Baarmoederhalskanker wordt vaak ontdekt door ongebruikelijk vaginaal bloedverlies (tussentijds, na de seks of na de overgang) of afwijkende afscheiding. Veel vrouwen komen erachter via het bevolkingsonderzoek (uitstrijkje), of door nader onderzoek bij de huisarts of gynaecoloog na aanhoudende klachten. Thuisarts +3
De klachten bij baarmoederhalskanker kunnen zijn:
Onverwacht bloedverlies uit de vagina is bij de meeste vrouwen het eerste teken van baarmoederhalskanker, bijvoorbeeld bloedverlies tussen de menstruaties door, bloedverlies na seks, of bloedverlies na de overgang. Sommige vrouwen komen met klachten van 'ongewone en vaak vieze afscheiding' uit de vagina.
Als de HPV-infectie zich ontwikkelt tot baarmoederhalskanker, duurt dit gemiddeld 10 tot 15 jaar. Daarom komt baarmoederhalskanker vooral voor bij vrouwen vanaf 30 jaar. Baarmoederhalskanker ontwikkelt zich erg langzaam. Gedurende langere tijd is er sprake van een voorstadium van baarmoederhalskanker.
Vrouwen tussen 30 en 50 jaar lopen het meeste risico.
Deze kanker ontstaat door een lange besmetting met het HPV (humaan papillomavirus)-virus. Ieder jaar krijgen ongeveer 900 personen in Nederland de diagnose baarmoederhalskanker. Baarmoederhalskanker komt vooral voor bij jonge vrouwen tussen de 30 en 45 jaar.
Afwijkingen aan de cellen van de baarmoederhals, in het allereerste begin, geven geen klachten. Het eerste verschijnsel dat u zelf kunt opmerken is een bloederige of bruinige afscheiding, buiten de gewone menstruatiecyclus, of bloedverlies tijdens of vlak na geslachtsgemeenschap (dit heet ook wel contactbloeding).
Wat is de overleving van baarmoederhalskanker? Gemiddeld zijn 10 jaar na de diagnose nog 64 van de 100 vrouwen in leven. Let op: dit zijn gemiddelde cijfers voor alle mensen met deze soort kanker. Jouw vooruitzichten kunnen anders zijn dan het gemiddelde.
Baarmoederhalskanker kan bijvoorbeeld stinkende afscheiding veroorzaken. De geur kan ook komen doordat je meer vaginale afscheiding hebt door de behandeling. Meestal is de afscheiding wit of doorzichtig.
De eerste en meest voorkomende symptomen van baarmoederkanker (endometriumcarcinoom) zijn abnormaal vaginaal bloedverlies, vooral na de overgang, of onregelmatig bloedverlies tussen de menstruaties door. Andere, vaak latere symptomen, zijn buikpijn, vermoeidheid en onverklaarbaar gewichtsverlies, evenals problemen bij plassen of ontlasting.
Als baarmoederhalskanker uitzaait, is het meestal naar de lymfeklieren in het bekken of langs de grote lichaamsslagader (aorta). Soms zaait baarmoederhalskanker uit naar de longen of de lever.
Bij een ontsteking in je baarmoeder, eileider of eierstok heb je vaak koorts, buikpijn of meer vocht uit je vagina. De ontsteking komt door bacteriën. Die kun je bijvoorbeeld krijgen na seks zonder condoom. Of door bacteriën die al in je vagina zitten.
Abnormaal bloedverlies (bloedverlies buiten de menstruatie om). Veranderde vaginale afscheiding (deze afscheiding kan roze, geel of bruin van kleur zijn en heeft vaak een onaangename geur).
Baarmoederhalskanker is een ernstige ziekte die vooral voorkomt bij vrouwen tussen de 30 en 60 jaar. Daarom krijgen vrouwen in deze leeftijdsgroep een uitnodiging voor het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker.
Symptomen van baarmoederhalskanker
Voorstadium baarmoederhalskanker
Aan de binnenkant van de baarmoederhals zitten cilindercellen en aan de buitenkant plaveiselcellen. Vooral op de plek waar deze 2 soorten cellen in elkaar overgaan, kunnen afwijkende cellen ontstaan. Dit is het voorstadium van baarmoederhalskanker.
De 10 belangrijkste alarmsignalen voor kanker zijn: onverklaarbaar gewichtsverlies, aanhoudende vermoeidheid, veranderingen in de stoelgang (bloed/slijm/ritme), problemen bij het plassen (bloed/moeilijk), bloedverlies of afwijkende afscheiding uit vagina/tepel, aanhoudende heesheid/hoest (met bloed), een knobbeltje/verdikking die niet weggaat, een huidplek die niet geneest, problemen met slikken en nieuwe/veranderende moedervlekken. Raadpleeg bij twijfel altijd een arts, zeker als klachten langer dan twee weken aanhouden.
Baarmoederhalskanker geeft in het begin weinig tot geen klachten. Meestal is het eerste symptoom een bloederige afscheiding buiten de normale menstruatieperiode. Dit hoeft niet altijd een duidelijke bloeding te zijn, soms kan het een bruinige afscheiding zijn door licht bloedverlies.
Witte afscheiding tussen de schaamlippen is vaak normaal, maar als het dik, brokkelig (kwarkachtig) is, gepaard gaat met jeuk, roodheid, een branderig gevoel bij het plassen en soms een lichte geur, wijst dit meestal op een schimmelinfectie (candida), wat veel voorkomt en eenvoudig te behandelen is met crèmes of tabletten, aldus Isala. Andere oorzaken kunnen een bacteriële vaginose zijn (vuil-witte, soms vis-ruikende afscheiding) of hormonale veranderingen, maar bij aanhoudende klachten is de huisarts de aangewezen persoon.
De 5-jaarsoverleving bij baarmoederhalskanker neemt over de jaren langzaam toe. Op dit moment is 67 procent van de vrouwen met baarmoederhalskanker 5 jaar na die diagnose nog in leven.
In stadium 2 is de tumor zichtbaar doorgegroeid naar de baarmoederhals, maar niet buiten de baarmoeder. In stadium 3 is de tumor gegroeid tot buiten de baarmoeder maar nog wel binnen het kleine bekken. In stadium 4 is de tumor doorgegroeid buiten het kleine bekken naar de blaas, endeldarm of elders in de buikholte.
Bescherming door het HPV-vaccin
De HPV-vaccinatie beschermt voor ongeveer 90% tegen baarmoederhalskanker veroorzaakt door de typen 16 en 18. Dat blijkt uit onderzoek. Deze HPV-typen leiden het vaakst tot kanker. De vaccinatie beschermt ook goed tegen andere kankers veroorzaakt door HPV.
Baarmoederkanker groeit over het algemeen langzaam. In Nederland wordt per jaar bij ongeveer 1700 vrouwen baarmoederkanker vastgesteld. De meeste vrouwen zijn tussen de 55 en 80 jaar. De kans op genezing is afhankelijk van het stadium waarin de ziekte wordt ontdekt.
Welke operatie u krijgt, hangt af van het soort kankercellen, de plaats en de grootte van de tumor en of er uitzaaiingen zijn. Meestal halen we tijdens de operatie de baarmoeder, de eierstokken en de eileiders weg. Soms halen we de ook direct lymfeklieren en een stukje van het 'vetschort' weg.
Baarmoederhalskanker begint in de cellen van de baarmoederhals. Dit is het onderste deel van de baarmoeder dat uitkomt in de vagina. De twee soorten kanker hebben verschillende oorzaken, symptomen en behandelingen.