Adderbeten zijn zelden fataal: in de periode 1885-1972 zijn 138 adderbeten geregistreerd, waaronder (slechts) drie dodelijke gevallen. In 1903 werd een vrouw gebeten in de polsslagader. In 1939 overleed een 12-jarige jongen aan de complicaties van een adderbeet en in 1946 overleed een kleuter van 3 jaar oud.
Het gif van de adder is in vergelijking met andere giftige slangen (die niet in Nederland voorkomen) relatief ongevaarlijk. Een beet is alleen gevaarlijk voor jonge kinderen en bejaarden, als het gif direct in de slagader wordt afgegeven of als het slachtoffer in een lichamelijk slechte conditie verkeert.
BEL 112.Een adderbeet moet in alle gevallen in het ziekenhuis worden opgevolgd.
De linker- en rechterhelft van de onderkaak zijn aan de voorkant verbonden door een dun, elastisch ligament, waardoor adders hun mond ver genoeg kunnen openen om grote prooien in hun geheel door te slikken.
Zwarte mamba (Dendroaspis polylepis)
Het gif werkt snel en zonder behandeling kan de slangenbeet dodelijk zijn.
Slangen maken veel meer slachtoffers dan bijvoorbeeld ebola. Nog eens 450.000 slachtoffers per jaar overleven een beet van een gifslang wel, maar houden er blijvend letsel aan over – bijvoorbeeld omdat één van hun armen of benen moet worden geamputeerd.
Wereldwijd sterven elk jaar ruim 100.000 mensen door beten van giftige slangen.
In Nederland zijn een paar gebieden waar de kans best groot is om adders te treffen. Drenthe is dé adderprovincie bij uitstek met een paar prachtige gebieden als het Dwingelderveld en het Bargerveen. Adders hebben de neiging om langs de zonbeschenen randen van paden op te warmen.
Geen handen of vingers, geen mes of vork; slangen hebben in plaats daarvan een andere verbazingwekkende aanpassing: hun onderkaken. In plaats van dat ze bij de kin zijn samengesmolten, zoals bij ons, zijn de onderkaken van een slang verbonden door elastische pezen . Ze kunnen uit elkaar spreiden en heen en weer bewegen.
Door naar de ogen van de slang te kijken, herken je gemakkelijk een adder. De pupil van de adder heeft namelijk de vorm van een spleet.Terwijl de twee andere Nederlandse slangen een ronde pupil hebben. Ook herken je de adder aan de zigzag lijn op de rug.
Lokale zwelling: adderbeten veroorzaken een intensere lokale reactie dan andere slangen. Zwelling kan binnen 15 minuten zichtbaar worden en wordt enorm in 2-3 dagen. Het kan tot 3 weken aanhouden. De zwelling verspreidt zich snel vanaf de plaats van de beet en kan de hele ledemaat en aangrenzende romp omvatten.
Adderbeten in Nederland zijn zeldzaam. Sinds 1885 zijn ruim 220 adderbeten geregistreerd en uit aanvullend onderzoek is gebleken dat er dertien dodelijk waren (RAVON 57). Een adderbeet verloopt voor mensen dus zelden dodelijk, maar een beet is niet zonder risico's.
Cobra's leven in Afrika, Azië en het Midden-Oosten. Ze komen voor van woestijnen tot bossen, de verschillende soorten zijn bodembewonend maar kunnen ook klimmen en zwemmen. Cobra's behoren tot de koraalslangachtigen en zijn zonder uitzondering giftig. Een beet van een cobra kan fataal zijn voor de mens.
Symptomen van een adderbeet
Symptomen kunnen direct na de beet tot enkele uren later optreden: Rode tot donkerpaarse verkleuring van de huid. Zwelling rond de beet. Misselijkheid.
Bij een slangenbeet zijn er een of twee kleine wondjes te zien die snel zwellen. De huid wordt rood en de beetplaats is pijnlijk. Het gif kan stoornissen in de vitale functies veroorzaken evenals misselijkheid, braken en spierkramp.
Ze bijten een mens alleen als ze zich bedreigd voelen en spuiten dan in een schrikreactie hun gif in de huid. Er zijn maar enkele slangen echt heel gevaarlijk voor de mens: bijvoorbeeld de Afrikaanse cobra, mamba, reuzenadder, de Aziatische cobra en kraits en de Amerikaanse koraal- en ratelslang.
"Hun kaak kan wijder open en heeft niet hetzelfde scharnier als wij, waardoor ze iets kunnen eten dat zo groot is als hun huid kan rekken," zegt Dr. Herbert. Spierkracht dwingt het naar beneden, geholpen door een reis door de slokdarm, maag en darmen die letterlijk eenvoudiger is dan de onze.
Een slang perst, net als een mens, een drol door een gat. Niet alleen kak, maar ook urine en eieren gaan via die opening naar buiten. Je vindt het gat bij het begin van zijn staart. De meeste slangen draaien om de paar dagen een hoop, maar sommige soorten kakken soms een jaar niet!
Adders bijten uit verdediging, bijvoorbeeld wanneer ze worden opgepakt of wanneer je te dichtbij komt voor het maken van een foto. Het gif van de adder werkt op het bloedvatenstelsel. Gezonde, volwassen mensen sterven niet van een adderbeet, maar je kan er wel flink misselijk van zijn.
De adder is de enige giftige slang die in het wild leeft in Nederland. Hij is te herkennen aan de zigzagstreep over de rug. De kans op een ontmoeting met de adder is echter heel klein. De slang komt nog maar in een paar gebieden voor en is erg snel en schuw.
Een beet van de inlandtaipan bevat genoeg gif om 100 mensen, 250.000 muizen of twee Afrikaanse olifanten te doden. De slang heeft het dodelijkste gif van alle gifslangen: een dosis van slechts 0,025 mg/kg is al fataal.
De moordenaar van de meeste mensen
De zaagschubadder (Echis carinatus) is waarschijnlijk de dodelijkste slang van allemaal. Volgens wetenschappers is deze slang verantwoordelijk voor meer menselijke sterfgevallen dan alle andere slangensoorten bij elkaar.
Bel altijd 112 bij een slangenbeet en voorkom dat het slachtoffer het getroffen lichaamsdeel beweegt. Door beweging verspreidt het gif sneller door het lichaam. Probeer de wond niet uit te zuigen, hierdoor kan er namelijk gif in de mond terecht komen, wat je uiteraard wilt voorkomen.