Door chemotherapie kun je problemen krijgen met denken. Zoals iets onthouden en je aandacht ergens bijhouden. Dat heet een 'chemobrein'.
Door kanker of de behandeling ervan kun je problemen krijgen met je geheugen of concentratie. Bijvoorbeeld moeite met denken, onthouden of je aandacht erbij houden. We noemen dit cognitieve problemen. Chemotherapie kan 1 van de oorzaken zijn ('chemobrein'), maar er zijn ook andere oorzaken.
Chemotherapie-gerelateerde hersenschade, vaak aangeduid als kankergerelateerde cognitieve stoornis, kan zich uiten in ernstige geheugenproblemen , een gebrek aan mentale scherpte en wat veel mensen die het ervaren omschrijven als "mentale mist". Het chemotherapiemedicijn cisplatine wordt vaak in verband gebracht met chemotherapie-gerelateerde hersenschade.
- Het effect van chemotherapie is het meest onderzocht en laat wisselende resultaten zien. Een deel van de onderzochte patiënten laat een lichte, maar tijdelijke achteruitgang van het cognitief functioneren zien. Dit wordt toegeschreven aan de chemotherapie.
Symptomen 'chemobrein'
Je hebt een trager werk- en denktempo. Je kunt minder goed plannen en organiseren. Je hebt moeite om verschillende dingen tegelijk te doen. Je hebt moeite om nieuwe informatie te onthouden.
Een terugkeer naar de normaliteit is gebruikelijk, maar het duurt even – meestal zo'n zes maanden. "Iedereen die chemotherapie heeft ondergaan, keert uiteindelijk terug naar de normale situatie", aldus Patricia. "Een behandeling voor borstkanker kan een heel jaar duren, maar zes maanden nadat deze is afgerond, gaat het leven weer verder – wonden genezen, haar groeit terug en de hersenmist die chemotherapie veroorzaakt, verdwijnt."
Je kunt informatie minder goed begrijpen en je kunt minder goed dingen onthouden. Concentreren, aandacht verdelen, plannen en organiseren: het is allemaal lastiger dan vroeger. Ook kan het chemobrein inhouden dat je problemen hebt met taal.
Hoe voelt hersenmist aan? Patiënten beschrijven chemobrain vaak als een mist die het moeilijk maakt om helder te denken, problemen op te lossen of te multitasken . Zelfs op goede dagen lijkt het lastiger om een woord te herinneren of meerdere taken tegelijk uit te voeren (sms'en terwijl je praat, praten terwijl je een recept/instructies volgt).
Klachten die op de verminderde nierfunctie kunnen wijzen zijn hoofdpijn, minder plassen, veranderde kleur van je urine, verhoogde bloeddruk, algehele malaise en bleek zien. Chemotherapie kan ook tot een verstoorde menstruatie leiden. De regelmaat en duur van de menstruatie verandert dan.
De slijmvliezen van uw ogen kunnen door de chemotherapie geïrriteerd raken. U kunt droge en prikkelende of tranende ogen krijgen. Als u contactlenzen draagt, kunt u hier sneller last van krijgen. Zo nodig kunnen oogdruppels voorgeschreven worden om deze klachten te verminderen.
Kan chemobrain de persoonlijkheid beïnvloeden? Sommige studies suggereren dat chemobrain kan bijdragen aan depressie, frustratie of prikkelbaarheid . Hierdoor kunnen alledaagse taken moeilijker aanvoelen dan voorheen. Het is normaal om je ontmoedigd te voelen, maar het herkennen van deze veranderingen kan je helpen effectieve copingstrategieën te vinden.
Angst, boosheid, verdriet en andere gevoelens zijn dan wel geen 'nevenwerkingen' van chemotherapie, maar ze kunnen wel erg belastend zijn. De ene dag is de andere niet. Op sommige dagen bent u misschien wel verbaasd over uw eigen innerlijke kracht. Mogelijk voelt u zich op andere dagen psychisch veel minder weerbaar.
Sommigen hebben deze toename beschouwd als een toename van de chronologische leeftijd met 10-15 jaar [50], en het meten van de niveaus van deze biomarker vóór en na de behandeling kan oncologen helpen voorspellen welke patiënten mogelijk behandelingsgerelateerde kwetsbaarheid zullen ontwikkelen. Smitherman et al. hebben bijvoorbeeld...
Mogelijke bijwerkingen van chemotherapie
De belangrijkste delen van je lichaam die door chemotherapie kunnen worden aangetast, zijn de gebieden waar snel nieuwe cellen worden aangemaakt en vervangen. Dit omvat: beenmerg – waar bloedcellen worden aangemaakt; haarzakjes – waar haar groeit.
De studie concludeerde dat de levensverwachting van mensen die chemotherapie hebben ondergaan voor kinderkanker ongeveer 6 jaar lager ligt dan die van mensen zonder kinderkanker .
Chemotherapie en de afvalstoffen ervan kunnen de huid beschadigen of irriteren . Andere mensen en huisdieren kunnen gedurende enkele dagen worden blootgesteld aan chemotherapie-afvalstoffen als ze in contact komen met uw lichaamsvloeistoffen.
Er zijn een aantal dingen die kunnen helpen bij het veranderen van je denkpatroon. Denk hierbij aan lichaamsbeweging, meditatie, bewegingstherapie en gerichte revalidatie . Bespreek deze en andere mogelijkheden met je oncologisch behandelteam.
De enige die kan beoordelen of een chemobehandeling aanslaat is je arts. Na een aantal behandelingen vindt er meestal een controleafspraak plaats, de arts kan op verschillende manieren kijken hoe het effect is. Kankercellen kunnen alleen regeren doordat ze zo slim zijn.
Chemotherapie: Mogelijke klachten zijn: een droge huid, een verkleurde huid, plotselinge uitslag, snellere verkleuring of verbranding van de huid door de zon, bruine vlekken, een bruine verkleuring of witte pigmentloze vlekken. Meestal zijn deze huidklachten tijdelijk.
Bij de meeste mensen zijn de cognitieve problemen subtiel, maar ze kunnen desalniettemin het dagelijks leven beïnvloeden. Over het algemeen verbeteren geheugen- en concentratieproblemen met de tijd, maar bij sommigen kunnen de problemen langdurig aanhouden . Hoe lang precies is momenteel niet bekend. Het is belangrijk om uw behandelend arts op de hoogte te stellen van eventuele veranderingen die u ervaart.
Uw behandeling kan problemen veroorzaken met denken. U kunt last krijgen van concentratieproblemen of geheugenproblemen. Voor deze problemen wordt ook wel de term 'chemobrein' gebruikt.
Bij sommige kankermedicijnen kan vermoeidheid weken of maanden aanhouden nadat de behandeling is afgerond. Ongeveer 30 op de 100 mensen (30%) kunnen enkele jaren na de kankerbehandeling nog steeds last hebben van vermoeidheid. Dit wordt chronische vermoeidheid genoemd. Chronisch betekent langdurig.
Je kunt dagelijks, wekelijks, driewekelijks of maandelijks een behandelingssessie krijgen. Meestal wordt chemotherapie in cycli gegeven waarbij één cyclus drie tot vier weken in beslag neemt. Per cyclus krijg je één of meer keren chemotherapie toegediend.
Dergelijke veranderingen kunnen een grote impact hebben op het dagelijks leven van de overlevenden. In al deze onderzoeken worden de volgende veranderingen opvallend vaak door overlevenden gemeld: fysieke beperkingen, stemmingswisselingen, angst voor terugval, problemen met de terugkeer naar het werk en financiële lasten.
Chemotherapie en immunotherapie kunnen ook de kleur, of het pigment, van de huid veranderen , maar dit komt minder vaak voor. Je merkt het misschien niet eens. Afhankelijk van de therapie kun je een verkleuring van de huid, het haar en de nagels zien.