Artrose herken je vooral aan pijn bij bewegen, stijfheid na rust (startstijfheid, met name 's ochtends) en een krakend gevoel in de gewrichten. De klachten ontwikkelen zich langzaam en kunnen gepaard gaan met minder beweeglijkheid en soms lichte zwelling. De huisarts stelt de diagnose meestal op basis van klachten en lichamelijk onderzoek, soms ondersteund door een röntgenfoto. Thuisarts +4
Diagnose van artrose
Vaak stelt de huisarts de diagnose. De arts luistert naar je klachten en onderzoekt je gewrichten. Bloedonderzoek is meestal niet nodig. Soms wordt een röntgenfoto of echo gemaakt, bijvoorbeeld om andere oorzaken uit te sluiten.
De 3 meest kenmerkende symptomen van artrose zijn pijn bij bewegen, stijfheid (vooral na rust) en een krakend gevoel/geluid in het gewricht, vaak gepaard gaand met verminderde bewegingsvrijheid en soms zwelling. Deze klachten ontstaan doordat het kraakbeen in het gewricht dunner wordt en minder soepel beweegt.
Artrose kan ook ontstaan na een andere aandoening, zoals een botbreuk of een bandletsel. Het kraakbeen kan rechtstreeks beschadigd raken, of bijvoorbeeld door een andere manier van bewegen extra snel slijten. Dit heet 'posttraumatische artrose' en kan jaren na die aandoening alsnog optreden.
Artrose in je hand begint met stijfheid en pijn in je duim, vingers of pols. Je merkt dit vooral 's ochtends of bij bewegen na een tijd stilhouden van je hand. Dit heet ochtendstijfheid en startpijn. Na 10 tot 30 minuten bewegen merk je dat je hand minder stijf wordt.
De pijn wordt meestal erger in de loop van de dag. Je kunt ook juist 's nachts of de dag na veel inspanning meer pijn hebben. Als de artrose erger wordt, kun je ook pijn krijgen als je rust of slaapt. – Pijn bij gewrichtsontstekingen: je kunt meer pijn krijgen als een gewricht met artrose extra ontstoken raakt.
Het beste middel tegen artrose is een combinatie van beweging (wandelen, fietsen, zwemmen), pijnstillers (paracetamol, NSAID's), en fysiotherapie om klachten te verminderen, aangezien artrose niet geneest, maar wel behandelbaar is; injecties of operaties zijn mogelijk bij ernstige pijn, en er is onderzoek naar middelen zoals colchicine.
Zonder voldoende vocht kunnen gewrichten stijf en pijnlijk worden, wat kan leiden tot aandoeningen zoals artrose. Voldoende water drinken helpt het volume en de viscositeit van het gewrichtsvocht op peil te houden, waardoor uw gewrichten soepel blijven bewegen . Hydratatie is ook essentieel voor het transport van voedingsstoffen naar en de afvoer van afvalstoffen uit het gewrichtsweefsel.
Ontstekingsreactie van het gewricht of artritis kan ook gewrichtsslijtage geven. Artrose ontstaat niet alleen door overmatig gebruik van gewrichten of veroudering maar ook door een lichte ontstekingsreactie van het gewricht. Deze ontstekingsreactie versnelt de afbraak van gewrichtskraakbeen.
De belangrijkste symptomen van reumatoïde artritis zijn gewrichtspijn, zwelling en stijfheid . Het kan ook meer algemene symptomen en ontstekingen in andere delen van het lichaam veroorzaken. De symptomen van reumatoïde artritis ontwikkelen zich vaak geleidelijk over meerdere weken, maar in sommige gevallen kunnen ze zich snel ontwikkelen, binnen enkele dagen.
De meest bekende reumatische aandoeningen zijn: reuma, artritis en poly-artrose. De klachten van artrose en reumatische aandoeningen lijken veel op elkaar: pijnlijke gewrichten, stijfheid en/of zwelling in de gewrichten. Door deze overeenkomsten worden ze vaak met elkaar verward.
Osteoartrose kent vier stadia: vroeg, mild, matig en ernstig . Bij osteoartrose in stadium 2 treden symptomen op zoals gewrichtspijn bij activiteit, terwijl in stadium 3 de pijn, gewrichtsstijfheid en zwelling doorgaans vaker voorkomen. Bij ernstige osteoartrose kan een operatie nodig zijn, zoals een knieprothese.
Naast pijn hebben mensen met artrose vaak last van stijfheid. Dit treedt vooral op na een periode van rust, de zogenaamde startstijfheid of ochtendstijfheid. Door beweging verdwijnt deze stijfheid weer.
De beste manier om de diagnose van artrose te stellen is een klassieke radiografie, zonder bijzondere voorbereiding. Op die radiografie zijn eventuele afwijkingen duidelijk zichtbaar evenals botafwijkingen. Een bloedonderzoek is meestal niet nuttig. Er bestaat geen merker in het bloed voor artrose.
Bij artrose begin je meestal met paracetamol (500 mg): 1 tot 2 tabletten (500-1000 mg) tegelijk, 3 tot 4 keer per dag, met een maximum van 4000 mg per 24 uur, en neem het op vaste tijden als de pijn terugkomt. Hoewel sommige onderzoeken twijfel zaaien over de effectiviteit, wordt het vaak als eerste stap aanbevolen vanwege de weinig bijwerkingen, maar een arts kan ook andere pijnstillers voorschrijven als paracetamol onvoldoende helpt.
De arts zal artrose kunnen vaststellen aan de hand van uw klachten en lichamelijk onderzoek. Tijdens het lichamelijk onderzoek zal de arts uw gewrichten bekijken en controleren op ontstekingen en vergroeiingen. Het is mogelijk dat u daarnaast een röntgenfoto moet laten maken of bloedonderzoek moet doen.
Het begint meestal in één gewricht. Na verloop van tijd kunnen meer gewrichten aangetast raken. Een gewricht is een verbinding tussen twee botten waardoor je kunt bewegen. Vooral in je knieën, heupen, nek, onderrug en grote teen kun je artrose krijgen.
Hoe u toekomstige opflakkeringen kunt voorkomen. Een beetje preventie kan veel helpen om toekomstige artritis-opflakkeringen te verminderen. Zorg voor een gezond gewicht om overmatige druk te verlichten en uw gewrichten te beschermen . Lichte lichaamsbeweging, zoals wandelen of voorzichtige rekoefeningen, kan gewrichtsstijfheid en -pijn helpen voorkomen.
Bij artrose moet je piekbelastingen vermijden (springen, zwaar tillen), langdurig dezelfde houding aanhouden (zitten, staan), te veel rusten, en ongezonde voeding rijk aan pro-inflammatoire vetten (frituren, vet vlees) laten staan, terwijl je wel moet blijven bewegen (wandelen, fietsen, zwemmen) binnen je pijngrenzen, gezond eet om overgewicht te voorkomen, en rust en activiteit afwisselt.
Ook bepaalde enzymen helpen het gewrichtsvocht gezond te houden. Die enzymen zitten bijvoorbeeld in ananas, mango, bananen, avocado's, honing en biologische zuivelproducten. Het gewrichtskraakbeen wordt op zijn beurt blij van beweging.
Feit 1: Artrose is niet te genezen met voeding
Reuma Nederland zegt: Er zijn geen aanwijzingen dat voeding invloed heeft op het ontstaan van artrose. Ook weten we nog niet of bepaalde voeding artrose kan verergeren of juist verbeteren. Wel kan het hebben van een gezond gewicht invloed op uw klachten hebben.
Ga wandelen, fietsen en zwemmen. Ook pijnstillers kunnen je klachten minder maken. Artrose gaat niet over. De meeste mensen hebben perioden met veel klachten en perioden met minder klachten.
Zoals u hebt kunnen lezen is het eten van groenten en fruit een must bij artrose. Daardoor houdt u het bindweefsel soepel en slaat de zuur-base balans door naar de basische kant wat voor het lichaam heel goed is. Ook goede vetten en specerijen zoals kurkuma en gember zijn een mooie aanvulling.
Hydrogels: een veelbelovende stap vooruit bij artrose
Hydrogels zijn slimme, zachte gels die in een gewricht geïnjecteerd kunnen worden. Ze kunnen zich als het ware nestelen op de plekken waar kraakbeen beschadigd is. Een bijzondere nieuwe variant is de piëzo-elektrische hydrogel.
Kurkuma wordt vaak aanbevolen bij artrose of reumatoïde artritis, omdat het helpt om ontsteking te verminderen, pijn te verzachten en de mobiliteit te verbeteren.