Vlam-in-de-pan is het verschijnsel waarbij hete (kokende) olie in een pan in brand vliegt. De ontsteking gebeurt doorgaans door het overkoken, waarbij de olie in contact komt met de warmtebron onder de pan. De olie kan echter ook de zelfontbrandingstemperatuur bereiken (ongeveer 320 °C) en spontaan ontbranden.
Door chemische, biologische of fysieke processen verhitten brandbare materialen zichzelf tot een temperatuur die hoog genoeg is om ontbranding te laten plaatsvinden. Lappen en handdoeken die doordrenkt zijn met olie (bijv. kook-, lijnzaad- of motorolie), hooi, compost, mulch, mest en bladhopen kunnen spontaan ontbranden onder de juiste omstandigheden .
Branden van frituurvet en -olie staan bekend als gevaarlijke brandrisico's. Deze branden ontstaan doordat het vet of de olie oververhit raken, bijvoorbeeld door een vergeten frituurpan of een defecte thermostaat.
Afvalolie is brandbaar, maar het is ten strengste verboden om afvalolie te verbranden, tenzij je over een vergunde installatie beschikt. In de praktijk beschikken heel weinig bedrijven over zo een installatie. Afvalolie is een gevaarlijke afvalstof.
Hoewel motorolie niet ontvlambaar is, is het wel ontvlambaar. Volgens de Occupational Safety and Health Administration (OSHA) is het geen ontvlambare vloeistof. Om als zodanig te worden beschouwd, moet het ontbranden bij 200° Fahrenheit; olie ontbrandt bij 300°-400° Fahrenheit . Het betekent alleen dat motorolie hogere temperaturen nodig heeft om te branden.
In werkplaatsen bijvoorbeeld, waar wordt gewerkt met oliën, verven, lakken, lijmen, vluchtige oplosmiddelen en houtskool of houtkrullen. Dit soort materialen kunnen spontaan ontbranden.
Een van de meest zichtbare symptomen van hoog olieverbruik is de aanwezigheid van blauwe- of grijze rook uit de uitlaat. Deze rook wordt veroorzaakt doordat motorolie in de verbrandingskamer terechtkomt en samen met de brandstof wordt verbrand.
Vlam-in-de-pan is het verschijnsel waarbij hete (kokende) olie in een pan in brand vliegt. De ontsteking gebeurt doorgaans door het overkoken, waarbij de olie in contact komt met de warmtebron onder de pan. De olie kan echter ook de zelfontbrandingstemperatuur bereiken (ongeveer 320 °C) en spontaan ontbranden.
Motoroliën hebben ongeveer 300-400 F (150-205 graden Celsius) nodig om te verbranden, waardoor ze in de categorie van brandbare vloeistoffen vallen. U hoeft zich dus geen zorgen te maken als de motorolie van uw auto in brand vliegt als deze wordt blootgesteld aan een kleine hoeveelheid vonken.
Olie heeft een ontbrandingstemperatuur van 315 graden Celsius. Wanneer de braadpan of koekenpan langdurig op het fornuis blijft staan of de frituurpan een te hoge temperatuur bereikt is het mogelijk dat de olie deze temperatuur bereikt en in brand vliegt. Ook kan de inhoud van de pan droog koken en in brand vliegen.
Elk type kookolie heeft een uniek rookpunt, sommige branden bij temperaturen onder de 250 graden Fahrenheit en andere weerstaan temperaturen boven de 500 graden . In de meeste gevallen hebben geraffineerde oliën hogere rookpunten. Geraffineerde oliën die extreme hitte weerstaan, bevatten veel enkelvoudig onverzadigd vet (d.w.z. veel oliezuur).
Doordat het water bij contact met de hete olie onmiddellijk gaat koken, ontstaat in de olie een stoomwolk. Deze stoomwolk verspreidt fijne oliedeeltjes in de lucht en er ontstaat een uiterst brandbaar mengsel.
Als je water bij brandend kokend vet gooit, blijft het vet drijven op het water. Door de warmte verdampt het water explosief en daardoor gaat het vet spatten. Een verbinding die goed gemengd is met lucht, en dus met zuurstof, brandt veel sneller dan gebruikelijk. Zie daar de steekvlam.
Olieachtige vodden zijn een bron van brand omdat mensen niet weten dat ze spontaan kunnen ontbranden. Gooi vodden veilig weg in twee stappen: Hang ze buiten te drogen op een veilige plek of spreid ze plat uit, zorg ervoor dat ze verzwaard zijn . Ze mogen niet op een stapel liggen.
Benzine, met een vlampunt van -40°C (-40°F), is een ontvlambare vloeistof. Zelfs bij temperaturen zo laag als -40°C (-40°F) geeft het genoeg damp af om een brandbaar mengsel in de lucht te vormen. Bij de juiste menging in de lucht zal benzine zichzelf ontbranden .
Auto-oliën en benzine
Hoewel ze niet zo snel spontaan vlam vatten, kunnen vodden die gedrenkt zijn in motorolie of benzine, wel spontaan ontbranden . Als u benzine in uw garage of werkplaats hebt gemorst en vodden gebruikt om het op te ruimen, kunnen die vodden die op een stapel liggen spontaan ontbranden.
Motoroliën hebben ongeveer 300-400 F (150-205 graden Celsius) nodig om te verbranden, waardoor ze in de categorie van brandbare vloeistoffen vallen. U hoeft zich dus geen zorgen te maken als de motorolie van uw auto in brand vliegt als deze wordt blootgesteld aan een kleine hoeveelheid vonken.
Hier wordt het interessant: auto-olie heeft wat een "vlampunt" wordt genoemd, wat de temperatuur is waarbij het kan ontbranden als er een vonk is . Het vlampunt voor de meeste motoroliën ligt rond de 440 graden F (ongeveer 225 graden C).
Waarschuwingslampje motorolie brandt. Raak niet in paniek, wanneer het waarschuwingslampje motorolie gaat branden. Actie ondernemen is daarentegen wél noodzakelijk. Probeer de auto zo snel mogelijk te stoppen en wacht tot de motor is afgekoeld.
Spontane ontbranding van olieachtige vodden vindt plaats wanneer een vod of doek langzaam wordt verhit tot het ontbrandingspunt door oxidatie . Een substantie zal warmte beginnen af te geven terwijl het oxideert. Als deze warmte geen manier heeft om te ontsnappen, zoals in een stapel, zal de temperatuur stijgen tot een niveau dat hoog genoeg is om de olie en de vod of doek te ontsteken.
Bovendien produceert het verbranden van gebruikte motorolie minder rook en roet dan traditionele brandstoffen, wat resulteert in minder luchtverontreinigende stoffen die in het milieu terechtkomen . Het verbranden van gebruikte motorolie voor warmte is een geweldige manier om geld te besparen en het milieu te helpen.
Bij gebruik in motors wordt de olie verontreinigd door kleine hoeveelheden kankerverwekkende verbrandingsstoffen. Herhaalde aanbrenging op de huid en onafgebroken blootstelling hebben aangetoond dat afgewerkte motorolie kankerverwekkend is voor muizen.
Iedere motor gebruikt motorolie en een verbruik van bijvoorbeeld 1 liter motorolie op 5.000 kilometer is normaal en 1 liter motorolie op 3.000 kilometer begint een ondergrens te worden.