Een dwangstoornis (Obsessieve-Compulsieve Stoornis, OCD) begint meestal sluipend, vaak tijdens de puberteit of vroege volwassenheid, al kunnen symptomen ook al op de kinderleeftijd ontstaan. Het begint vaak met lichte dwanggedachten (obsessies) of dwanghandelingen (compulsies) die in de loop der tijd toenemen in ernst en frequentie. Kenniscentrum Phrenos +1
Als je een dwangstoornis hebt, heb je last van dwanggedachten en/of dwanghandelingen. Dit gaat gepaard met angst, walging of een ander naar gevoel en heeft een grote invloed op je leven. De gedachten en handelingen kosten je veel tijd en maken het moeilijk om goed te kunnen functioneren.
Katja Schuurman heeft openlijk gesproken over zowel een dwangstoornis (OCD) die ze op jonge leeftijd ontwikkelde en waarvoor ze therapie en medicatie (zoals Cymbalta) heeft gebruikt, als een bipolaire stoornis, een stemmingsstoornis die gepaard gaat met manische en depressieve fasen, waarvoor ze ook medicatie slikte en mee stopte tijdens haar zwangerschap, wat leidde tot heftige stemmingswisselingen. Ze benadrukt het belang van openheid over deze psychische aandoeningen.
Een aantal veel voorkomende specifieke verschijningsvormen van dwang vind je hieronder.
Sommige mensen hebben meer aanleg voor een dwangstoornis. Dit komt bijvoorbeeld doordat bepaalde processen in hun hersenen anders lopen dan bij mensen zonder psychische klachten. Ook kan een lichamelijke ziekte, een infectie of het gebruik van sommige medicijnen van invloed zijn op het ontstaan van een dwangstoornis.
Overzicht. Obsessief-compulsieve stoornis (OCS) kenmerkt zich door een patroon van ongewenste gedachten en angsten, ook wel obsessies genoemd. Deze obsessies leiden tot repetitief gedrag, ook wel dwanghandelingen genoemd. Deze obsessies en dwanghandelingen belemmeren dagelijkse activiteiten en veroorzaken veel leed.
Stel de persoon met dwanggedachten gerust en biedt een vorm van ontspanning; Ga niet mee in de dwanggedachten of -handelingen. Reken de ander er ook niet op af. Besef dat de ander daadwerkelijk het gevoel heeft dat hij of zij dwanggedachten heeft of dwanghandelingen moet uitvoeren.
Is OCD een vorm van Autisme? OCD is een vorm van een angststoornis. Er wordt ook wel eens een vergelijking gemaakt met een Autisme Spectrum Stoornis. Echter is OCD niet een vorm van autisme.
OCD uit zich op vier hoofdpunten: besmetting/wassen, twijfel/controleren, ordenen/schikken en onacceptabele/taboe gedachten . Mensen met OCD kunnen verlichting vinden met behulp van therapieën zoals exposuretherapie en responspreventie, en medicatie.
False memory obsessions, oftewel valse herinneringen obsessies zijn opdringerige gedachten over je eigen gedrag in het verleden. Je vraagt je af of je je immoreel of gewelddadig hebt gedragen. Je kunt eraan gaan twijfelen of je misschien iets hebt gestolen, iemand hebt geslagen of hebt aangerand.
Actrice Hanna Verboom wil meer openheid rondom psychische aandoeningen creëren. Daarom deelt ze haar ervaringen met een bipolaire stoornis in een korte film. Op haar 19e kreeg ze haar eerste psychose.
"Nu zouden ze het stempel ADHD op me hebben geplakt", vertelde de presentator en muzikant in een interview met Cultuurpers. "Ik kon niet goed stilzitten en ging met iedereen de strijd aan." Na veertig jaar vechten voor een eigen plekje in de wereld heeft Raven eindelijk rust.
OCD-trekjes (Obsessieve-Compulsieve Stoornis) zijn ongewenste, terugkerende gedachten (obsessies) en de drang om bepaalde handelingen (compulsies) steeds te herhalen om angst en spanning te verminderen, zoals overmatig handen wassen, controleren, of in een vaste volgorde dingen doen, wat het dagelijks leven ernstig kan beïnvloeden. Deze rituelen geven kortstondige verlichting, maar versterken de cyclus, en mensen schamen zich er vaak voor.
Soorten dwangstoornissen
Drie veelvoorkomende lichamelijke uitingen van een angststoornis zijn hartkloppingen/snelle hartslag, zweten, en trillen of beven. Andere veelvoorkomende symptomen zijn ademnood, duizeligheid, buikklachten, koude rillingen, en spierspanning, omdat het lichaam zich voorbereidt op een 'vecht-of-vlucht'-reactie.
OCD staat voor obsessive-compulsive disorder. Een dwangstoornis met steeds terugkerende nare gedachten, waar je onrustig of angstig van wordt. Of die je dwingen steeds dezelfde handeling uit te voeren, volgens vaste regels. De Nederlandse term is obsessieve-compulsieve stoornis, of afgekort OCS.
OCS gaat vaak niet vanzelf over. Meestal is het dan ook nodig dat een team van speciale zorgverleners je hierbij helpt. Hiervoor heb je een doorverwijzing van je huisarts nodig. Meestal krijg je speciale therapie van een psycholoog: cognitieve gedragstherapie (CGT).
OCD-symptomen bestaan uit ongewenste, terugkerende obsessies (angstaanjagende gedachten, beelden) en/of dwangmatige compulsies (herhalende handelingen zoals wassen, controleren, tellen, ordenen) die uitgevoerd worden om die obsessies te neutraliseren, wat leidt tot veel stress, angst, tijdverlies en functioneringsproblemen. De gedachten en handelingen zijn irrationeel, maar moeilijk te stoppen en beheersen het dagelijks leven.
Twee tot drie procent van de mensen heeft een obsessieve-compulsieve stoornis (OCD). Die kan hardnekkig zijn, maar met de juiste hulp, kun je ervan genezen. Stel je voor dat je heel de tijd denkt dat je iets vies of besmettelijks hebt aangeraakt en dat je daarom voortdurend je handen moet wassen.
PDD-NOS. Dit is een mildere variant van autisme. PPD-NOS heeft verschillende kenmerken, maar je hebt bij deze vorm van autisme vooral moeite met spreken, schrijven en lezen.
Erfelijkheid kan een rol spelen bij het ontstaan van een dwangstoornis. Heeft iemand in jouw familie een dwangstoornis, dan is de kans groter dat jij dit ook ontwikkelt. Ben je snel angstig of heb je veel behoefte aan controle? Dan kan dit ook een risicofactor zijn bij het ontwikkelen van OCD.
Autisme en vermijdingsgedrag zijn sterk met elkaar verbonden, vaak voortkomend uit sociale angst, overprikkeling, faalangst en de drang naar controle (zoals bij Pathological Demand Avoidance - PDA), waarbij sociale situaties, eisen of specifieke prikkels worden vermeden om stress, angst en negatieve ervaringen te voorkomen. Dit kan variëren van het ontwijken van oogcontact tot het mijden van school of werk, en is een reactie op het gevoel van onmacht of overweldiging door de buitenwereld.
Sertraline: een populaire keuze, werkt goed tegen angst en dwang, en de gewichtstoename is meestal niet enorm. Mensen lijken deze vaak goed te verdragen zonder al te veel bijwerkingen.
De 3-3-3-regel is een super eenvoudige techniek die je kan helpen de controle terug te krijgen en je geest tot rust te brengen. Het komt er in feite op neer dat je drie dingen identificeert die je kunt zien, drie dingen die je kunt horen en drie manieren waarop je je lichaam kunt bewegen .
Een belangrijke techniek om meer te gronden is de 5-4-3-2-1 methode. De methode bestaat eruit dat je vijf dingen benoemt die je ziet, vier dingen die je kunt aanraken, drie dingen die je kunt horen, twee dingen die je kunt ruiken en één ding dat je proeft.