden van de muntsoort van het land waar hij woont, vrij te besteden heeft'. Vrij te besteden, dat is bij boeren niet het geval.
De oudste vondsten die op landbouw duiden, zijn in Zuidwest-Azië gesitueerd. In Ohalo II in Israël zijn vroege aanzetten tot landbouw gevonden die gedateerd worden rond 23.000 BP, zo'n 12.000 jaar eerder dan algemeen wordt aangenomen.
Nu liggen hier Egypte, Israël, Palestina, Libanon en delen van Jordanië, Syrië, Irak, het zuidoosten van Turkije en het zuidwesten van Iran. De Vruchtbare Sikkel heeft een zeer uitgebreide geschiedenis, want hier zijn de eerste beschavingen en steden ontstaan (Prekeramisch Neolithicum).
De Gouden Sikkel is de naam voor een van de belangrijkste opiumproducerende gebieden in Azië. Het gebied wordt zo genoemd omdat de vorm van het gebied aan de vorm van een sikkel doet denken. De Gouden Sikkel strekt zich over de bergachtige buitengebieden van drie landen uit; Afghanistan, Pakistan en Iran.