De inkomsten van de overheid bestaan vooral uit de belastingen en premies die burgers en bedrijven betalen. De overheid geeft dit geld uit aan voorzieningen zoals scholen, wegen en ziekenhuizen.
De opbrengst van de loon- en inkomstenheffing, de grootste inkomstenbron van de overheid, steeg in 2023 naar 128,4 miljard euro. De toename van 9 procent komt vooral door toegenomen lonen. De inkomsten uit de btw namen door hogere prijzen voor goederen en diensten met 5,5 miljard euro toe tot 79,5 miljard euro.
De salarissen van ambtenaren worden voornamelijk gefinancierd uit de overheidsbegroting. Deze begroting is een jaarlijks plan waarin de verwachte inkomsten en uitgaven van de overheid worden vastgelegd.
Het ministerie van Financiën controleert of de Rijksbegroting klopt met de afspraken uit het Regeerakkoord. Ook schrijft het ministerie van Financiën een uitleg bij de belangrijkste keuzes, plannen en uitgaven in de Rijksbegroting. Die uitleg heet de Miljoenennota.
Gemeenten en provincies hebben eigen inkomsten en krijgen geld van de Rijksoverheid. De eigen inkomsten komen uit belastingen en bezittingen, zoals een gemeentelijk havenbedrijf. Via het gemeentefonds, provinciefonds en speciale uitkeringen krijgen gemeenten en provincies geld van de rijksoverheid.
60% van het Rijk
De gemeente krijgt ongeveer 60% van haar inkomsten van het Rijk.
Meer dan zestienhonderd organisaties en instanties maken deel uit van de overheid. Daar horen de twaalf ministeries bij, de twaalf provincies en de 342 gemeenten. Maar ook zelfstandige bestuursorganen zoals de Huurcommissie horen tot de overheid.
De overheidsfinanciën zijn alle inkomsten en uitgaven van de Rijksoverheid. De inkomsten van de overheid bestaan vooral uit de belastingen en premies die burgers en bedrijven betalen. De overheid geeft dit geld uit aan voorzieningen zoals scholen, wegen en ziekenhuizen.
De ministers en het parlement bepalen samen elk jaar hoeveel belasting mensen moeten betalen en waar het belastinggeld naar toe gaat.
De belangrijkste inkomstenbronnen voor de Indiase overheid zijn de GST en inkomstenbelasting . Beide belastingbronnen zijn goed voor ongeveer 90 procent van de totale inkomsten van de overheid. GST droeg ongeveer 57 procent bij aan de totale belastinginkomsten in 2021-22.
De Nederlandse overheidsschuld (verderop staatsschuld)25 bedraagt naar verwachting in 2022 49,8% bbp en komt in 2023 uit op 49,5% bbp, wat neerkomt op circa 500 miljard euro (zie figuur 1.2.1).
Bloemendaal en Wassenaar zijn de twee gemeenten met gemiddeld het hoogste inkomen per inwoner. De rijkste gemeenten van Nederland zijn vooral te vinden in Noord-Holland, de minst rijke in Oost-Groningen en Zuid-Limburg.
De economie wordt getypeerd door stabiele verhoudingen, relatief lage inflatie, een gezond financieel beleid en een belangrijke rol als Europese transportader. Voedselverwerking, chemie, olieraffinage en de fabricage van elektrische apparaten zijn de belangrijkste industriële activiteiten.
In slechtere economische tijden dalen tijdelijk de belastinginkomsten.Dan leent het Rijk geld om alsnog alle uitgaven te kunnen doen: de staatsschuld loopt nu op. Dat is de schuld van alleen de Rijksoverheid.
In de eerste zes maanden van dit jaar behaalde de overheid een overschot van bijna 8 miljard euro, flink meer dan de bijna 3 miljard euro dezelfde periode vorig jaar. De overheidsschuld nam in die maanden met ruim 6 miljard euro af tot 475 miljard euro.
Het niveau van de overheidsschuld is in Europees en internationaal perspectief relatief laag en wordt gedrukt door de aanhoudend hoge inflatie. De schuldquote bedraagt naar verwachting 47,6% bbp in 2023 en 47,3% bbp in 2024, wat neerkomt op circa 510 miljard euro in 2024.
Met dat geld uit de portemonnee organiseert de overheid bepaalde diensten voor ons. Zo wordt je belastinggeld gebruikt voor bijvoorbeeld de bouw van woonzorgcentra, het toekennen van energiepremies, het betalen van leerkrachten en zorgverleners, en ga zo maar door ...
De bankbiljetten worden geproduceerd door een beveiligde drukkerij in opdracht van een land en onder verantwoordelijkheid van een centrale bank gedistribueerd naar commerciële en secundaire banken.
Het vermogen van de overheid is het saldo van activa en schulden. Bij een positief vermogen zijn de bezittingen groter dan de schulden. Voor de gehele periode 2016-2019 neemt het vermogensoverschot jaarlijks toe. Het vermogen bedraagt ultimo 2019 een positief bedrag van 246 miljard euro.
Individuele inkomstenbelastingen zijn de grootste bron van federale inkomsten en vormen ongeveer de helft van alle inkomsten. Als percentage van het BBP varieerden individuele inkomstenbelastingen de afgelopen 50 jaar van 6 tot 10 procent, gemiddeld rond de 8 procent van het BBP.
Een uitkering is een bedrag dat u van de overheid krijgt. U krijgt het als u bijvoorbeeld werkloos of arbeidsongeschikt bent. Met dit geld kunt u uw vaste lasten betalen. Soms kunt u een werkloze of gedeeltelijk arbeidsgeschikte werknemer een baan aanbieden voor een bepaalde periode en met behoud van uitkering.
Kortom, de overheid is de verzamelnaam voor alle bestuurslagen in Nederland, terwijl de rijksoverheid specifiek verwijst naar het nationale bestuur. Beide spelen een cruciale rol in het goed functioneren van het land, maar hun verantwoordelijkheden verschillen op basis van schaal en reikwijdte.
Een waterschap is een overheidsorganisatie, net zoals de Rijksoverheid, de provincies en de gemeenten. Een waterschap zorgt voor het waterbeheer in een bepaald gebied.