Kazachstan is de onbetwiste wereldleider in de productie van uranium. Sinds 2009 staat het land op de eerste plaats en het produceerde in 2024-2025 ongeveer 40% tot 43% van het totale wereldwijde uranium uit mijnen. Wikipedia +2
Kazachstan beschikt over 14% van de wereldwijde uraniumreserves en is sinds 2009 's werelds grootste uraniumproducent. In 2025 produceerde Kazachstan ongeveer 25.839 ton uranium, wat neerkomt op ongeveer 40% van de wereldwijde totale productie.
In Kazachstan wordt veruit het meeste uranium geproduceerd. Ook in Australië, Namibia, Canada, Oezbekistan, Niger en Rusland wordt de grondstof gewonnen. Zo'n 99,3% van uranium bestaat uit het zogenaamde uranium-238 isotoop, de overige 0.7% bestaat uit het unarium-235 isotoop.
De ontdekking van uranium in het mineraal pekblende in 1789 wordt toegeschreven aan Martin Heinrich Klaproth , die het nieuwe element vernoemde naar de recent ontdekte planeet Uranus. Eugène-Melchior Péligot was de eerste die het metaal isoleerde, en de radioactieve eigenschappen ervan werden in 1896 ontdekt door Henri Becquerel.
Australië beschikt naar schatting over de grootste reserves, gevolgd door Kazachstan, Canada en Rusland .
De bewezen wereldvoorraad uranium bedroeg in 2020 3,8 miljoen ton (19). Men schat dat nog 2,3 miljoen ton uranium extra in de grond kan zitten. Deze voorraad is winbaar bij een prijs tot circa 130 USD/kg.
Rusland is goed voor circa 5 procent. Zo blijkt uit cijfers van de World Nuclear Association. Wat betreft de bewezen wereldwijde reserves staat Australië bovenaan het lijstje met 1,6 miljoen ton uranium (28 procent). Kazachstan is tweede (13 procent) en Canada derde (10 procent).
“Voor de ontwikkeling van één atoomwapen heb je 25 à 30 kilogram van 90% verrijkt uranium nodig. Als het maar voor 60% is verrijkt, heb je 50 à 60 van die 408 kilogram nodig. Dat is een beperkte hoeveelheid die je gemakkelijk kunt verstoppen.”
Volgens de meest recente gegevens over mondiale uranium voorraden van het Nuclear Energy Agency en het International Atomic Energy Agency is de totale voorraad winbaar uranium op aarde 3.8 miljoen ton; dit is de som van de goed toegankelijke voorraden plus de geschatte extra voorraden die winbaar zijn voor minder dan $ ...
Het echtpaar Marie en Pierre Curie borduurde voort op zijn onderzoek en ontdekte dat uranium, maar ook thorium en de elementen polonium en radium, zelfstandig straling afgeven. De straling vormt een fundamentele eigenschap van de atomen.
76 procent hiervan wordt geproduceerd door de kerncentrale in Borssele, die draait op uranium aangekocht op de internationale markt, waar ook uranium uit Niger terechtkomt. Met de Nederlandse uraniumverrijkingsfabriek Urenco speelt Nederland bovendien een belangrijke rol in de mondiale uraniummarkt.
Os/Osmium. Osmium heeft de hoogste dichtheid van alle elementen: een espressokopje met het metaal weegt meer dan een kilo. Het blauwig glanzende metaal is ongeveer even zeldzaam als goud en komt ook net als goud in metallische vorm in de natuur voor.
Uit een kilo uranium kun je 24 miljoen kilowattuur aan energie opwekken.
In 2024 ging het grootste deel van de Kazachse export van onverrijkt uranium naar China, Frankrijk, Rusland en Canada. Wat de import van verrijkt uranium betreft, kwam het overgrote deel in 2023 uit Rusland, gevolgd door China .
De vraag naar uranium groeit sterk, vooral in de VS waar kernenergie volop in ontwikkeling is en de overheid actief belemmeringen wegneemt. Er dreigt een tekort van 40-50 miljoen pond uranium in 2030, mede door teruglopende productie en lage voorraden.
Canada is een land rijk aan uraniumreserves en heeft een lange geschiedenis van exploratie, winning en opwekking van kernenergie (voor meer informatie over kernenergie, zie het informatieblad over kernenergie in Canada).
Zo duur zijn de grondstoffen van een atoombom
Maar op de zwarte markt schijnt een kilo hoogverrijkt uranium ongeveer 2,5 miljoen euro op te brengen.
De prijs van 1 gram uranium bedraagt ongeveer 0,19 USD volgens de spotprijzen van medio 2024. Let op: de werkelijke prijzen kunnen variëren afhankelijk van de zuiverheid, vorm en marktschommelingen. Dit betreft ruw uraniumoxide (U3O8) zoals verhandeld op de grondstoffenmarkten.
Uranium dat bij kernenergie als splijtstof wordt gebruikt is een niet-hernieuwbare grondstof en kan dus opraken, net als aardgas en steenkool.
Hoewel Rusland en de Verenigde Staten een groot aantal kernwapens bezitten, goed voor bijna 90% van de totale wereldwijde voorraad, zijn de aantallen lang niet zo groot als in het verleden: in 1986 waren er naar schatting 70.374 kernkoppen wereldwijd.
Tsjernobyl blijft nog honderden tot duizenden jaren radioactief vanwege de verschillende isotopen die vrijkwamen, met cesium-137 en strontium-90 die honderden jaren nodig hebben om grotendeels uit te doven (ongeveer 300 jaar voor de helft ervan), terwijl plutonium zelfs duizenden jaren nodig heeft (halveringstijd 24.000 jaar), waardoor het gebied rond de reactor nog lang onbewoonbaar blijft, hoewel de directe straling op veel plaatsen is afgenomen.
De grootste atoombom die ooit is getest, is de Russische Tsar Bomba (AN602), een waterstofbom die in 1961 werd tot ontploffing gebracht met een kracht van 50 megaton TNT, wat 3000 keer sterker was dan de bom op Hiroshima en de krachtigste door mensen veroorzaakte explosie ooit was.
Elk van de 480 kernbommen van de VS/NAVO heeft een vernietigende kracht die tot tien keer zo groot is als de bom die Hiroshima verwoestte, en gezamenlijk zijn de bommen krachtig genoeg om heel Europa van de kaart te vegen.
President Biden heeft HR 1042, de Prohibiting Russian Uranium Imports Act, ondertekend, waarmee de import van laagverrijkt uranium (LEU) uit Rusland wordt verboden. Het verbod treedt in werking op 11 augustus 2024.
De grootste kerncentrale ter wereld is de Kashiwazaki-Kariwa kerncentrale in Japan, gelegen in de prefectuur Niigata, met een capaciteit van 7 reactoren en 8,2 gigawatt vermogen. Na jarenlang stilgelegen te hebben na de Fukushima kernramp van 2011, is de centrale recentelijk geleidelijk aan weer in bedrijf genomen, wat een belangrijke stap is in het Japanse energiebeleid.