Ja, tuberculose (tbc) komt nog steeds voor in Nederland en het aantal gevallen is recentelijk licht toegenomen. Na een daling tijdens de coronapandemie, stegen de cijfers in 2023 en 2024 weer naar het niveau van vóór de pandemie, met in 2024 een aantal van 768 patiënten (65 meer dan in 2023). Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu | RIVM +3
De COVID-19-pandemie heeft een cruciale rol gespeeld in de heropleving van tuberculose. Wereldwijd nam het aantal gevallen met 4,6 procent toe tussen 2020 en 2023, waarmee een einde kwam aan decennia van gestage daling van de ziekte. Alleen al in de VS steeg het aantal tuberculosegevallen met meer dan 15 procent tussen 2022 en 2023.
Dit blijkt uit de kerncijfers van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). In 2024 is in Nederland bij 768 mensen de ziekte tuberculose (tbc) vastgesteld. Dit zijn er 65 meer dan in 2023 (703). Meer dan de helft van deze patiënten had tuberculose in de longen (469).
Een hardnekkige hoest kan een teken zijn van tuberculose (TBC). Tuberculose komt nog steeds voor en het aantal gevallen is de afgelopen jaren toegenomen . In Colorado zagen gezondheidsfunctionarissen een stijging van 32% in het aantal gevallen tussen 2024 en 2025. Foto: Getty Images.
Tuberculose in Nederland komt vaker voor bij personen die niet in Nederland zijn geboren; in 2023 was dat bij 4 van de 5 zieken het geval. De meesten kwamen uit Eritrea (90), gevolgd door Somalië (60) en Marokko (37). In Afrika en Azië komt tuberculose veel voor.
1 op de 10 mensen krijgt wel tuberculose. Dit kan na enkele maanden, maar ook pas na jaren. De kans om ziek te worden nadat je besmet bent geraakt, is in de eerste 2 jaar het grootst.
Veelvoorkomende symptomen van actieve tuberculose zijn hoesten, pijn op de borst en het ophoesten van bloed of slijm . Mensen met inactieve tuberculose, ook wel latente tuberculose genoemd, hebben geen symptomen van de ziekte en kunnen tuberculose niet op anderen overdragen.
De bacterie zit in de longen van de zieke met open tuberculose. Door hoesten en niezen komen kleine druppeltjes met de bacterie in de lucht. Mensen kunnen deze druppeltjes inademen en besmet raken. Mensen raken niet besmet door iemand met tuberculose aan te raken.
Iedereen kan tuberculose (tbc) krijgen, maar sommige mensen lopen een hoger risico dan anderen . Je kunt tbc krijgen, zelfs als je bent gevaccineerd tegen tbc (ook bekend als het BCG-vaccin). Als je risico loopt op tbc, bespreek dan met je huisarts of je je kunt laten testen.
Tuberculose is 100% te genezen met een tijdige diagnose en de juiste behandeling . Het negeren van de symptomen kan ervoor zorgen dat de ziekte zich verder ontwikkelt, met gevolgen niet alleen voor uzelf, maar ook voor uw omgeving. Wacht niet tot het erger wordt – ga naar een arts, laat u testen en zet de eerste stap naar herstel. Vroegtijdig ingrijpen kan levens redden.
De meest voorkomende klachten van tuberculose zijn hoesten (soms met bloed), koorts, vermoeidheid, afvallen en nachtzweten.
In 2023 waren acht landen verantwoordelijk voor meer dan twee derde van alle tuberculosegevallen wereldwijd: India (26%), Indonesië (10%), China (6,8%), de Filipijnen (6,8%), Pakistan (6,3%), Nigeria (4,6%), Bangladesh (3,5%) en de Democratische Republiek Congo (3,1%) (Fig. 1.1. 2).
Het BCG-vaccin wordt aanbevolen voor kinderen van 1 tot 16 jaar als aan een van de volgende voorwaarden wordt voldaan: een ouder of grootouder is geboren in een land met een verhoogd risico op tuberculose; zij zijn geboren in of hebben ten minste drie maanden gewoond in een land met een verhoogd risico op tuberculose.
In het jaar 1900 stierven er nog ongeveer 10.000 mensen in Nederland aan tuberculose. Voor 2019 werd de ziekte in Nederland jaarlijks nog maar bij ruim 700 mensen vastgesteld.
In 2021 waren acht landen verantwoordelijk voor meer dan twee derde van alle tuberculosegevallen wereldwijd: India (28%), Indonesië (9,2%), China (7,4%), de Filipijnen (7,0%), Pakistan (5,8%), Nigeria (4,4%), Bangladesh (3,6%) en de Democratische Republiek Congo (2,9%) (Fig. 2.1. 2).
Tuberculose is vandaag de dag nog steeds de 13e belangrijkste doodsoorzaak wereldwijd . Er zijn behandelingsopties voor een latente tuberculose-infectie om latere ontwikkeling van de ziekte te voorkomen, evenals behandelingsschema's voor actieve tuberculose die meerdere maanden duren. Een zorgverlener zal de meest geschikte behandelingsoptie bepalen.
Actieve tuberculose in de longen of keel kan besmettelijk zijn . Dit betekent dat de ziekteverwekkers zich kunnen verspreiden naar andere mensen. Tuberculose in andere delen van het lichaam, zoals de nieren of de wervelkolom, is meestal niet besmettelijk. Mensen met actieve tuberculose hebben de grootste kans om de ziekte over te dragen aan mensen met wie ze dagelijks contact hebben.
Bij een correcte behandeling van tuberculose is genezing gegarandeerd in 100 % van de gevallen. In geval van multiresistente of ultraresistente tuberculose zijn de behandelingsopties beperkter (toediening van tweedelijnsantibiotica) en stijgt het risico op overlijden.
Als u een latente tuberculose-infectie heeft, hoeft u mogelijk slechts één of twee soorten medicijnen te gebruiken . Bij actieve tuberculose zijn meerdere medicijnen nodig. Een veelgebruikt medicijn tegen tuberculose is isoniazide.
De ziekteverwekkers verspreiden zich van persoon tot persoon via de lucht. Mensen met tuberculose in hun keel of longen verspreiden de ziekteverwekkers via de lucht wanneer ze hoesten, niezen, praten of zingen. Als je lucht inademt die de ziekteverwekkers bevat, kun je tuberculose krijgen. Tuberculose wordt niet verspreid door aanraking, zoenen of het delen van eten of servies .
Overleg met de GGDrU als je contact had met iemand met tuberculose en minstens één van deze punten voor jou geldt: Je hebt langer dan 2 weken klachten als hoesten, nachtzweten of gewichtsverlies. Je hebt een verminderde weerstand door ziekte of medicijnen.
Mensen met een open (besmettelijke) longtuberculose kunnen andere mensen besmetten. De meeste andere vormen van tuberculose zijn niet besmettelijk.
Hoewel tuberculose meestal de longen aantast , kan het ook de nieren, de hersenen en het ruggenmerg aantasten. Sommige mensen met tuberculose hebben geen symptomen, maar kunnen de ziekte wel verspreiden. Veelvoorkomende symptomen van tuberculose zijn: aanhoudende hoest (soms met bloed);
Tuberculine huidtest (Mantoux).
Bij de huidtest spuiten we een klein beetje vloeistof in de huid van je linker onderarm. Als je afweer hebt tegen tuberculose, komt er na 2 of 3 dagen een bobbeltje op de plek van de test. Voor deze test moet je 2 keer naar de GGD komen.
Een veelvoorkomend teken van actieve tuberculose is een aanhoudende hoest, soms met slijm of zelfs bloed . Mensen kunnen ook last hebben van pijn op de borst, zwakte of vermoeidheid, onbedoeld gewichtsverlies, koorts en nachtzweten. Het is belangrijk om te onthouden dat deze symptomen in het begin afwezig of mild kunnen zijn en zich langzaam kunnen ontwikkelen.