Het antwoord op de vraag of een trauma uit het verleden ooit "helemaal" verdwijnt, is genuanceerd: het is vaak niet zozeer dat de herinnering volledig wordt uitgewist, maar dat de emotionele en fysieke lading ervan zo ver kan afnemen dat het je leven niet meer beheerst. Psychology Today
Het lichaam onthoudt het trauma, zelfs als de gebeurtenis allang voorbij is. Deze opgeslagen energie en spanning kunnen zich uiten in verschillende fysieke, emotionele en mentale problemen. Mensen kunnen last krijgen van aanhoudende angst, depressie, slaapproblemen, chronische pijn, spanning in spieren etc.
“ De kern van trauma is dat je van ervaringen uit het verleden in het heden last blijft hebben. Soms nog jaren en zelfs decennia later. Dat kan in de vorm van nare herinneringen of aanhoudende spanning zijn, maar er zijn nog veel meer symptomen en moeilijkheden die je als gevolg van trauma kunt ervaren.
Een trauma is een gebeurtenis uit het verleden die je niet goed hebt kunnen verwerken. Dit kan bijvoorbeeld een ongeluk zijn, het verlies van een dierbare, seksueel misbruik of geweld. De gebeurtenis heeft diepe indruk op je gemaakt, waardoor het moeilijk kan zijn om het een plek te geven.
Trauma therapie duurt 2 tot 27 weken. Waarom traumatherapie? Wanneer je een trauma niet goed kunt verwerken, levert dit langdurig klachten op: er kan PTSS ontstaan. De klachten gaan dan niet vanzelf over.
Een trauma herkennen
Je hebt last van sombere gevoelens en/of huilbuien en vaak ben je voortdurend gespannen. Een traumatische ervaring kan leiden tot het hebben van flashbacks van de gebeurtenis, herbelevingen van de gebeurtenis overdag of in je slaap.
De drie meest voorkomende indelingen van trauma zijn enkelvoudig trauma (één gebeurtenis), meervoudig/chronisch trauma (herhaalde gebeurtenissen), en complex trauma (langdurige, complexe blootstelling aan meerdere, vaak interpersoonlijke, traumatische ervaringen), waarbij complex trauma ontstaat door bijvoorbeeld chronische kindermishandeling, verwaarlozing, of langdurig misbruik en vaak leidt tot complexere klachten dan enkelvoudig trauma.
10 tips bij traumaverwerking
Trauma wordt opgeslagen in het lichaam, doordat de hersenen tijdens een heftige gebeurtenis bepalen hoe het lichaam moet reageren op dit 'gevaar'. Dit gebeurt door het onbewuste deel van de hersenen, die het sympathisch zenuwstelsel in werking zet en bepaalt of je moet vechten, vluchten of bevriezen.
Het lichaam slaat de spanning op in verschillende spieren en gewrichten, wat zich kan uiten in pijnklachten. Mensen die trauma hebben meegemaakt, ervaren vaak aanhoudende pijn in hun nek, schouders, rug of zelfs hoofdpijn. Deze fysieke pijn is een manier waarop je lichaam probeert om de emotionele stress te verwerken.
Als je een heftige en schokkende gebeurtenis meemaakt en deze niet goed verwerkt, dan kun je PTSS krijgen. Dit kan bijvoorbeeld een situatie zijn waarin je leven gevaar liep. Zoals een natuurramp, een oorlog, of een overval. Maar het kan ook een situatie zijn waarin iemand je als kind veel pijn deed.
Geheugenverlies (amnesie) van bepaalde tijdsperiodes, gebeurtenissen, mensen en persoonlijke informatie. Een gevoel van onthechting van jezelf en je emoties (de-personalisatie). Een perceptie van de mensen en de dingen om je heen als vervormd en onwerkelijk (de-realisatie). Een vaag gevoel van identiteit.
Een Levenslijn, levens- of trauma-verhaal: doel is het maken van een chronologisch overzicht van de levensloop van het kind en/of ordening aan te brengen in belangrijke (levens)gebeurtenissen aan de hand van een verhaal, beeldverhaal, foto's en/of voorwerpen.
Het zelf verwerken van een trauma is mogelijk, maar dit hangt sterk af van de ernst en complexiteit van het trauma en van persoonlijke factoren zoals veerkracht en het sociale ondersteuningsnetwerk. Lichte trauma's kunnen soms zelf verwerkt worden door middel van zelfzorg en coping strategieën.
Een traumatische herbeleving is een intense, vaak plotselinge terugkeer van beelden, gevoelens of lichamelijke sensaties uit een ingrijpende gebeurtenis. Het lijkt alsof het trauma zich opnieuw afspeelt — vaak onvrijwillig, overweldigend en zonder waarschuwingssignaal.
Trauma kan ook je geheugen en het verwerken van emoties verstoren. Soms worden herinneringen moeilijker opgeslagen of verwerkt, wat het extra zwaar kan maken om ermee om te gaan. Daarnaast kan de prefrontale cortex, het deel van je brein dat helpt bij plannen, nadenken en het beheersen van impulsen, worden aangetast.
Trauma symptomen omvatten vaak herbeleving (flashbacks, nachtmerries), vermijding (situaties, gedachten), veranderde stemming/cognitie (prikkelbaarheid, angst, concentratieproblemen, somberheid), en verhoogde alertheid (snel schrikken, gespannen), naast mogelijke lichamelijke klachten zoals hartkloppingen, hoofdpijn, duizeligheid, en slaapproblemen. Deze symptomen zijn divers en kunnen variëren van intense angst en paniek tot terugtrekking en isolement, en kunnen zowel psychisch als fysiek voelbaar zijn.
Een traumatische ervaring is zo overweldigend dat die niet wordt opgeslagen als een herinnering, die vervolgens na verloop van tijd kan vervagen. In plaats daarvan maakt het trauma steeds weer inbreuk op het heden, in de vorm van herbelevingen, nachtmerries, angst of zelfs fysieke pijn.
Trauma kan zich op verschillende manieren manifesteren in iemands leven. Psychologische symptomen omvatten flashbacks, nachtmerries, en hyperwaakzaamheid. Emotioneel kunnen mensen met een trauma gevoelens van angst, verdriet, boosheid of schuld ervaren.
Een herbeleving kan heel kort duren, een paar minuten, maar soms langer.
Oud zeer ontstaat door iets negatiefs wat je hebt meegemaakt, door iets wat tegen je gezegd werd of iets waar je ooggetuige van bent geweest. Je kunt een traumatische ervaring hebben gehad, je hebt emoties niet verwerkt, een ongelukkige jeugd gehad of je hebt langdurig in een negatieve relatie gezeten.
Probeer de woede fysiek te reguleren door op een fijne manier te bewegen (bijvoorbeeld hardlopen), en doe daarna ontspanningsoefeningen. Neem ook de tijd om de gedachtes te ontkrachten en je te verplaatsen in de positie van de ander. Probeer tot slot opener en beter te communiceren.
Hoe herken ik een trauma?
Je kunt in je leven iets meemaken dat zo erg is dat je er niet goed mee om kunt gaan. Dat heet een trauma. De klachten die bij het trauma horen, noemen we posttraumatische stress (PTSS). Een trauma en (complexe) PTSS zijn goed te behandelen.
Een vroegkinderlijk trauma is een traumatische gebeurtenis die heeft plaatsgevonden tijdens de kinderjaren of zelfs nog voor de geboorte. Voorbeelden hiervan zijn mishandeling, verwaarlozing, vluchten uit een oorlogsgebied of getuige zijn van geweld in het gezin.