Hoogspanningskabels in Nederland hangen over het algemeen aan masten die variëren in hoogte van 50 tot 60 meter. De kabels zelf hangen op verschillende afstanden van de grond, afhankelijk van de locatie en het type verbinding. Gemeente Hollands Kroon
De notatie '2 x 80 meter' voor de rekenafstand waarbinnen wordt geadviseerd om te rekenen, betekent dat deze afstand zich aan weerszijden van de hoogspanningslijn tot 80 meter uitstrekt, gerekend over de grond vanuit het hart van de hoogspanningslijn.
De leidingen worden verbonden met hoogspanningsmasten van 50 tot 60 meter hoogte. Het zijn de grootste en hoogste hoogspanningsmasten die in Nederland bestaan. In Noord-Holland Noord zijn deze 380 kV-verbindingen er nog niet.
De Gerbrandytoren, ook bekend als Zendmast Lopik, is de hoogste constructie in Nederland. Met een hoogte van maar liefst 374 meter hoog reikt deze toren ver boven alle andere bouwwerken in Nederland uit. Fun fact: de Gerbrandytoren wordt in de winterperiode ook nog eens omgedoopt tot grootste kerstboom ter wereld!
Er zijn aanwijzingen dat mensen die dichtbij een hoogspanningslijn wonen meer kans hebben om leukemie te krijgen dan mensen die er verder vandaan wonen. De GGD adviseert daarom om er zoveel mogelijk voor te zorgen dat er geen nieuwe hoogspanningslijnen dichtbij woningen gebouwd worden, en andersom.
Kan een mens er dan ook zonder problemen aan hangen? Voor laagspanning van 400 volt of middenspanning van 10 of 20 kV kan dat werkelijk. Het zal een raar gezicht zijn, maar je kan er probleemloos op zitten. Voor hoogspanning van 100 kV spelen echter meer gevaarlijke dingen dan alleen kortsluiting.
500 kV enkelcircuit LST (hoogtebereik: 80-200 ft ). De afmetingen van de constructie variëren afhankelijk van de spanning, topografie, overspanning en het type mast. Zo zijn dubbelcircuit 500 kV LST's doorgaans 150 tot meer dan 200 voet hoog, terwijl enkelcircuit 500 kV masten doorgaans 80 tot 200 voet hoog zijn.
Magnetische (en elektrische) velden hebben een oneindig bereik, maar de sterkte van het veld neemt snel af met toenemende afstand van de bron.
Het RIVM heeft voor alle hoogspanningslijnen berekend hoe groot de minimale afstand zou moeten zijn. Bij 380kV-lijnen is dat bijvoorbeeld 115 tot 215 meter aan weerszijden. Bij lagere voltages is die afstand kleiner.
Hoewel er geen universeel aanvaarde veilige afstand bestaat, suggereren sommige richtlijnen het volgende: Wonen op 210 tot 300 meter afstand van hoogspanningsleidingen is het beste om blootstelling aan elektromagnetische velden te beperken. Elke extra 30 meter vermindert de veldsterkte van de elektromagnetische velden exponentieel. Op een afstand van meer dan 400 meter komt de intensiteit van de elektromagnetische velden overeen met de normale achtergrondstraling.
In het dunne laagje water, damp en druppeltjes op en rondom de isolators begint een klein beetje lekstroom te lopen. Deze lekstroom loopt vrijwel uitsluitend tussen de draden onderling en heeft maar weinig interesse in de aarde. Ook in de regen kan je dus gerust een hoogspanningsmast aanraken.
Een 500 kV (500.000 Volt) transmissielijn transporteert 1.000 tot 1.500 megawatt – ongeveer 1 tot 1,5 miljoen huishoudens . 500 kV is efficiënt voor het transport van grote hoeveelheden energie over lange afstanden, vergelijkbaar met een grote snelweg. De typische hoogte van een 500 kV-mast is 55 tot 60 meter (180-200 voet), bestaande uit een enkele mast of vakwerkmast.
De masten zijn gemiddeld 58 tot 72 meter hoog. Hoe hoog masten precies zijn en hoe ver ze uit elkaar staan, hangt ook van de omgeving af. Zo moeten masten aan de kant van een rivier vaak hoger zijn, zodat schepen veilig onder de verbinding door kunnen.
De spantorens bevinden zich op plaatsen waar de leiding van richting verandert of een bepaalde hoek maakt. Hangmasten worden gebruikt voor rechte leidingen, terwijl spantorens worden ingezet waar de transmissielijn een hoek maakt . Spantorens worden ook wel omleidingsmasten genoemd.
Maar hoogspanningskabels maken niet enkel slachtoffers door elektrocutie. “Vogels kunnen horizontale strepen in de lucht moeilijk waarnemen en vliegen zich gewoon te pletter tegen de kabels die ze in volle vlucht amper zien hangen. Vooral bij kleinere vogelsoorten is dat een belangrijkere doodsoorzaak.
De meningen over kortwieken zijn verdeeld. De Dierenbescherming ziet kortwieken als onwenselijk, hoewel de stichting zich hier vooral richt tegen het kortwieken van wilde vogels. Een gekortwiekte kip wordt belemmerd in zijn vrijheid. De vogel kan immers niet meer wegvliegen met gekortwiekte vleugels.
In 2022 gaf de Gezondheidsraad aan dat er ook bij volwassenen aanwijzingen zijn voor een verband tussen blootstelling aan magneetvelden bij bovengrondse hoogspanningslijnen en een verhoogd risico op leukemie. Dat staat in het advies : 'Hoogspanningslijnen en gezondheid: kanker bij volwassenen'.
Ondanks al dat onderzoek zijn er geen bewezen gezondheidseffecten onder de blootstellingslimieten .