Gaswinning in Groningen werkt door aardgas uit de poriën van zandsteenlagen op ongeveer 3 km diepte te pompen, wat leidt tot compactie (samendrukking) van de ondergrond. Dit proces veroorzaakt bodemdaling en spanningen op breuken, wat resulteert in aardbevingen. Het gasveld is eind 2023/begin 2024 gesloten, maar de drukvereffening in de bodem kan nog jarenlang bevingen veroorzaken. Staatstoezicht op de Mijnen +3
In het Groningen gasveld wordt gas gewonnen uit de zandsteenlaag van de Slochteren Formatie (Rotliegend; bruin) op ongeveer drie kilometer diepte. Boven deze laag ligt een dik pakket van zout- en anhydrietlagen van de Zechstein formatie (lichtbruin), die ondoorlatend is voor aardgas.
Ruw aardgas wordt doorgaans gewonnen uit een groep naast elkaar gelegen putten en wordt eerst verwerkt in scheidingsvaten op die locatie om vrij vloeibaar water en aardgascondensaat te verwijderen. Het condensaat wordt vervolgens meestal naar een olieraffinaderij getransporteerd en het water wordt behandeld en als afvalwater afgevoerd.
Aardbevingen in Groningen zijn het gevolg van de jarenlange gaswinning. Onzekerheden over de aardbevingen, over de impact op de woning, en door het lange wachten op versterking en schadeafhandeling, leiden bij sommige bewoners tot gezondheidsklachten.
Het Groningenveld (ook wel aardgasveld van Slochteren) is een aardgasveld onder de Nederlandse provincie Groningen. Met een geschatte 2.740 miljard normaal kubieke meter aan winbaar aardgas was het het grootste aardgasveld van Europa en een van de grootste aardgasvelden ter wereld.
De diepte van het reservoir ligt tussen de 2.600 en 3.200 meter diepte. De totale dikte van het Rotliegend varieert van ~100 m in het zuid-zuidoosten tot ~300 m in het noord-noordwesten van het Groningen veld. Van oost naar west is de dikte van het Rotliegend relatief uniform.
Het South Pars-veld , gelegen in de Perzische Golf, is het grootste gasveld ter wereld en wordt gedeeld met Qatar. Er is een ontwikkelingscontract toegekend voor het Pazan-olie- en gasveld, en de werkzaamheden zullen naar verwachting binnenkort van start gaan, voegde de minister eraan toe.
Het kabinet heeft in 2018 besloten om de gaswinning zo snel als mogelijk te beëindigen. De Mijnbouwwet werd gewijzigd, waardoor uit het Groningenveld niet meer gas werd gewonnen dan nodig was. Door de afbouw van de vraag en de beschikbaarheid van alternatieven werd deze benodigde hoeveelheid elk jaar lager.
In april 2018 komt minister Wiebes met een nieuw plan voor de gaswinning. Uiterlijk in 2022 wordt minder dan 12 miljard kuub gas per jaar gewonnen in Groningen. Daarna wordt de gaswinning geleidelijk afgebouwd naar nul. De regering wil in 2030 helemaal van het Gronings gas af zijn.
Per 1 oktober dit jaar wordt er geen gas meer gewonnen in het Groningenveld. Het kabinet heeft besloten dat ook de laatste 5 productielocaties dichtgaan. Na 60 jaar komt daarmee een einde aan de gaswinning uit het Groningenveld.
Duurzaam belang
Daarbij heeft de winning en het gebruik van deze fossiele brandstoffen negatieve gevolgen voor milieu en klimaat. De winning van gas heeft gevolgen voor de stabiliteit van de ondergrond. Vooral in de provincie Groningen vinden als gevolg van de gaswinning aardbevingen plaats.
Schaliegas, ook wel onconventioneel gas genoemd, wordt gewonnen uit de ondoordringbare schalie door middel van een proces dat hydraulische fracturing (ook wel hydrofracking of fracking genoemd) heet. Een rudimentaire vorm van deze techniek, waarbij nitroglycerine werd gebruikt, werd voor het eerst rond 1860 toegepast bij de exploratie naar olie en gas.
Een fakkel is een veiligheidsmaatregel om te voorkomen dat de druk in de installatie te hoog wordt. Het restant aan gassen in de installaties worden afgevoerd via de fakkel en milieuverantwoord verbrand, zodat er veilig gewerkt kan worden.
Het ministerie van Economische Zaken en Klimaat is verantwoordelijk voor de besluitvorming over het gas in Groningen. De NAM is verantwoordelijk voor winning van het gas. GasTerra verhandelt het aardgas en Gasunie verzorgt het transport van het gas via het Nederlandse aardgasnet.
Niehove. Het Groningse wierdedorp Niehove werd in 2019 nog uitgeroepen tot het mooiste dorp van Groningen. Dit beschermde dorpsgezicht telt ongeveer 300 inwoners en is vooral leuk om doorheen te wandelen.
Naar schatting bevindt zich in 2023 nog zo'n 450 miljard kubieke meter gas in het veld.
Nee, de gaswinning uit het grote Groningenveld is in april 2024 definitief gestopt vanwege de aardbevingsschade, maar er wordt nog wel gas gewonnen uit kleinere, lokale gasvelden in de provincie Groningen, al gaat de winning van het hoofdveld nu alleen nog om het 'op' houden van de putten en het toezicht op de lange termijn. Er zijn plannen om deze putten definitief te sluiten, maar het is nog niet volledig voorbij.
De aarde beschikt over eindige hoeveelheden fossiele brandstoffen. Schattingen wijzen erop dat, bij het huidige verbruik, olie en aardgas over ongeveer 50 jaar op zouden kunnen zijn, en steenkool wellicht nog 70 tot 100 jaar.
Rotterdam en de Eemshaven zijn samen de belangrijkste toegangspoorten voor vloeibaar aardgas (lng) in Nederland. Via deze terminals komt niet alleen Amerikaans gas binnen, maar ook nog steeds Russisch gas.
Ook profiteerde Nederland economisch van de gasbaten: gecorrigeerd voor inflatie werd er tussen 1963 en 2020 zo'n 429 miljard euro verdiend aan het gas uit Groningen. Ca. 85% daarvan kwam ten goede aan de Staat en vloeide via de schatkist in de economie en sociale zekerheid.
Vanaf 2025 geen aardgasaansluitingen meer voor nieuwbouw
Het Vlaams Parlement wil al langer het gebruik van aardgas verminderen om de Europese klimaatdoelstellingen te bereiken. Daarom is er vanaf 2026 een verbod op aardgasaansluitingen in nieuwbouw.
Nederland heeft nog honderden miljarden kubieke meters gas in de bodem, voornamelijk in kleine velden op de Noordzee (ongeveer 100 miljard m³) en in het Groningenveld (nog ca. 470 miljard m³ winbaar, maar niet meer voor productie), naast de seizoensopslag. De voorraden in opslag zijn momenteel laag (rond 10 miljard m³ aan het begin van de winter), maar via import en de cavernes (zoals in Zuidwending) kan een tekort worden opgevangen, al kan dit de prijs opdrijven.
Rusland beschikt over de grootste aardgasreserves ter wereld (ongeveer 47 biljoen kubieke meter [1.680 biljoen kubieke voet]) en wisselt periodiek van positie met de Verenigde Staten als 's werelds grootste of op één na grootste producent. Enkele van 's werelds grootste gasvelden bevinden zich in Rusland, in een regio in West-Siberië ten oosten van de Golf van Ob, op de poolcirkel.