Ja, mensen kunnen zich soms dingen herinneren na het ontwaken uit een coma, maar dit verschilt sterk per persoon. De ervaringen variëren van totaal geheugenverlies over de periode tot levendige dromen, fragmenten van gesprekken of intense (soms verwarde) belevingen. NHS inform
De verwardheid neemt meestal af als de lichamelijke toestand verbetert. De periode van verwardheid verschilt van enkele uren tot weken. Niet alle patiënten herstellen volledig van het delirium. Zij houden langere tijd restverschijnselen, zoals geheugen- en concentratiestoornissen.
Iemand die in coma ligt, kan soms maanden, jaren of zelfs decennia later ontwaken, ogenschijnlijk uit het niets . Een van de langst bekende gevallen is dat van Munira Abdulla, een vrouw die in 1991 na een auto-ongeluk in coma raakte en maar liefst 27 jaar later ontwaakte.
Er kunnen spontane bewegingen optreden en de ogen kunnen zich openen als reactie op externe prikkels. Soms trekken mensen zelfs een grimas, huilen of lachen .
De beschadigde hersencellen herstellen niet, maar andere delen van de hersenen nemen de rol over van beschadigde hersencellen. Er worden nieuwe netwerken in de hersenen gemaakt. Daardoor kunt u weer dingen doen die eerst niet meer lukten. Bij een groot deel van patiënten met hersenletsel gaan niet alle klachten over.
Het eigenlijke coma zorgtraject is beperkt in tijd, maximaal 6 maanden. Echter kan de patiënt na het stimulatieprogramma - op voorwaarde dat hij voldoende ontwaakt - overstappen naar een revalidatieprogramma.
In een vegetatieve toestand herwint de patiënt een deel van zijn reflexen . Hij reageert op prikkels zoals harde geluiden of pijn. De patiënt kan ook zijn ogen openen en wakker lijken, maar is nog niet volledig bij bewustzijn. Reflexen zijn een goed teken dat de hersenen op de goede weg zijn naar herstel.
Sommige mensen denken zich gebeurtenissen te kunnen herinneren die zich afspeelden terwijl ze in coma lagen. Anderen hebben geen enkele herinnering aan die gebeurtenissen . Mensen kunnen valse herinneringen hebben aan de tijd dat ze in coma lagen. Ze kunnen ook dromen en flashbacks ervaren nadat ze zijn ontwaakt.
Als de hersenen geen zuurstof krijgen, stoppen ze binnen enkele seconden met functioneren. Daardoor verliezen patiënten na een hartstilstand snel het bewustzijn. Als de doorbloeding van de hersenen langer dan een paar minuten stopt, kan hersenschade ontstaan die niet meer herstelt.
Het is mogelijk. Sommige mensen in coma kunnen horen wat er om hen heen gebeurt en zich later zelfs delen ervan herinneren . Maar dit verschilt sterk en is moeilijk te voorspellen.
Annie Shapiro (1913-2003) was een Canadese eigenaresse van een schortenwinkel die 29 jaar in coma lag als gevolg van een zware beroerte en in 1992 plotseling ontwaakte.
Langst levende comapatiënt overlijdt na 42 jaar. Een Indiase vrouw die sinds 1973 in coma lag, is overleden.
Eerlijk gezegd zul je in hetzelfde tempo "verouderen" als iedereen . Je lichaam doorloopt nog steeds dat proces van cellen die zich vermenigvuldigen, afsterven en zich opnieuw vermenigvuldigen. In de praktijk zul je echter wel enorm verouderen als je in coma ligt.
Gesedeerde patiënten kunnen pas ontwaken als de toediening van de medicijnen stopt. Meestal wordt dat langzaam afgebouwd. Patiënten worden dan niet direct wakker, dit kan een paar uur of zelfs een paar dagen duren. De patiënt kan tijdens het wakker worden verward en onrustig zijn.
De mediane kosten per verblijf bedroegen € 4.267 en € 2.160 per dag op de IC, variërend van 1.545 tot 3.221, meer dan twee keer zoveel!
Er bestaan drie soorten delirium: hyperactief, hypoactief en gemengd . Bij ouderen, waaronder mensen met dementie, komen hypoactief en gemengd delirium het meest voor.
Vooruitzichten na een coma
Meestal komt iemand binnen een paar uur of een paar dagen weer uit een coma. Gebeurt dat niet, dat zijn de vooruitzichten vaak niet zo goed. Er zijn mensen die weken of zelfs maanden in coma blijven. Heel soms komen ze dan nog bij, maar het gebeurt vaker dat deze mensen overlijden in coma.
Naar schatting raken 1000 tot 3000 Nederlanders per jaar in coma. Zo'n 18 procent van de mensen in coma komt niet meer bij bewustzijn en overlijdt. Ongeveer 65 procent van de mensen die in coma raken, herstelt binnen enkele uren of dagen weer naar een volledig bewustzijn.
Bij patiënten met een Glasgow Coma Scale-score van 5 tot 7 zal 53% overlijden of in een vegetatieve toestand blijven, terwijl 34% een matige beperking zal hebben en/of goed zal herstellen. Bij patiënten met een Glasgow Coma Scale-score van 8 tot 10 zal 27% overlijden of in coma blijven, terwijl 68% een matige beperking zal hebben en/of goed zal herstellen.
" De stoelgang en het urineren vinden bij comapatiënten nog steeds plaats via reflexen die worden aangestuurd door het ruggenmerg en de hersenstam ", voegde dr. Ting eraan toe. "Deze basisfuncties stoppen niet, zelfs niet wanneer hogere hersengebieden beschadigd zijn."
Of ze dromen of niet, hangt waarschijnlijk af van de oorzaak van de coma . Als de visuele cortex ernstig beschadigd is, zullen visuele dromen verloren gaan; als de auditieve cortex vernietigd is, zullen ze de stemmen in hun dromen niet meer kunnen horen.
Ontwaken uit coma kan enkele uren tot dagen duren. Hoe langer het duurt, des te slechter zijn de vooruitzichten voor het herstel. Ongeveer één op de vijf patiënten ontwaakt niet meer uit coma na een ongeval.
De meeste onderzoeken wijzen erop dat hersencellen, eenmaal vernietigd of beschadigd, zich over het algemeen niet meer herstellen . Herstel na hersenletsel is echter wel mogelijk, vooral bij jongere mensen, omdat in sommige gevallen andere delen van de hersenen het beschadigde weefsel compenseren.
Een coma doorloopt doorgaans vier stadia , die een typisch patroon volgen. De duur van elk stadium verschilt per persoon. Uw zorgteam zal uw vitale functies en symptomen nauwlettend in de gaten houden om uw stadium en de voortgang te volgen. Vegetatieve toestand: Het actieve comastadium waarin u niet reageert op prikkels en uw ogen gesloten zijn.
Hersencellen die beschadigd zijn, kunnen niet meer herstellen, maar andere delen van de hersenen kunnen die functies overnemen. Er worden dan nieuwe netwerken in de hersenen gemaakt, waardoor functies die uitgevallen zijn weer terug kunnen keren.