Op basis van wetenschappelijk onderzoek wordt Cognitieve Gedragstherapie (CGT) vaak beschouwd als een van de meest effectieve en breed inzetbare vormen van psychotherapie. Het is een 'evidence-based' behandelmethode, wat betekent dat de effectiviteit ervan in vele studies is aangetoond voor een breed scala aan psychische klachten, waaronder angststoornissen, depressie en verslaving. National Institutes of Health (.gov) +4
Een beproefde, zeer effectieve en duurzame behandelmethode is cognitieve gedragstherapie, ofwel CGT . Deze therapie richt zich op het identificeren, begrijpen en veranderen van denk- en gedragspatronen. De voordelen zijn doorgaans binnen 12 tot 16 weken merkbaar, afhankelijk van de individuele cliënt.
De vier grote stromingen in de psychotherapie zijn Cognitieve Gedragstherapie (CGT), gericht op denken en doen; Psychoanalyse/Psychodynamische therapie, die kijkt naar onbewuste processen en vroege ervaringen; Cliëntgerichte therapie (humanistisch), gericht op zelfontplooiing; en Systeemtherapie (relatie- en gezinstherapie), die de context van de cliënt betrekt; vaak aangevuld met integratieve therapieën.
IR kan worden ingezet als alternatief voor EMDR. Een combinatie van beide technieken is ook mogelijk bij de behandeling van PTSS.
Cognitieve gedragstherapie is de bekendste vorm van therapie voor mensen met een depressie. Deze therapie werkt goed bij lichte of matige depressie. Bij cognitieve gedragstherapie praat je met een therapeut over welke gedachten en gedragingen je somber maken.
Esketamine voor therapieresistente depressie. Er is goed nieuws voor mensen met ernstige, therapieresistente depressie: esketamine is een baanbrekende therapie die binnen enkele uren verlichting kan bieden bij een ernstige depressie.
Behandeling met esketamine is een nieuwe geregistreerde behandeling voor depressie en wordt vergoed door de ziektekostenverzekeraars, mits er aan een aantal aanvullende eisen wordt voldaan wat betreft de ernst van de depressie en het aantal vooraf geprobeerde behandelingen.
Bij EMDR kunnen klachten tijdelijk verergeren, zoals toegenomen angst, somberheid, onrust, of meer herbelevingen, doordat het verwerkingsproces op gang komt, maar dit is meestal van korte duur. Belangrijker risico's zijn schade door verkeerde toepassing door ondeskundige therapeuten, wat kan leiden tot ernstige psychische klachten (depressie, dissociatie, suïcidaliteit), en minder effectieve behandeling bij onvoldoende stabilisatie, vertrouwen in de therapeut, of complexe trauma's.
Vergelijking met EMDR
Terwijl EMDR een protocol van acht fasen volgt dat vele sessies kan vergen, hanteert ART een directere aanpak. Studies tonen aan dat ART al na 1 tot 5 sessies verlichting biedt, waarbij de meeste mensen gemiddeld slechts 3,7 sessies nodig hebben voor significante verlichting van PTSS-symptomen. Het onderzoek is overtuigend.
Waar vind ik hulp bij psychische problemen?
Voor de duidelijkheid worden belangrijke termen zoals de '5 C's' (een raamwerk dat bestaat uit Verbinding, Mededogen, Omgaan met stress, Gemeenschap en Zorg ) hier gedefinieerd om u te helpen begrijpen hoe elk onderdeel bijdraagt aan mentaal welzijn. Ze vormen de basis van mentale en emotionele gezondheid: Verbinding, Omgaan met stress, Kalmte, Zorg en Mededogen.
De meest voorkomende negatieve ervaringen waren: meer last krijgen van nare gedachten of herinneringen, overweldigd worden door emoties, en meer stress en/of spanningen ervaren. Ook deelnemers die zeiden dat de therapie hen goed had geholpen, rapporteerden nog altijd gemiddeld 5 negatieve ervaringen.
Het belangrijkste verschil is de opleiding en specialisatie: een psycholoog heeft een academische master in psychologie, terwijl een psychotherapeut na die master een intensieve, beschermde vierjarige vervolgopleiding tot psychotherapeut heeft gevolgd en gespecialiseerd is in complexere, diepgaande en langdurige behandelingen (specialistische GGZ). Een psycholoog behandelt vaak korter en richt zich op inzicht en vaardigheden, terwijl de psychotherapeut zich richt op het doorbreken van patronen en het verwerken van dieperliggende problemen.
Als u zelf een therapeut wilt kiezen, kunt u gebruikmaken van een online therapeutengids , een soort virtueel telefoonboek voor therapeuten. Tijdens het kennismakingsgesprek kunt u vragen welke therapievorm zij aanbieden en waarom die therapievorm goed bij u zou passen.
Een exploratief onderzoek van Levy en collega's wijst erop dat er gemiddeld vijf sessies nodig zijn voor een betrouwbare vooruitgang en acht sessies voor klinisch significante vooruitgang. Wanneer er bij de vijftiende sessie nog geen betrouwbare vooruitgang te zien is, is de kans dat dit alsnog gaat gebeuren nihil.
De meest effectieve therapie voor de geestelijke gezondheid op de lange termijn is cognitieve gedragstherapie (CGT) . CGT is een vorm van psychotherapie die gebruikmaakt van een samenwerkingsgerichte aanpak. Deze aanpak helpt cliënten hun gedachten en gedrag te veranderen.
Bij een zogenaamd enkelvoudig trauma (meestal gaat het dan om eenmalige gebeurtenissen) kan de EMDR behandeling kort zijn, soms maar 1 tot 3 sessies. Bij langdurige traumatisering, zeker op jongere leeftijd, is vaak een langer behandeltraject nodig.”
De amygdala slaat alarm en het lichaam wordt overspoeld met stresshormonen als onderdeel van de vecht-, vlucht- of bevriesreactie. In de weken na dergelijke traumatische gebeurtenissen is het normaal om opdringende gedachten, verhoogde alertheid en stemmingswisselingen te ervaren. Je kunt je ook prikkelbaar en verdrietig voelen, of juist afgestompt en gevoelloos.
Het korte antwoord op de vraag "Is EMDR hetzelfde als somatische therapie?" is nee! EMDR en somatische therapie hebben overeenkomsten in hun benadering van traumabehandeling. Ze verschillen echter in hun kaders en specifieke technieken. Beide modaliteiten zijn bottom-up, terwijl somatische therapie juist een stapsgewijze aanpak hanteert.
Mensen met een actieve psychose, een ongecontroleerde bipolaire stoornis, ernstige dissociatieve stoornissen of actief middelenmisbruik zijn doorgaans geen goede kandidaten voor EMDR-therapie. Ook mensen in een acute crisissituatie, die geen basisvaardigheden hebben om met problemen om te gaan of die geen therapeutische relatie kunnen opbouwen, hebben behoefte aan alternatieve benaderingen.
EMDR is zwaar omdat je tijdens de sessies diep in pijnlijke, traumatische herinneringen duikt en de heftige emoties die daarbij horen (angst, verdriet, boosheid, stress) kortstondig opnieuw ervaart, wat mentaal en fysiek uitputtend is en een tijdelijke toename van klachten kan veroorzaken, zoals vermoeidheid, onrust, hoofdpijn, of het voelen van oude lichamelijke sensaties. Dit is een normaal onderdeel van het verwerkingsproces, waarbij het werkgeheugen wordt belast om de emotionele lading van de herinnering te verminderen, waardoor je er later minder heftig op reageert.
Therapie voor een laag zelfbeeld focust op het doorbreken van negatieve denkpatronen, vaak met Cognitieve Gedragstherapie (CGT), ACT (Acceptance and Commitment Therapy), of COMET (Competitive Memory Training), om zelfvertrouwen te vergroten door positieve eigenschappen te versterken en zelfkritiek te verminderen. Methoden variëren van het herkennen en ombuigen van gedachten (CGT, ACT) tot het versterken van positieve herinneringen (COMET) en het verwerken van traumatische ervaringen (EMDR). Het doel is een realistischer en positiever zelfbeeld te ontwikkelen, vaak door een combinatie van therapievormen op maat.
Meta-analyses uit 2020 en 2017 tonen aan dat lage niveaus van vitamine B12 en foliumzuur samenhangen met depressie. De onderzoekers vonden dat suppletie met deze vitaminen kan bijdragen aan de verbetering van depressieve symptomen, vooral in populaties met een bestaand tekort.
Kalmerings-middelen zijn medicijnen die helpen bij spanning. Je voelt minder angst, zenuwen en stress. Voorbeelden van kalmerings-middelen zijn oxazepam en lorazepam . Samen met je arts besluit je of je een kalmerings-middel gaat gebruiken.
Wat kun je zelf doen?