Spierafbraak wordt in het bloed hoofdzakelijk herkend door sterk verhoogde waarden van specifieke enzymen en eiwitten die vrijkomen wanneer spiercellen beschadigd raken of afsterven. De belangrijkste indicator is het enzym creatine kinase (CK). Bloedwaardentest.nl +3
CK-waarde: Bij het vermoeden van een spierziekte wordt meestal eerst met een bloedtest nagegaan of het enzym creatinekinase (CK) verhoogd is. De CK-waarde zegt iets over de spierafbraak. Bij mensen met LGMD is die waarde vaak verhoogd, maar kan ook normaal zijn.
Een CK-test wordt meestal gebruikt om de volgende aandoeningen te diagnosticeren en te monitoren: Spierblessures, waaronder blessures door ongelukken, ernstige brandwonden of extreme lichaamsbeweging. Spierziekten, waaronder: Musculaire dystrofie, een groep erfelijke spierziekten die de spieren in de loop der tijd verzwakken.
De diagnose van spierziekten wordt gesteld op basis van de symptomen en lichamelijk onderzoek. Daarnaast vinden vaak aanvullende onderzoeken plaats, zoals bloedonderzoek, spierbiopsie, DNA-onderzoek en een spier- en zenuwonderzoek (EMG). Ook scans kunnen helpen om spierveranderingen te detecteren.
Creatine kinase (CK) is een enzym dat voornamelijk in de spieren wordt gevonden, inclusief het hart. Het speelt een cruciale rol in de energievoorziening van spiercellen. Normaal gesproken is de CK-waarde in het bloed vrij laag, maar bepaalde omstandigheden kunnen deze waarde doen stijgen.
Bij een beschadiging van spierweefsel kan het zeer snel stijgen en soms wel 100 tot 1000 keer zo hoog worden als normaal. Het creatinekinase uit het bloed wordt uiteindelijk weer uitgescheiden door de nieren.
Creatinekinase (CK), niet te verwarren met creatinine , is een enzym dat in het lichaam voorkomt, met name in de skeletspieren, de hartspier en de hersenen [1]. Schade aan spiercellen kan ertoe leiden dat CK in de bloedbaan terechtkomt, wat kan worden opgespoord met een bloedtest. CK is nodig voor de energieprocessen in het lichaam.
Spierafbraakziektes, ook wel spieratrofie genoemd, zijn aandoeningen waarbij spierweefsel afneemt, wat leidt tot spierzwakte, vermoeidheid en dunner wordende spieren; voorbeelden zijn erfelijke ziekten zoals SMA (Spinale Musculaire Atrofie) en ALS (Amyotrofische Laterale Sclerose), maar ook ouderdom (sarcopenie) is een veelvoorkomende oorzaak, waarbij spierverlies door inactiviteit, voedingstekorten of specifieke ziekten kan optreden, met symptomen als moeilijk opstaan, traplopen en balansproblemen.
Als er sprake is van spierreuma, zijn de ontstekingswaardes in het bloed, zoals BSE en CRP, meestal verhoogd. Als de reumatoloog reumatoïde artritis vermoedt, wordt er aanvullend bloedonderzoek gedaan naar de aanwezigheid van reumafactor en/of anti-CCP antistoffen.
MRI is met name waardevol voor het in beeld brengen van spieren, ligamenten en pezen. MRI kan worden gebruikt als de oorzaak van de pijn een ernstig probleem met de weke delen is (bijvoorbeeld een ruptuur van een belangrijk ligament of pees, of schade aan belangrijke structuren in het kniegewricht). CT is nuttig als MRI niet beschikbaar is of niet wordt aanbevolen.
De eerste signalen van spierafbraak zijn vaak subtiel maar duidelijk merkbaar: Moeilijk kunnen opstaan uit een stoel. Verminderde kracht in armen en/of benen. Niet meer kunnen knielen of vooroverbuigen.
Bij myositis valt je immuunsysteem je spieren aan . Afhankelijk van het type myositis dat je hebt, zul je moeite hebben met het bewegen of gebruiken van de aangedane spieren. Er is geen genezing voor myositis, maar in de meeste gevallen kan de aandoening door behandeling in remissie worden gebracht.
Pijn die niet verbetert of na verloop van tijd verergert – vooral als deze langer dan zes weken aanhoudt . Nachtelijke pijn die u wakker maakt of die erger wordt wanneer u ligt. Pijn met neurologische symptomen – zoals gevoelloosheid, tintelingen of zwakte in armen of benen. Pijn na een trauma, zoals een val of auto-ongeluk, vooral bij ouderen.
Dynamische spieren
'Spieren worden namelijk constant afgebroken en weer opgebouwd, met een snelheid van 1 tot 2 procent per dag. Na zo'n twee maanden heb je dus je spieren weer vernieuwd, ongeacht je leeftijd', aldus Luc van Loon, hoogleraar fysiologie van inspanning en voeding aan de Universiteit Maastricht.
Deze aandoening treedt op wanneer spieren snel afbreken, vaak na een ernstige blessure of extreme inspanning. Het kan spierpijn, zwakte en zwelling veroorzaken. Ook kan het de urine donkerbruin of rood kleuren.
Myasthenia gravis is een chronische neuromusculaire aandoening die zwakte in de willekeurige spieren veroorzaakt. Willekeurige spieren omvatten spieren die aan de botten vastzitten, spieren in het gezicht, de keel en het middenrif. Ze trekken samen om de armen en benen te bewegen en zijn essentieel voor ademhalen, slikken en gezichtsbewegingen.
De eerste symptomen van spierreuma (polymyalgia rheumatica) zijn plotselinge, symmetrische pijn en ernstige ochtendstijfheid in de nek, schouders en heupen/bekken, waardoor opstaan en aankleden moeilijk worden, vaak gepaard met vermoeidheid en een grieperig gevoel, en deze klachten zijn meestal het ergst in de ochtend en 's nachts.
Myositis is een autoimmuunziekte. Hierbij maakt je eigen afweersysteem ontsteking in vooral de spieren en huid. Vaak ontstaat de ziekte acuut en kan deze weer tot rust komen met behandeling. Soms worden periodes van weinig tot geen ziekteactiviteit afgewisseld met periodes van actieve ziekte.
Zo kan je arts bloedarmoede, ijzertekort of positieve reumafactoren zien in je bloed. Andere veelvoorkomende bloedonderzoeken bij reuma zijn: Bloedbezinkingsnelheid (ESR of BSE), hiermee kan de arts aanwezigheid van ontstekingen en infecties in het lichaam controleren. Ontstekingswaarde of de CRP-waarde.
Naast algemene gevoelens van zwakte of weinig energie, zijn er ook andere signalen die erop kunnen wijzen dat je spiermassa verliest, zoals: verminderde eetlust , gewichtsverlies en afnemende kracht.
Als je minder spierkracht hebt wordt bewegen moeilijker en neemt het risico op vallen toe. Bij ernstig spierverlies kan het zelfs zo zijn dat iemand niet meer zelfstandig kan leven. Ook de levensverwachting neemt af. Dat komt onder meer doordat een gezonde spiermassa je beschermt tegen diabetes en overgewicht.
FSHD is een langzaam progressieve ziekte die niet levensbedreigend is. Je kunt er net zo oud mee worden als iemand zonder FSHD. De ziekte lijkt soms een tijd stil te staan zonder dat duidelijk is waardoor dat komt.
Normaal bereik voor creatinekinase
Totaal CK: 30 tot 170 U/L (eenheden per liter) bij volwassen mannen en vrouwen, hoewel sommige laboratoria een iets ander bereik kunnen hanteren. CK-MB: 0 tot 6% van de totale CK-waarden.
Als hoge CK-waarden gepaard gaan met symptomen zoals spierpijn, zwakte, zwelling, donkere urine of moeite met bewegen , is verder onderzoek meestal nodig. Deze symptomen kunnen wijzen op ernstiger spierletsel of ontsteking.
Uit verschillende onderzoeken is gebleken dat de serum-CK-BB-waarden verhoogd zijn bij patiënten met verschillende soorten kanker, waaronder reuscelgezwellen van het bot, prostaatkanker, hepatocellulair carcinoom, borstkanker, prostaatkanker, longkanker en colorectale kanker [4, [16], [17], [18], [19], [20]].