Het is ook een groot verschil met de levensverwachting in het verleden. Rond 1900 ligt de gemiddelde levensverwachting rond de 44 jaar, in de Middeleeuwen rond de 30 jaar. Dat laatste getal betekent trouwens allerminst dat de meeste mensen duizend jaar geleden rond hun dertigste sterven.
Er wordt aangenomen dat de gemiddelde leeftijd van de middeleeuwse mens rond de 35 jaar lag. Dat leidt vaak ook tot het idee dat je als je begin dertig was, al erg 'oud' was en het einde van je leven al in zicht kwam.
Door meer en meer doodsoorzaken weg te nemen, ging het aantal mensen dat op jonge leeftijd overleed drastisch omlaag, waardoor de levensverwachting omhoog schoot. Tot ongeveer 1800 werden we wereldwijd gemiddeld niet ouder dan 30.
Na de jaren 1500 werd de zorg voor ouderen vooral ingericht door religieuze instellingen. Rond de jaren 1800 werden ook veel openbare instellingen gebouwd. Ook doorheen deze eeuwen werden mensen niet vaak ouder dan 60 jaar.
De gemiddelde levensverwachting voor mannen was 47. Autobrandstof werd alleen verkocht in drogisterijen. Slechts 14 procent van de huishoudens bezat een badkuip. Slechts 8 procent van de huishoudens had telefoon.
“Over de gemiddelde leeftijd van de Romeinen heerst bijvoorbeeld veel discussie”, zegt demograaf Patrick De Boosere (VUB). “We moeten ons daarvoor behelpen met aantekeningen op grafstenen. Toch kunnen we ervan uitgaan dat men toen tussen de 26 en 30 jaar oud werd.
Volgens de Amerikaanse onderzoeksorganisatie die zicht houdt op de oudste wereldbewoners, is de Japanse Tomiko Itooka nu de oudste nog levende mens. Ze werd geboren op 23 mei 1908 en is dus 116 jaar oud. De oudste persoon ooit, is voor zover bekend de in 1997 overleden Franse Jeanne Calment.
Een enkeling werd ouder en bereikte soms de leeftijd van 70, maar de meeste mannen vonden hun dood tussen een leeftijd tussen 20 en 29 jaar. Hangt dit misschien samen met het zware vissersbestaan in deze havenstad?
Levensverwachting voor mannen 80,3 en voor vrouwen 83,3
In 2023 was de levensverwachting. (Het gemiddeld aantal nog te verwachten levensjaren op een bepaalde leeftijd. ) bij geboorte 80,3 jaar voor mannen en 83,3 jaar voor vrouwen.
Overleven in de ijstijd
Hoewel de onderzochte individuen op relatief jonge leeftijd stierven, meestal tussen de 10 en 20 jaar oud, hadden ze volgens de onderzoekers redelijk gezonde levens.
In 2021 was de wereldwijde gemiddelde levensverwachting iets meer dan 70 jaar. Dat is een verbazingwekkend feit, want slechts tweehonderd jaar geleden was dat nog minder dan de helft. Dat gold voor alle regio's in de wereld: in 1800 had geen enkele regio een levensverwachting hoger dan 40 jaar .
Grotere kans om 80 te worden
Dankzij de lagere sterfterisico's in 2010 bedroeg deze kans voor mannen dat jaar 63 procent. Tien jaar eerder was dat maar 52 procent. Bij vrouwen was de toename minder sterk, maar hun kans om 80 te worden is nog beduidend groter dan die van mannen.
Volwassen Russische man- nen leven gemiddeld nog maar 59 jaar. Dat is zelfs korter dan mannen op de Filippijnen, in Indonesië en in delen van Afrika. In Nederland leeft een man gemiddeld 73,8 jaar. De levensver- wachting van de Russische mannen was 5 jaar geleden nog 64 jaar.
Uit opgravingen van botresten uit die periode blijkt dat mensen die ongeveer 10.000 jaar geleden het levenslicht zagen, gemiddeld rond de 35 jaar oud werden. In totaal liepen er naar schatting vijf miljoen mensen rond op de aardkloot.
Terwijl een 18-jarige vrouw een kans heeft van een op zeven om 100 te worden is die kans voor een vrouw van in de veertig een op tien.En voor zeventigers is die kans maar een op twintig. De reden dat de kansen voor jongeren hoger liggen, is dat zij nog veel meer jaren kun- nen profiteren van medische vooruitgang.
Het is goed gedocumenteerd dat het middeleeuwse leven en de tijd voor de meeste mensen uit die tijd zwaar waren. Slopend werk overdag, koud en ongemakkelijk slapen 's nachts. Het leven was moeilijk.
Oorzaken van vroegtijdig overlijden waren onder meer ondervoeding, ziektes, oorlog en een gebrek aan hygiëne. Waar gingen mensen vroeger aan dood? In het verleden waren er verschillende oorzaken van overlijden die vaker voorkwamen dan tegenwoordig.
De gemiddelde levensverwachting voor mannen in Nederland in de periode 2019-2022 is 79,9 jaar.Voor vrouwen is het gemiddelde 83,1 jaar in de periode 2019-2022.
De dood lag overal op de loer. Kindersterfte, dijkdoorbraken, hongersnoden, stadsbranden, dodelijke ziekten, plunderende landsheren of grootschaliger oorlogsgeweld beheersten het dagelijks leven.
De Vikingen werden terecht gevreesd om hun meedogenloze rooftochten. Toch waren de Vikingen heel wat genuanceerder dan hun afschrikwekkende reputatie doet denken. Ze waren vrijgevochten, moedig, innovatief en echte ontdekkingsreizigers. Zo reisden ze de wereld rond tot aan Noord-Amerika en Azië.
Het leven was hard voor een Viking. De kindersterfte was hoog en de Vikingen werden zelden 35-40 jaar oud . Slechts een paar mensen leefden tot ze ouder waren dan 50. Zoals tegenwoordig het geval is, leefden de vrouwen vaak iets langer dan de mannen.
In de prehistorie gingen mensen schrikbarend vroeg dood. Tot ongeveer 30.000 jaar terug. Toen werd vermoedelijk een deel van de mensheid vijftig jaar oud en was er zelfs een groep die de tachtig of negentig haalde.
Jeanne Calment werd 122 jaar en was hiermee vermoedelijk de langst levende persoon aller tijden. Bijzonder: de Française heeft vanaf haar 21e als een ketter gerookt. Hoe kan dat!? Waarom sterft de ene roker veel te jong en wordt de ander wél oud?
Vooralsnog lijkt pakweg twaalf decennia namelijk de biologische bovengrens te zijn. Hoe gezond je ook leeft, hoe gunstig je genen je ook gezind zijn, en hoe veilig je leefomgeving ook is: langer houdt ons lichaam het simpelweg niet vol. In 2013 kwam een groep verouderingswetenschappers met een verklaring hiervoor.
Wie is de oudste persoon die vandaag nog leeft? De oudste levende persoon in december 2024 is Tomiko Itooka. Ze is 116 jaar oud . Ze werd geboren op 23 mei 1908 in Osaka tijdens het bewind van keizer Meiji.