Huidkanker is in de meeste gevallen goed te genezen, maar de gevaarlijkheid verschilt sterk per soort en stadium. Het basaalcelcarcinoom is de meest voorkomende, minst agressieve soort die zelden uitzaait. Melanomen en sommige plaveiselcelcarcinomen zijn agressiever en kunnen levensbedreigend zijn als ze te laat worden ontdekt en uitzaaien naar organen. KWF Kankerbestrijding +4
Sommige komen vaak voor, andere zijn heel zeldzaam. En niet alle soorten zijn even gevaarlijk. Een basaalcelcarcinoom komt het meest voor: ongeveer 70% van de mensen met huidkanker heeft deze vorm. Ongeveer 20% van de mensen met huidkanker heeft een plaveiselcelcarcinoom, en ongeveer 10% een melanoom.
De overlevingskans bij huidkanker is over het algemeen goed, maar hangt sterk af van het type huidkanker en het stadium waarin het wordt ontdekt; bij vroegtijdige opsporing zijn de vooruitzichten uitstekend, met bijna 100% genezing voor basaalcelcarcinoom en een hoge genezingskans (90-95%) voor plaveiselcelcarcinoom, terwijl melanoom agressiever is maar ook een hoge overleving heeft bij vroege detectie (94-98%), met verbeteringen door nieuwe therapieën zoals immunotherapie.
Huidkanker ziet eruit als een vlekje, plekje of knobbeltje op je huid dat er anders uitziet dan normaal. Veel van dat soort plekjes kunnen onschuldig zijn.
Een melanoom is een agressieve vorm van huidkanker. Een melanoom ontstaat meestal in de pigmentcellen van de opperhuid, vaak vanuit een moedervlek. Melanomen kunnen overal op de huid voorkomen, maar ze ontstaan het meest op delen van de huid die aan zonlicht worden blootgesteld.
Huidkanker zaait meestal het eerst uit naar de lymfeklieren in de buurt van de tumor. Vervolgens kunnen de uitzaaiingen overal in het lichaam terechtkomen. Basaalcelcarcinoom zaait vrijwel nooit uit. Plaveiselcelcarcinoom kan wel uitzaaien.
Na verwijzing door uw huisarts komt u bij de dermatoloog op een algemeen of gespecialiseerd spreekuur, en wanneer nodig (bijvoorbeeld bij een melanoom) wordt de huidtumor veelal dezelfde dag nog verwijderd. In de meeste gevallen is dit niet nodig en kan de tumor binnen enkele weken verwijderd worden.
Lever: Klachten zoals pijn rechtsboven in de buik of onverklaarbare vermoeidheid kunnen wijzen op uitzaaiing. Hersenen: Hoofdpijn, evenwichtsproblemen of wazig zien kunnen alarmsignalen zijn. Huid en hoofdhuid: Nieuwe plekjes die lijken op moedervlekken kunnen ook duiden op verspreiding.
Een huidkankerplekje kan eruitzien als een veranderende moedervlek (ongelijke vorm/kleur, jeuk/bloed), een glanzend, parelmoerachtig bultje (basaalcelcarcinoom), een ruwe, schilferige rode plek (plaveiselcelcarcinoom) of een wondje dat niet geneest; het is vaak onregelmatig van kleur, groeit snel, jeukt, bloedt of verandert, en onderscheidt zich door deze afwijkingen van normale plekjes.
Als iemand een huidkanker heeft gehad, is er vaak ook huidschade op andere delen van de huid. Daarom hebben deze mensen een hogere kans op het ontwikkelen van meerdere huidkankers. Over het algemeen krijgen 1 op de 3 mensen na een plaveiselcelcarcinoom of basaalcelcarcinoom een nieuwe huidkanker binnen 5 jaar.
Huidkanker ontstaat meestal in de cellen van de opperhuid. Dit is de bovenste laag van de huid. De drie vormen van huidkanker die het meest voorkomen zijn: Basaalcelcarcinoom: dit is de meest voorkomende vorm van huidkanker.
Voorbeeld: de leeftijdsverdeling bij melanoom, een vorm van huidkanker. De meeste mensen met een melanoom zijn ouder dan 60 jaar. Meer dan 6 van de 10 patiënten (64%) is tussen de 60 en de 74 jaar oud.
Wordt er niets aan gedaan, dan kan het dieper de huid ingroeien. Het kan dan de weefsels onder de huid aantasten, zoals kraakbeen en botweefsel, of doorgroeien naar andere belangrijke organen zoals het oog of de gehoorgang.
Wat neerkomt op ongeveer 28.000 mensen per jaar. En dit aantal neemt jaarlijks toe. Het basaalcelcarcinoom is een vorm van huidkanker van de opperhuid. Deze vorm van huidkanker groeit zeer langzaam, zaait vrijwel nooit uit en is goed te behandelen.
Behandelingen zoals chemotherapie, radiotherapie en doelgerichte therapie kunnen ook na afloop nog impact hebben op het dagelijks functioneren van mensen die huidkanker hebben (gehad). Veelvoorkomende klachten zijn vermoeidheid, geheugen- en concentratieproblemen en neuropathie door zenuwschade.
Actine keratosen komen veel voor en veel mensen hebben er last van. Ze worden veroorzaakt door schade aan de huid door ultraviolette (UV) straling. Sommige actine keratosen kunnen zich ontwikkelen tot plaveiselcelcarcinoom. Daarom worden deze laesies vaak voorstadia van kanker genoemd.
Soms zaait een melanoom uit naar andere organen. Bijvoorbeeld naar je longen, lever of hersenen. Of naar een andere plek op je huid.
De huisarts kan zo meestal al zien of een plek wel of geen huidkanker is. Soms haalt de huisarts een klein stukje uit de plek weg (een biopt).
10 mogelijke signalen die op kanker kunnen wijzen zijn: een aanhoudende hoest of heesheid, veranderingen in huidvlekken, een knobbeltje of verdikking in het lichaam, problemen bij het plassen of poepen, onverklaarbaar gewichtsverlies, extreme vermoeidheid, abnormaal bloedverlies (bv. uit vagina, urine, slijm), slikklachten, een wondje dat niet geneest, of nachtzweten/koorts/jeuk. Het is belangrijk om bij aanhoudende klachten langer dan twee weken een arts te raadplegen, omdat deze symptomen ook andere oorzaken kunnen hebben, maar vroege diagnose de kans op genezing vergroot.
Gemakkelijk bloedende plekjes
Als een plekje gemakkelijk bloedt of steeds opnieuw opengaat, dan kan dit een symptoom zijn van huidkanker. Normaal gesproken bloedt de huid niet bij lichte aanraking of bijvoorbeeld bij afdrogen.
Nederlandse patiënten die in 2015 de diagnose uitgezaaid melanoom kregen, hadden een kans van 36,2% om zeker nog drie jaar te leven, zo is nu vastgesteld. Het percentage is een wereld van verschil met tien jaar geleden, toen de diagnose uitgezaaid melanoom bijna altijd neerkwam op een snel doodvonnis.
Zo komen vermoeidheid, pijn, benauwdheid en verlies van eetlust veel voor. In de terminale fase komen ook symptomen als gewichtsverlies, sufheid en verwardheid vaak voor.
Wanneer wordt chemotherapie toegepast? Chemotherapie wordt meestal ingezet bij huidkanker in de volgende situaties: oppervlakkig stadium van huidkanker: bij het oppervlakkig basaalcelcarcinoom of de ziekte van Bowen kan er worden gekozen voor topische chemotherapie.
Bij ongeveer 20% van de mensen met huidkanker gaat het om een plaveiselcelcarcinoom. Deze vorm van huidkanker komt vooral voor bij mensen van 60 jaar en ouder. Het plaveiselcelcarcinoom groeit sneller dan het basaalcelcarcinoom. Als er niet behandeld wordt, kan een plaveiselcelcarcinoom uitzaaien.
Verdachte plekjes zijn vaak moedervlekken of nieuwe vlekjes die veranderen in vorm, kleur of grootte, een onregelmatige rand hebben, of een ruw, niet-genezend wondje zijn dat jeukt, bloedt of pijn doet; vooral plekken die veel zonlicht hebben gezien, zoals de rug, schouders, benen (vrouwen) en het gezicht, zijn belangrijk om te controleren met de ABCDE-methode (Asymmetrie, Begrenzing, Kleur, Diameter, Evolutie).