Ja, een auto-immuunziekte kan vrij plotseling ontstaan, vaak door een combinatie van genetische aanleg en omgevingsfactoren zoals een virusinfectie, langdurige stress of hormonale veranderingen. Hoewel het voelt alsof het 'zomaar' komt, is er meestal al langer sprake van een sluimerend falend afweersysteem. Vrouwen tussen 15 en 45 jaar hebben een verhoogd risico. www.viata.nl +4
RA is een auto-immuunziekte: het afweersysteem keert zich tegen uw eigen lichaam en kan sluipend beginnen of plotseling ontstaan. Op alle leeftijden komt RA voor. Vrouwen hebben vaker RA dan mannen.
Auto-immuunziekten zijn over het algemeen niet te genezen , maar in veel gevallen kan de aandoening wel onder controle worden gehouden. Historisch gezien omvatten de behandelingen: ontstekingsremmende medicijnen – om ontstekingen en pijn te verminderen; corticosteroïden – om ontstekingen te verminderen.
Het is algemeen bekend maar toch opmerkelijk dat auto-immuunziekten op zeer uiteenlopende leeftijden ontstaan. Ze doven vervolgens bijna allemaal uit op hogere leeftijd. Het is nauwelijks onderzocht of de factoren die het ontstaan en opvlammen van deze ziekten verklaren tussen jongere en oudere leeftijden verschillen.
Oorzaken van auto-immuunziekten
Bepaalde auto-immuunziekten zijn erfelijk, zoals MS en lupus. Ook zouden bepaalde omgevingsfactoren zoals voeding de kans op een auto-immuunziekten kunnen verhogen, maar hier bestaat nog niet voldoende wetenschappelijk bewijs voor.
Een auto-immuunziekte ontstaat als er bij het opruimen van lichaamseigen celresten iets verkeerd gaat. Dit gebeurt bijvoorbeeld als goed werkende cellen worden opgeruimd door het lichaam. Hierdoor beschadigt het orgaan waarin deze cellen voorkomen.
De symptomen van een auto-immuunziekte hangen af van welk deel van het lichaam is aangetast. Veel auto-immuunziekten veroorzaken roodheid, zwelling, warmte en pijn , wat tekenen en symptomen zijn van ontsteking. Maar ook andere ziekten kunnen dezelfde symptomen veroorzaken. De symptomen van auto-immuunziekten kunnen komen en gaan.
Je weet of je een auto-immuunziekte hebt door een combinatie van vage, aspecifieke klachten zoals extreme vermoeidheid, gewrichts-/spierpijn, en spijsverteringsproblemen, gevolgd door medische diagnose via bloedonderzoek (auto-antilichamen) en eventueel beeldvorming, waarbij een arts een patroon van chronische ontstekingen of orgaanschade zoekt. Het is belangrijk om naar je lichaam te luisteren, want symptomen variëren en kunnen aanvankelijk lijken op andere aandoeningen.
Het diagnosticeren van een auto-immuunziekte is vaak een kwestie van differentiële diagnose. Dit betekent dat uw arts u zal testen op verschillende aandoeningen die de symptomen die u ervaart kunnen veroorzaken, totdat de oorzaak is gevonden. Uw arts kan bloedonderzoek laten uitvoeren om te zoeken naar specifieke tekenen (markers) van auto-immuunziekten .
Wanneer het immuunsysteem sterk belast wordt en langdurig overactief is, is de kans dat een auto-immuunziekte zich openbaart vergroot. Vaak gaat er chronische stress (bijnieruitputting), ziekte (virussen) of een bevalling aan vooraf.
Hier volgt een overzicht van de meest voorkomende vormen van auto-immuunziekten, met tussen haakjes het doelorgaan:
Het goede nieuws is dat een auto-immuunziekte je leven niet hoeft te definiëren of te beperken. Je kunt een voller, actiever en zelfverzekerder leven leiden . Specifieke acties kunnen een meetbaar verschil maken in het verminderen van symptomen, het voorkomen van opflakkeringen en het behouden van een betere gezondheid.
Bij mij werd colitis ulcerosa en auto-immuunhepatitis vastgesteld, en ik had het geluk dat ik er fysiek geen last van had – afgezien van de ziekenhuisbezoeken leidde ik mijn leven net als ieder ander.
Bij een auto-immuunziekte worden door uw eigen immuunsysteem (per vergissing) gezonde en goed werkende cellen in uw lichaam aangevallen. Dit kan ontstekingen veroorzaken, onder andere in uw huid. Tijdens het spreekuur ziet u een coassistent, arts-assistent in opleiding tot dermatoloog en een dermatoloog.
Ook medicijnen worden in verband gebracht met de ontwikkeling van auto-immuunziekten. Uit sommige studies is gebleken dat twee medicijnen voor het hart en de bloeddruk – procainamide en hydralazine – de werking van immuuncellen verstoren en mogelijk verantwoordelijk zijn voor de symptomen die worden gezien bij door medicijnen veroorzaakte lupus.
Je laat alle voedingsmiddelen weg die het immuunsysteem uitlokken tot actie: dit zijn granen (gluten), zaden, peulvruchten, noten en alle planten die behoren bij de nachtschades (aardappelen, tomaten, paprika, rode pepers, aubergines). Dierlijke producten om te vermijden zijn: zoogdiervlees, zuivel en eieren.
Bij een auto-immuunziekte werkt het afweersysteem niet goed. Uw afweersysteem heeft de taak om u te beschermen tegen ontstekingen (infecties). Oorzaken van infecties zijn bijvoorbeeld bacteriën of een virus. Bij mensen met een auto-immuunziekte functioneert het afweersysteem niet goed.
“Er bestaat meestal geen enkele test om een auto-immuunziekte vast te stellen. Je moet bepaalde symptomen hebben in combinatie met specifieke bloedwaarden en in sommige gevallen zelfs een weefselbiopsie . Het is niet slechts één factor.” De diagnose kan ook lastig zijn omdat deze symptomen ook kunnen wijzen op andere veelvoorkomende aandoeningen.
Bij de meeste auto-immuunziekten kan men in het laboratorium aantonen (vooral in de vorm van afweerstoffen = antistoffen) dat het lichaam afweerreacties vertoont tegen bestanddelen van het eigen lichaam (men spreekt van autoantistoffen). Bloedonderzoek is de meest gebruikte manier om autoantistoffen aan te tonen.
Oorzaak auto-immuunziekte
De oorzaak van auto-immuunziekten kan worden teruggevoerd naar drie factoren: genetische factoren, stressoren en het microbioom. Alle drie deze factoren moeten mogelijk worden aangepakt om de aandoening te verbeteren.
Als je grote hoeveelheden auto-antilichamen of anti-nucleaire antilichamen (ANA) in je bloed hebt, kan dit wijzen op een auto-immuunziekte. De ANA-test spoort de anti-nucleaire antilichamen (ANA) in je bloed op.
De late diagnose van auto-immuunziekten komt doordat de symptomen in het begin vaak mild en vaag zijn. Je hebt bijvoorbeeld last van vermoeidheid, hoofdpijn, futloosheid, darmklachten, spierpijn en gewrichtspijn.
Je weet of je een auto-immuunziekte hebt door een combinatie van vage, aspecifieke klachten zoals extreme vermoeidheid, gewrichts-/spierpijn, en spijsverteringsproblemen, gevolgd door medische diagnose via bloedonderzoek (auto-antilichamen) en eventueel beeldvorming, waarbij een arts een patroon van chronische ontstekingen of orgaanschade zoekt. Het is belangrijk om naar je lichaam te luisteren, want symptomen variëren en kunnen aanvankelijk lijken op andere aandoeningen.
Nee, de meeste auto-immuunziekten zijn (nog) niet te genezen, maar er zijn effectieve behandelingen om de symptomen te beheersen, het immuunsysteem te 'resetten' met nieuwe therapieën zoals CAR-T-celtherapie, en er zijn levensstijl-aanpassingen mogelijk om de klachten te verminderen. De focus ligt op het onderdrukken van de ontstekingen en het voorkomen van schade, met medicijnen zoals immunosuppressiva, ontstekingsremmers, corticosteroïden en biologische medicijnen.
Andere oorzaken van een auto-immuunziekte:
Een belangrijke tweede oorzaak is chronische stress. Als de stress-as, dat wil zeggen het hormonale systeem dat vanuit de hersenen en de hypofyse de bijnieren aanstuurt voor een chronisch verhoogde aanmaak van cortisol zorgt.