Het is een noodzakelijke aanvulling binnen een circulaire economie voor de afvalstoffen die niet hergebruikt of gerecycled kunnen worden. Hoewel afvalverbranding energie en warmte levert, zorgt het ook voor de verbranding van belangrijke grondstoffen.
Hierbij komen schadelijke gassen en roet vrij, ook in een woning. Een toestel met de juiste capaciteit en een correcte manier van stoken is dan ook van enorm belang. Deze schadelijke stoffen hebben uiteraard gevolgen voor onze gezondheid. Vooral dioxines, PAK's en fijn stof vormen een gevaar.
Verbranding kan ook watervervuiling, geur, lawaai en trillingen veroorzaken, die gevolgen hebben voor residentiële en commerciële buren. Daarnaast produceert het gevaarlijk afval in de vorm van vliegas en bodemas , dat zorgvuldig moet worden behandeld en afgevoerd.
De vervuiling die ontstaat door het verbranden van afval in de achtertuin, vergroot het gezondheidsrisico voor mensen die direct aan de rook worden blootgesteld . De rook is irriterend en vormt vooral een risico voor mensen met gevoelige luchtwegen, maar ook voor kinderen en ouderen.
Restafval wordt in de afvalenergiecentrale verbrand. Dit levert energie op die wordt gebruikt om elektriciteit op te wekken of voor stadsverwarming. Soms wordt restafval eerst nog nagescheiden: stoffen die nog gerecycled kunnen worden, zoals plastic , drinkpakken en metalen worden er dan uitgehaald.
Na de verbranding blijft het restproduct bodemas over dat voor een groot deel wordt ingezet in de wegenbouw. Hiermee wordt ruim 85% van het restproduct nuttig gebruikt. Nederland is een grote speler op het gebied van afvalverbranding.
Door afval te verbranden, is er minder kans voor ongedierte zoals ratten, kakkerlakken en vliegen om afvalopslagruimtes te besmetten . Dit vermindert het risico op ziekteoverdracht aanzienlijk. Het proces kan ook helpen om geuren die geassocieerd worden met afval te verminderen, omdat het organisch materiaal vernietigt dat onaangename geuren kan genereren.
Afvalverbrandingsinstallaties stoten veel CO2 uit. De drie grootste afvalverbranders komen zelfs voor in de top-10 van Nederlandse bedrijven die het meeste CO2 uitstoten: Attero, AVR en HVC stoten elk ongeveer 1,5 miljoen ton CO2 per jaar uit (Groene Amsterdammer 2017).
Een belangrijke zorg van militairen is blootstelling aan rook van brandend afval en ontlasting. Het verbranden van vast afval kan veel verontreinigende stoffen genereren, waaronder dioxine, fijnstof, polycyclische aromatische koolwaterstoffen, vluchtige organische stoffen, koolmonoxide, hexachloorbenzeen en as.
Voor elke 100 ton afval dat verbrand wordt, wordt 30 ton giftige as die op stortplaatsen belandt. De overige 70 ton wordt niet omgezet in energie, maar wordt luchtvervuiling. In termen van luchtvervuiling en grondwaterimpact is het verbranden van afval en het begraven van as veel erger dan direct storten , en beide zijn erger dan een Zero Waste-aanpak.
Door de UV-straling in het zonlicht kan je huid verbranden. Op den duur veroudert je huid door de UV-A-straling sneller. Als je huid vaak en ernstig is verbrand, kun je door de schade die daardoor ontstaat op latere leeftijd huidkanker krijgen.Ook kan teveel zonlicht je ogen (ernstig) beschadigen.
Wereldwijde afvalverbranding per hoofd van de bevolking 2022, per geselecteerd land
In 2022 werd in Denemarken ongeveer 382 kilogram afval per hoofd van de bevolking verbrand. De Scandinavische landen hadden een van de hoogste verbrandingsvolumes per hoofd van de bevolking onder de OESO-landen, waarbij Finland en Noorwegen ook meer dan 300 kilogram per hoofd van de bevolking verbrandden.
Helaas, wanneer PVC verbrand wordt, produceert het een andere extreem krachtige klasse van kankerverwekkende stoffen – dioxines, wat borstkanker is . Onlangs vrijgegeven gegevens tonen aan dat de grond in Oost-Palestina honderden keren meer dioxines bevat dan de EPA heeft vastgesteld als een risico voor kanker.
Om plastic afval te recyclen tot nieuwe grondstoffen moet de kwaliteit van het ingeleverde plastic omhoog. Daar kun je thuis ook aan bijdragen door je plastic verpakkingen goed gescheiden in te leveren. Onnodig plastic voorkomen is nog beter dan het gescheiden weg te gooien.
Verbranding doet pijn en is vervelend. Maar het zorgt er ook voor dat je later een grotere kans hebt op huidkanker. Hoe vaker je verbrandt, hoe groter het risico op huidkanker. Ben je tijdens je kinderjaren vaak verbrand?
Gemiddeld poepen we zo'n 128 gram per dag. Met een gemiddelde levensverwachting van 81 jaar pers je dus gedurende je leven 3.787 kilo stront naar buiten. Dit is meer dan het gewicht van de gemiddelde Aziatische olifant, die weegt namelijk 3.350 kilo.
Giftige stoffen in de dampen van verbrandingsputten die aandoeningen aan de bovenste en onderste luchtwegen kunnen veroorzaken of verergeren, zijn onder andere dioxinen, polyaromatische koolwaterstoffen (PAK's) en fijnstof (PM) .
De rook die vrijkomt bij het verbranden van afval, wat illegaal is, is extra giftig vanwege de synthetische chemicaliën in gecoat papier, plastic en andere materialen die mensen vaak weggooien.
Verbranding van afval veroorzaakt een grote CO2-uitstoot en verlies van grondstoffen, maar compenseert door de energieterugwinning: het levert elektriciteit en warmte op.
Dit betekent dat er minder afval op stortplaatsen terechtkomt, waardoor er minder behoefte is aan meer stortplaatsen . Energieopwekking: Verbranding kan ook elektriciteit opwekken, die kan worden gebruikt om huizen en bedrijven van stroom te voorzien. Dit is een duurzame manier om energie op te wekken en het vermindert de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen.
Verbranding produceert vliegas en bodemas, net zoals het geval is bij het verbranden van steenkool. De totale hoeveelheid as die wordt geproduceerd door verbranding van vast gemeentelijk afval varieert van 4 tot 10% qua volume en 15-20% qua gewicht van de oorspronkelijke hoeveelheid afval, en de vliegas bedraagt ongeveer 10-20% van de totale as.
Het verbranden van afval kan op de lange termijn gezondheidsproblemen veroorzaken . De giftige chemicaliën die vrijkomen tijdens het verbranden zijn onder andere stikstofoxiden, zwaveldioxide, vluchtige organische stoffen (VOS) en polycyclische organische stoffen (POM's). Het verbranden van plastic en behandeld hout laat ook zware metalen en giftige chemicaliën vrij, zoals dioxine.
In 2022 bereikten 24% van de gemeenten 75% afvalscheiding, tegenover 7% in 2015. Ruim 26% van de gemeenten hadden minder dan 100 kg restafval per inwoner. In de periode 2015 - 2022 daalde de hoeveelheid restafval van 240 kg naar 163 kg per inwoner per jaar. De afvalscheiding nam toe van 50% naar 60%.
Het verbrandingsproces produceert giftige rook , of rookgas 2 , dat door verschillende reinigingsapparatuur gaat en via de schoorsteen in de atmosfeer wordt vrijgegeven. De meeste materialen die momenteel in verbrandingsovens worden afgevoerd, kunnen worden hergebruikt, gerecycled of gecomposteerd.