Een eerstegraads brandwond veroorzaakt geen littekens. Wanneer je een diepe tweedegraads of derdegraads brandwond hebt, krijg je vrijwel altijd een litteken en is de kans op een opvallend litteken ook groter. Bij de hogere gradaties brandwonden wil je dus zoveel mogelijk een litteken verminderen of voorkomen.
Om je litteken te beschermen en het vochtverlies tegen te gaan, kan je gebruik maken van siliconenpleisters of -gel. De medische siliconen in de pleisters of gel beschermen ten eerste het litteken, waardoor de huid zich volledig kan richten op de genezing. Ook houden de siliconen het vochtverlies tegen.
Het dragen van drukkleding kan littekens minimaliseren en pijn helpen verminderen. Kinderen met diepere brandwonden hebben drukkleding nodig, dit zijn nauwsluitende kledingstukken die over verbrande plekken worden gedragen om littekens te verminderen. Deze moeten 23 uur per dag worden gedragen (alleen uitgetrokken om te baden) gedurende ten minste 1 jaar en tot 2 jaar na de brandwond.
Vaak is de huid na een verbranding glad en roze. Dit kan geleidelijk wegtrekken en de huid kan de normale kleur terugkrijgen. Ook kan de huid juist donkerder worden, met een dik en hobbelig uiterlijk. Vooral bij langdurig staan kan de huid van voeten en benen paars van kleur worden.
Het voorkomen van een litteken is helaas onmogelijk. Bij een diepe of grote wond of eentje die een infectie heeft gehad, ontstaat altijd een litteken. Dit komt omdat het lichaam littekenweefsel gaat aanmaken om de wond te dichten en de huid te herstellen.
Houd snij- en schaafwonden schoon en afgedekt .
De aanwezigheid van vuil, bacteriën of andere onzuiverheden in open huid kan een infectie veroorzaken en de ontstekingsperiode verlengen. Fisher zegt dat langdurige ontsteking de littekenvorming versterkt. Daarom is het essentieel om de wond zorgvuldig schoon te maken, indien nodig met professionele hulp.
Eerstegraads verbrandingen gaan binnen een paar dagen vanzelf over.Tweedegraads brandwonden gaan meestal binnen 14 dagen over. Je houdt er bijna nooit littekens aan over. Deze brandwonden kun je soms zelf behandelen, maar soms is behandeling door een arts nodig.
Oppervlakkige tweedegraads brandwond
De huid is rood, nat, pijnlijk en u ziet blaren (kapot of heel). Zelfs na een paar uur kunnen nog blaren ontstaan. De behandeling van tweedegraads brandwonden kan met zalf of een speciaal verbandmiddel. De wond geneest meestal binnen 2 weken.
Hoe herken je een ontstoken wonde? “Als de huid rondom de korst vuurrood is en warm aanvoelt, als het wondvocht vuil en troebel is, als er geel of zwart in de wonde zit, als je koorts hebt …
Smeer nooit huismiddeltjes als tandpasta of mayonaise op een brandwond. Eerstegraads brandwonden moet u goed vet houden met vaseline. Op tweedegraads en derdegraads brandwonden moet u iedere dag nieuw verband doen. De arts of verpleegkundige van de spoedeisende hulp legt u uit hoe dit moet.
Door het litteken in een uitgerekte positie te houden, door middel van positionering, oefening of spalken, wordt de lengte van de huid, het litteken en andere zachte weefsels, zoals spieren, vergroot. Door de lengte van deze weefsels te behouden, wordt gewrichtscontractuur voorkomen.
De brandplek moet eerst grondig worden afgespoeld onder koud water. Leg nu een vochtig washandje een paar uur op de brandplek. Houd ondertussen wat vers citroensap klaar. Bevochtig nu het andere washandje met vers citroensap en dep de brandplek voorzichtig.
Diepe tweedegraads brandwonden
Er ontstaan blaren, waarbij de huid vaak niet meer heel is. Op sommige delen van het lichaam wordt de huid heel dik (bijvoorbeeld op de rug of het been) Genezing: meestal tussen de 3-6 weken. Een diepe tweedegraads brandwond kan na een maand of langer nog vanzelf genezen.
Bijvoorbeeld om de wond te beschermen tegen schurende kleding of tegen stoten. Is de brandwond rood en nat, met hele of kapotte blaren, gebruik dan vette gazen (vaseline-gazen). Deze kleven niet zo snel vast aan de wond en kunt u gemakkelijker verwijderen. Vervang de vette gazen iedere twee dagen.
Er is een dieprode of witte kleur, soms kan er ook een andere verkleuring zijn afhankelijk van de stof die ingewerkt heeft op de huid. Er is geen capillary refill en het gebied dat derdegraads verbrand is kan gevoelloos zijn.
Een derdegraads brandwond is een zeer ernstige verbranding. De huid is zwaar beschadigd, tot in het onderhuidse vetweefsel. En vanwege de diepgaande beschadiging van de huid ontstaat er een litteken.
Onvolledige verbranding: afrader
U kunt dat herkennen aan een instabiele vlam die er een beetje geel of oranje uitziet. Uit de schoorsteen komt grijze of zwarte rook. Onvolledige verbranding wordt veroorzaakt door o.a. onvoldoende luchttoevoer, vochtig hout, te weinig ventilatie of een te lage verbrandingstemperatuur.
Koel direct 10 tot 20 minuten onder lauw, zacht stromend water. Haal direct kleren, sieraden of een luier van de verbrande huid af. Hou de brandwond onder de kraan of douche. Water tussen 15 en 30 graden is goed.
Bij een eerstegraads brandwond is alleen de opperhuid aangetast, bij een tweedegraads brandwond vaak ook de lederhuid en bij een derdegraads verbranding zijn ook de zenuwen aangetast. Een eerste- en tweedegraads brandwond zijn (zeer) pijnlijk, terwijl u bij een derdegraads brandwond weinig pijn voelt.
Smeer het litteken dagelijks in met een neutrale bodylotion of met een voorgeschreven littekencrème. Dit helpt tegen de jeuk. Bij het dragen van de drukkleding kunt u beter geen vaseline smeren, omdat dit de stof aantast en de werking van de drukkleding vermindert.
Het duurt twee tot vijf dagen voordat je huid weer hersteld is van verbranding. Ga dus niet de dag na je verbranding gelijk weer op een bedje in de zon liggen. Het advies van huisartsen is om altijd minstens drie dagen uit te zon te blijven na verbranding, om je huid te tijd te geven om te kunnen herstellen.
Hoe meer de huid is beschadigd, hoe langer het genezingsproces duurt en hoe groter de kans is dat er een zichtbaar litteken ontstaat. In de meeste gevallen zal een litteken er dus in het begin wat rood en dik uitzien. Na de huidbeschadiging kan het lang duren voordat het geleidelijk minder opvallend wordt.
Siliconentherapie is wereldwijd het meest geaccepteerd als littekenbehandeling door professionals en is wetenschappelijk het beste aangetoond. Brandwondencentra gebruiken siliconenpleisters (oftewel verband) en siliconengel bij de nazorg van de verbrande huid.
Voor wondverzorging na plastische chirurgie is vaseline volgens Cromheecke dus het meest geschikt. 'Desondanks wordt er volop reclame voor littekencrèmes gemaakt, welke vooral veel duurder maar zeker niet beter zijn!