De meeste sojaconsumptie is dan ook indirect: mensen 'consumeren' soja, omdat ze dierlijke producten eten die van dieren komen die soja gegeten hebben. Als je deze indirecte consumptie meetelt, consumeert de gemiddelde Europeaan 61 kg soja per jaar.
Hoeveel soja mag ik eten? Volgens het Voedingscentrum passen sojaproducten zoals tofu, tempé en sojadrink in een gezond voedingspatroon. Het advies is om maximaal 2-3 porties sojaproducten per dag te eten of drinken.
Uit een analyse van klinische onderzoeken blijkt dat 14 tot 50 gram soja-eiwit het totale cholesterolgehalte in het bloed, het LDL-cholesterolgehalte (slechte cholesterol) en de triglyceriden aanzienlijk kan verlagen, terwijl het HDL-cholesterolgehalte (goede cholesterol) matig kan verhogen.
Bos, savanne en weidegebieden worden in rap tempo omgezet in soja-akkers, vooral in Zuid-Amerika. Wereldwijd is alleen voor sojateelt een gebied met een oppervlakte van bijna 30 keer Nederland nodig.
Een koe of kip verwerkt het voedsel tot vlees, maar heeft daarbij ook energie nodig om te leven. Daardoor levert een kilo soja geen kilo vlees op. Elke kilogram vlees vraagt gemiddeld om zo'n vijf kilo aan plantaardige producten.
Niet alleen de oorsprong van de soja, maar ook de industriële verwerking ervan heeft zijn impact op het milieu. Zo blijkt uit tal van studies dat een kilogram sojabonen zo'n 0,6 kg CO2-equivalenten uitstoot, terwijl bij de productie van een kilogram tofu in totaal 0,7 kg CO2 vrijkomt.
Zo is er voor 1 kilo rundvlees gemiddeld zo'n 8 kilo* veevoer nodig. Varkens doen het efficiënter, met zo'n 4 kilo* voor een kilo vlees. Een kip is nog efficiënter: de efficiëntste kippen hebben slechts zo'n 1,6 kilo* voer nodig voor 1 kilo vlees.
In 2019 werd wereldwijd ruim 333 miljoen ton sojabonen geproduceerd. De Verenigde Staten waren tot 2019 de grootste producent van soja. In 2019 was dat Brazilië (FAOSTAT, 2021a). Nederland produceert nauwelijks sojabonen en is voor sojaproducten afhankelijk van de import (Profundo, 2014).
Soja is rijk aan eiwit, onverzadigd vet en bevat ijzer en vitamine B1. Wil je geen of minder koemelk drinken? Dan levert sojadrink met toegevoegd calcium en vitamine B12 een deel van de voedingsstoffen die je normaal uit koemelk haalt.
13% van de soja die Nederland importeert, wordt in Nederland geconsumeerd, voornamelijk via veevoer in de vorm van vlees, eieren en zuivel. Bijna de helft (47%) van alle soja die Nederland importeert komt uit Brazilië.
Naast fytinezuur zitten er in soja veel fyto-oestrogenen. Dit zijn plantaardige stoffen die op menselijke hormonen lijken, maar het niet zijn. En van deze stofjes wil je niet te veel binnenkrijgen want dit kan onder andere zorgen voor stemmingswisselingen, disbalansen in de hormoonhuishouding en onvruchtbaarheid.
Houd het bij 1 tot 2 porties hele sojaproducten (1 portie = 1 kop sojamelk, ½ kop gekookte sojabonen, ½ kop edamame, 1 ounce sojanoten of 2 ounce tofu). Vermijd sojasupplementen. De meeste experts raden af om sojasupplementen te nemen totdat er meer onderzoek is gedaan.
Concluderend kan gesteld worden dat westerse veganisten doorgaans zo'n 10 tot 12 gram soja-eiwit per dag consumeren, wat vergelijkbaar is met de inname van niet-vegetarische Japanners en Chinese inwoners van Shanghai, terwijl niet-veganistische vegetariërs ongeveer de helft van deze hoeveelheid consumeren [12].
Kan teveel soja schadelijk zijn? Talrijke klinische studies hebben aangetoond dat dagelijkse consumptie van maximaal 50 gram soja-eiwit niet alleen veilig is, maar ook effectief kan zijn bij het verbeteren van risicofactoren voor chronische ziekten zoals sommige soorten kanker, diabetes en hart- en vaatziekten.
Van alle zuivelvervangers is sojadrink wat betreft voedingswaarde de beste vervanger. Het lijkt op die van halfvolle melk wat betreft eiwit en energie. Calcium, vitamine B2 en B12 worden vaak toegevoegd en soms ook vitamine D.
De symptomen van een primaire allergie voor soja kan zich uiten als: jeuk, huiduitslag, netelroos, angioedeem, maag- en darmklachten, ademhalingsmoeilijkheden, duizeligheid en zelfs anafylactische shock.
Soja geeft gezondheidsvoordelen zoals een verbetering van je darmflora en het verlagen van het 'slechte' LDL cholesterol. Het lijkt erop dat de inname van soja een beschermend effect heeft op borstkanker, prostaatkanker, longkanker, darm- en maagkanker.
Mogelijk. Hoewel het eten van sojaproducten uw low-density lipoprotein (LDL) cholesterol, bekend als de "slechte" cholesterol, enigszins kan verlagen, heeft de American Heart Association geconcludeerd dat soja alleen uw cholesterol niet genoeg verlaagt om een groot verschil te maken in uw gezondheid .
Voor een volwaardige melkvervanger komt sojamelk het dichtst in de buurt. Dit komt door het eiwitgehalte en de aanwezigheid van alle essentiële aminozuren. Maar ben je op zoek naar een optie met weinig calorieën, dan is amandelmelk een goede keuze.
Vanaf 2022 was China het leidende land in sojaolieconsumptie, met ongeveer 17,1 miljoen metrische ton geconsumeerd. De Verenigde Staten waren de op één na grootste consument van sojaolie, met ongeveer 12,25 miljoen metrische ton geconsumeerd.
De peulvrucht soja is rijk aan tal van componenten die ons kunnen beschermen tegen hart- en vaatziekten. Hij bevat onverzadigde vetten en zit boordevol pectine, een soort voedingsvezel die de slechte cholesterol (LDL) verlaagt. Soja is ook rijk aan plantaardige eiwitten die de cardiovasculaire gezondheid verbeteren.
Kun je soja telen in Nederland? Soja is goed in Nederland te telen maar er zijn wel rassen nodig die zijn aangepast aan het Noordwest Europese klimaat. In de jaren dertig van de vorige eeuw werd er al op kleine schaal geteeld in Nederland maar dat bleek nog niet zo succesvol.
Duidelijk is dat vliegen erg slecht is voor het klimaat. Maar is het slechter dan vlees? Op Nederlands niveau draagt de veestapel volgens de Raad voor de Leefomgeving en Infrastructuur (Rli) voor 10% bij aan de broeikasgasuitstoot. Het vliegverkeer 6,5%, blijkt uit cijfers van het CBS.
De productie van vlees is het meest belastend voor het milieu, met name rundvlees. Voor het houden van vee is er veel land, water en voer nodig. Dat voer komt vaak van ver, zoals soja uit Zuid-Amerika. En voor het verbouwen van veevoer wordt vaak oerwoud gekapt.
Bij het bewerkingsproces van vlees en vis wordt vaak water toegevoegd. Dit gebeurt als technologisch hulpmiddel om indroogverliezen te compenseren, producten te marineren of sappiger te maken, maar ook om het rendement te verbeteren.