Een opvlamming (flare-up) van PTSS voelt als een plotselinge, intense terugkeer van traumatische symptomen, waarbij het lijkt alsof de gebeurtenis opnieuw plaatsvindt of alsof je de emoties van toen op dit moment opnieuw beleeft. Het is een fase waarin de klachten, die eerder misschien beheersbaar waren, plotseling in alle hevigheid terugkomen. Lentis +2
Symptomen van opdringende herinneringen kunnen zijn: ongewenste, verontrustende herinneringen aan een traumatische gebeurtenis die steeds weer terugkomen ; het herbeleven van een traumatische gebeurtenis alsof deze opnieuw plaatsvindt, ook wel flashbacks genoemd; verontrustende dromen of nachtmerries over een traumatische gebeurtenis.
Symptomen van onverwerkt trauma zijn onder andere psychische klachten (angst, prikkelbaarheid, depressie, concentratieproblemen, flashbacks, stemmingswisselingen), lichamelijke klachten (spanning, hartkloppingen, vermoeidheid, onrust) en gedragsproblemen (vermijding, isolatie, impulsiviteit, verslavingsneigingen, problemen in relaties) omdat je zenuwstelsel 'aan' blijft staan. Deze symptomen komen voort uit het feit dat je brein het gevaar nog steeds voelt, wat leidt tot een continu gevoel van onrust of juist afvlakking van emoties.
Deze flashbacks kunnen gepaard gaan met intense emotionele reacties, zoals angst, onrust of woede . Ze kunnen ook fysieke reacties veroorzaken, zoals een snelle hartslag, ademhalingsproblemen of een gevoel van loskoppeling van het lichaam.
' In sommige gevallen kunnen de symptomen van complexe PTSS een cumulatief effect hebben en in de loop der tijd verergeren in plaats van verbeteren . Daarom kunnen sommige mensen met complexe PTSS het lange tijd zonder hulp volhouden, maar verergeren hun symptomen na verloop van tijd en worden ze uiteindelijk onbehandelbaar.'
Redenen waarom uw PTSS zou kunnen verergeren
Zelfs met behandeling kan PTSS moeilijk te beheersen zijn als je je niet volledig richt op het behoud van je herstel . Daardoor kun je merken dat je PTSS verergert, wat demotiverend kan zijn.
Gevolgen PTSS lange termijn
Hoe langer PTSS duurt, hoe erger je klachten vaak worden. Je voelt je lichamelijk en geestelijk steeds slechter, je spreekt steeds minder met mensen af en je krijgt meer en meer last van negatieve gedachten. Ook vind je het steeds moeilijker om naar de toekomst te kijken.
Emotionele PTSS symptomen. PTSS gaat gepaard met frequente onverwachte flashbacks of een prikkelbaarheid. Je kunt moeite hebben met het beheersen van je emoties of je kunt je juist helemaal verdoofd voelen. Maar er zijn andere emotionele symptomen die deel kunnen uitmaken van PTSS zonder dat je het weet.
De 'duizendmeterblik' (ook wel 'tweeduizendmeterblik' genoemd) is de lege, onscherpe blik van mensen die dissociatie ervaren als gevolg van acute stress of traumatische gebeurtenissen.
Hoe ziet een PTSS-episode er voor anderen uit? Voor anderen kan het lijken alsof de persoon afwezig is, in paniek raakt of zomaar boos wordt . Veteranen kunnen zich terugtrekken, huilen, trillen of zelfs schreeuwen. Sommigen kunnen defensief reageren of verbaal uithalen.
Een trauma herkennen
Je hebt last van sombere gevoelens en/of huilbuien en vaak ben je voortdurend gespannen. Een traumatische ervaring kan leiden tot het hebben van flashbacks van de gebeurtenis, herbelevingen van de gebeurtenis overdag of in je slaap.
Tekenen van onverwerkt jeugdtrauma kunnen onder meer angst, depressie, moeite met het aangaan van relaties, emotionele ontregeling, laag zelfbeeld, opdringende herinneringen, vertrouwensproblemen, zelfdestructief gedrag, chronische stress, middelenmisbruik, dissociatie, slaapstoornissen, lichamelijke symptomen, moeite met het stellen van grenzen, enzovoort zijn.
De vier kernsymptomen van PTSS zijn herbeleving (flashbacks, nachtmerries), vermijding (van gedachten, gevoelens, plaatsen die aan trauma herinneren), negatieve veranderingen in denken en voelen (schuld, isolatie, wantrouwen) en verhoogde prikkelbaarheid/alertheid (hyperarousal, snel schrikken, slaapproblemen). Deze symptomen moeten langer dan een maand aanhouden en een direct gevolg zijn van een traumatische gebeurtenis.
Wat gebeurt er als je PTSS onbehandeld laat? Hoe langer de PTSS duurt, hoe erger de klachten vaak worden: Je psychische klachten nemen toe en je raakt meer en meer in een isolement. Je blijft maar in het verleden hangen en angstig om opnieuw mee te maken wat eerder gebeurd is.
Vermoeidheid kan ontstaan omdat het verwerken van trauma's fysiek en emotioneel uitputtend kan zijn . Je kunt je vermoeider voelen naarmate je geest complexe emoties en herinneringen verwerkt.
De selectieve serotonineheropnameremmers (SSRI's) sertraline (Zoloft) en paroxetine (Paxil) zijn door de Food and Drug Administration (FDA) goedgekeurd voor de behandeling van PTSS. Venlafaxine (Effexor XR) kan ook worden voorgeschreven.
Dit maakte het mogelijk om reacties op verschillende emotioneel prikkelende aspecten van de dreigingsafbeelding te vergelijken. Dit is de eerste studie die aantoont dat personen met PTSS significant meer pupilverwijding vertonen bij dreigingsgerelateerde stimuli dan controlegroepen die aan trauma zijn blootgesteld , terwijl ze vergelijkbare reacties vertonen op neutrale figuurlijke elementen.
PTSS verstoort de werking van hersengebieden die betrokken zijn bij angst, geheugen en emotieregulatie. De amygdala (angstcentrum) is vaak overactief, terwijl de hippocampus (geheugenverwerking) en prefrontale cortex (controle en afremmen van angst) juist minder actief zijn.
Een goed functionerende persoon met PTSS is iemand die zijn dagelijkse verantwoordelijkheden nakomt, terwijl hij worstelt met symptomen die voor anderen niet zichtbaar zijn . Hij of zij kan uitblinken op het werk, relaties onderhouden en succesvol lijken, maar innerlijk worstelt hij of zij met pijnlijke herinneringen en probeert confrontaties met traumatische gebeurtenissen te vermijden.
Vermijdingsgedrag is een van de symptomen van PTSS. Dit houdt in dat u allerlei dingen uit de weg gaat, om te voorkomen dat u aan de traumatische gebeurtenissen herinnerd wordt. Vaak vermijden mensen bepaalde geuren, plekken, personen, geluiden, voorwerpen, beeldmateriaal en/of activiteiten.
De fysieke en emotionele gevolgen van trauma kunnen leiden tot bepaalde ervaringen, zoals: Flashbacks – het herbeleven van aspecten van een traumatische gebeurtenis of het gevoel alsof het nu gebeurt. Dit kan inhouden dat je beelden ziet van wat er is gebeurd, of het ervaart via andere zintuigen zoals smaak, geluid of fysieke sensaties in je lichaam.
Herbeleving. Herbelevingen zijn het hoofdkenmerk van een posttraumatische stress-stoornis. Tijdens deze herbelevingen lijkt het alsof je de traumatische gebeurtenis weer (gedeeltelijk) meemaakt. Dit kan erg realistisch zijn en veel angst oproepen.
Als PTSS niet wordt behandeld, kan het na verloop van tijd verergeren , relaties beschadigen, de prestaties op het werk of op school beïnvloeden en het risico op drugsgebruik en zelfmoord aanzienlijk verhogen.
Hoe gaat het verder bij posttraumatische stressstoornis (PTSS)? Met behandeling herstellen veel mensen. Maar soms kan PTSS een levenslange impact hebben op je leven. Je kan je soms beter voelen en dan weer slechter als je iets tegenkomt dat je herinnert aan wat je hebt meegemaakt.
In sommige gevallen, met name wanneer het niet behandeld wordt, kan PTSS zeer lang aanhouden, mogelijk de rest van iemands leven . De meeste mensen met langdurige PTSS ervaren dat de symptomen niet constant in ernst zijn. Bij sommige mensen nemen de PTSS-symptomen geleidelijk af in de loop van de tijd.