Ja, chronische stress verlaagt de levensverwachting aanzienlijk door fysieke en mentale schade aan te richten. Het vergroot de kans op ernstige ziekten zoals hart- en vaatziekten en diabetes. Onderzoek suggereert dat langdurige stress de levensduur met ongeveer 2,8 jaar kan verkorten en versnelt de veroudering op cellulair niveau door het verkorten van telomeren. Meulenberg Training & Coaching +6
De genetische aanleg en levensstijl van iedereen verschillen enorm, en deze factoren spelen ook een rol bij het bepalen van iemands algehele gezondheid. Volgens een Fins onderzoek naar de impact van chronische stress op de levensverwachting kan stress de levensduur van een persoon echter met ongeveer 2,8 jaar verkorten .
Jarenlange stress houdt je lichaam in een constante 'vecht-of-vlucht'-modus, wat leidt tot een verhoogde hartslag, bloeddruk en spierspanning, en een verzwakt immuunsysteem; dit kan fysieke klachten veroorzaken zoals hoofdpijn, vermoeidheid, spijsverteringsproblemen en een hoger risico op hart- en vaatziekten, burn-out, angst en depressie. Op de lange termijn kunnen zelfs hersengebieden veranderen, wat geheugen-, concentratie- en stemmingsproblemen tot gevolg heeft.
Verzwakte vitaliteit, verminderde weerstand, verhoogde kans op ouderdomskwalen zoals hoge bloeddruk, hartaanval en ook een verhoogde sterftekans." Leef je onder veel en langdurige stress, werk je te hard en heb je een druk leven, dan betaal je een hoge prijs. "Je kan dan wel tot 17 jaar ouder lijken.
'Stress is de tweede grootste doodsoorzaak ter wereld.
Het is al langer bekend dat stress het risico op vroegtijdig overlijden vergroot . Stresshormonen kunnen hart- en vaatziekten veroorzaken door de bloeddruk en hartslag te verhogen, wat bloedvaten kan beschadigen en kan leiden tot een beroerte of hartaanval.
Stress kan een groot effect hebben op de hersenen. Langdurige of chronische stress kan leiden tot veranderingen in de structuur en werking van de hersenen, waaronder: Verlies van hersencellen in de hippocampus. Dit kan leiden tot geheugenproblemen en stemmingsstoornissen.
Sterker nog, ze ontdekten dat wanneer het cortisolniveau verdubbelde, de biologische leeftijd met ongeveer 50% toenam! Deze bevinding sluit aan bij veel ander bewijs dat chronische stress veroudering kan versnellen, waardoor stressmanagement een cruciale factor is voor gezond ouder worden.
Mentale tekenen van ouder worden zijn onder andere veranderingen in cognitieve functies zoals concentratie en denksnelheid, meer moeite met plannen en organiseren, een toename van angst of neerslachtigheid, minder zelfvertrouwen, en vaker twijfel of onzekerheid, met name rondom sociale interacties en grenzen stellen. Deze veranderingen zijn normaal, maar kunnen ook wijzen op onderliggende stemmingsproblemen of cognitieve achteruitgang, en vereisen soms aandacht voor mentale welzijn.
Extreme stress uit zich in een breed scala aan lichamelijke klachten (hartkloppingen, hoofdpijn, vermoeidheid, maagpijn, spierspanning, zweten), mentale symptomen (piekeren, concentratieproblemen, vergeetachtigheid, prikkelbaarheid, somberheid), en gedragsverandering (slaapproblemen, onrust). Je lichaam staat continu 'aan', wat leidt tot een gejaagd gevoel, een verhoogde hartslag en ademhaling, en een verminderde weerstand, waardoor je sneller ziek wordt.
De stressreactie loopt via het sympathische zenuwstelsel (snelle reactie) en de hypothalamus-hypofyse-bijnier-as (langzame reactie). Deze reguleren de aanmaak van o.a. adrenaline, cortisol en dopamine, welke effect hebben op de hersenen, andere organen, het immuunsysteem en het gedrag.
Je lichaam is "op" als je een combinatie merkt van extreme vermoeidheid, prikkelbaarheid, concentratieproblemen, lusteloosheid, slaapstoornissen en fysieke klachten zoals hoofdpijn en gespannen spieren, wat duidt op overbelasting door stress, oftewel een burn-out. Het voelt alsof je mentaal en fysiek volledig uitgeput bent en niet meer kunt, met een 'vol' hoofd en een kort lontje, waarbij zelfs kleine dingen je te veel worden.
Bijvoorbeeld aan:
Jongeren tussen de 12 en 25 jaar ervaren het vaakst stress van hun drukke leven en van hun school of studie8). Ook over hun toekomst maken veel jongeren zich weleens druk. Tieners hebben naar verhouding vaker stress van school of studie, jongvolwassenen vaker van een te druk leven en hun toekomst.
Hevige of langdurige stress is een risicofactor voor hart- en vaatproblemen, zoals slagaderverkalking, hoge bloeddruk, vaatkramp, hartinfarct en hartritmestoornissen.
De relatie tussen genetica en stress is complex. Onderzoek suggereert dat onze genetische make-up niet alleen beïnvloedt hoe we op stress reageren, maar ook onze vatbaarheid voor stressgerelateerde aandoeningen zoals angststoornissen of depressie.
In een recent gepubliceerd onderzoek onthullen wetenschappers van Stanford University (VS) dat veroudering geen geleidelijk proces is, zoals lang werd aangenomen, maar in twee 'verouderingsgolven' komt. Halverwege de 40 en net na je zestigste verouder je plotseling sneller.
De top 3 oorzaken van vallen bij ouderen zijn vaak een combinatie van verminderde balans en spierkracht, medicijngebruik (en bijwerkingen zoals duizeligheid), en een onveilige omgeving in huis (losse tapijten, slechte verlichting), naast andere gezondheidsproblemen zoals slecht zicht of hartproblemen. Vaak is het niet één factor, maar een samenspel van meerdere risico's die leiden tot een val.
De kans om 80 te worden is tegenwoordig erg groot, met schattingen die aangeven dat ongeveer twee derde van de nu geboren kinderen ouder dan 80 zal worden, en voor kinderen geboren in de toekomst deze kans nog stijgt, waarbij sommigen zelfs 90 of 100+ bereiken. De kansen zijn sterk afhankelijk van geboortejaar en geslacht; recentere generaties hebben hogere overlevingskansen, met een groeiend percentage mensen dat de 80 en zelfs 90+ bereikt, zo blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek | CBS en VZinfo | Volksgezondheid en Zorg.
Wanneer het om acute stress gaat, bijvoorbeeld een schrikreactie, kan stress binnen enkele minuten of enkele uren weer uit je lijf zijn. Wanneer je door chronische stress overspannen bent, kan je hiervan meestal binnen enkele weken herstellen met de juiste maatregelen en behandeling.
7 tips voor meer ontspanning
Een eerste herstelfase duurt gemiddeld 3 weken, de tweede 3 tot 6 weken en de derde 6 weken. In totaal ben je gemiddeld gezien dus al snel 12 tot 15 weken bezig met herstellen. Het is belangrijk om op te merken dat de totale hersteltijd van persoon tot persoon sterk kan verschillen.
Eiwitrijke voedingsmiddelen hebben een tegengesteld effect. Eieren en noten zijn daarom goed om te eten; ze verzadigen je langduriger dan voeding rijk aan koolhydraten. Mindfulness, yoga, ademhalingstechnieken, meditatie, aardingsoefeningen, visualisaties: ze zijn allemaal goed om stressreacties te verminderen.
Wanneer moet je de huisarts bellen bij stress? Maak een afspraak bij je huisarts bij 1 of meer van deze dingen: Het lukt niet om de stress minder te maken en je wilt graag hulp. Je krijgt meer klachten, zoals angst of paniekaanvallen.
Symptomen van hersenletsel zijn breed en variëren van direct zichtbaar (hoofdpijn, duizeligheid, bewusteloosheid, verlamming) tot onzichtbaar (concentratieproblemen, geheugenverlies, overprikkeling, stemmingswisselingen), en beïnvloeden cognitie, emotie, gedrag en fysieke functies zoals praten, bewegen en zien. Klachten kunnen direct na een trauma optreden, maar ook pas na uren of dagen en verschillen sterk per persoon en locatie van het letsel.