Een ethisch dilemma is een situatie waarin iemand moet kiezen tussen twee of meer opties, waarbij elke keuze negatieve gevolgen kan hebben of botst met morele waarden. Het is een "of/of"-situatie waarin geen enkele optie duidelijk de juiste of de beste is. Wikipedia +2
Wat is een ethisch dilemma? Wanneer verschillende waarden met elkaar botsen – bijvoorbeeld vrijheid en veiligheid – is er sprake van een ethisch dilemma. Bij een dilemma 'schuurt' de kwestie of het dilemma bovendien vaak tussen verschillende betrokkenen. Iedereen heeft namelijk ook weer zijn eigen waarden.
Ethische dilemma's kunnen worden onderverdeeld op basis van de soorten verplichtingen die met elkaar in conflict zijn. Rushworth Kidder suggereert bijvoorbeeld dat er vier conflictpatronen te onderscheiden zijn: " waarheid versus loyaliteit, individu versus gemeenschap, korte termijn versus lange termijn en rechtvaardigheid versus deugd ".
Een dilemma is een keuze tussen twee opties, die beide aantrekkelijk zijn maar elkaar lijken uit te sluiten : een "of/of"-situatie.
Ethische toolkit
Om te allen tijde goede morele en ethische normen te handhaven, zullen we nu de vijf kernprincipes van ethische besluitvorming leren kennen. Deze principes, ook wel bekend als de vijf P's van ethische kracht, zijn: Doel, Trots, Geduld, Volharding en Perspectief .
Er zijn verschillende ethische theorieën, maar de drie belangrijkste zijn de deontologische ethiek, de consequentialistische ethiek en de deugdethiek.
Door de gegevens uit deze consultaties systematisch te coderen en te verzamelen, werden de vijf meest voorkomende ethische aandachtspunten geïdentificeerd: 1) vertrouwelijkheid/privacy, 2) meerdere relaties (anders dan seksueel), 3) geïnformeerde toestemming en juridische kwesties, 4) waarschuwings-/beschermingsplicht en 5) gevaarlijkheid, ...
Ethische principes hebben betrekking op de manier waarop besluitvormers zich gedragen. Dit kan onder meer inhouden: handelen in het algemeen belang; onpartijdigheid, eerlijkheid en rechtvaardigheid ; zorgvuldigheid, consistentie en tijdigheid; en respect voor de belangen, rechten en veiligheid van anderen.
Ethische dilemma's. Wanneer je vaststelt dat een situatie ethische kwesties betreft en je vindt dat het geen verantwoordelijkheid is , dan is er waarschijnlijk sprake van een ethisch dilemma. Een dilemma is een situatie waarvoor twee mogelijke oplossingen bestaan, die beide moreel te rechtvaardigen zijn.
Voorbeelden van ethische dilemma's
Hoe moet je omgaan met wensen van naasten die vanuit goede zorg en professioneel inzicht niet in het belang zijn van een cliënt met dementie? Mag je als zorgprofessional afwijken van protocollen en standaarden als het in het belang van de cliënt is?
Ethische dilemma's worden gedefinieerd als situaties waarin individuen geconfronteerd worden met conflicten tussen waarden, plichten, rechten en verplichtingen, waardoor ze moeten kiezen tussen onverenigbare opties, wat vaak resulteert in het opofferen van de ene plicht voor de andere.
Kenmerken: (i) Ethiek is een geheel van morele normen en waarden die aanvaardbaar zijn in een samenleving . Het is alleen relevant in de context van een samenleving. (ii) Ethiek stuurt menselijk gedrag.
Er zijn drie niveaus van morele dilemma's: individueel, organisatorisch en structureel . Op individueel niveau is moreel redeneren gebaseerd op individuele rechten en rechtvaardigheid. Op organisatorisch niveau bestaan dilemma's tussen persoonlijke/groepsbelangen en het welzijn van de organisatie.
Een ethisch dilemma in het sociaal werk is specifiek een situatie waarin twee of meer professionele waarden met elkaar in conflict zijn . Voorbeelden van professionele waarden die met elkaar in conflict kunnen komen, zijn onder andere: dienstverlening, sociale rechtvaardigheid en waardigheid/respect.
Een moreel (of ethisch) dilemma ontstaat als er een botsing is tussen verschillende morele waarden. Het kiezen voor de ene waarde gaat dan ten koste van de andere waarde.
Voorbeeld ethisch dilemma
Iemand doden is niet ethisch verantwoord, maar dat is iemand pijn doen ook niet. Toch zal een arts zijn patiënt soms bewust pijn moeten doen: ten behoeve van een behandeling. Omdat hier de gezondheid op het spel staat, worstelt de arts niet met een ethisch dilemma.
Denk na over het belang van eerlijkheid over je intenties en motieven ten opzichte van anderen . Begrijp waarom het belangrijk is dat woorden overeenkomen met daden. Benoem de gevolgen van oneerlijkheid en onethisch gedrag.
Beschrijf veelvoorkomende ethische dilemma's en de verschillende ethische kwesties die in veel gevallen tot verdeeldheid onder bevolkingsgroepen hebben geleid. Onderwerpen zijn onder andere abortus; sterilisatie; kunstmatige inseminatie; draagmoederschap; orgaandonatie; onderzoek, experimenten en klinische proeven; menselijke genetica, stamcelonderzoek; en aids .
Ethische dilemma's kunnen ontstaan wanneer er tegenstrijdige belangen tussen belanghebbenden spelen of wanneer er druk wordt uitgeoefend om concessies te doen aan kwaliteits- of veiligheidsnormen ten behoeve van een snelle oplevering . In dergelijke situaties is het cruciaal dat projectmanagers standvastig blijven in het handhaven van morele waarden en niet zwichten voor externe druk.
Ethiek is het geheel van gedachten over de gedragsregels die mensen tegenover elkaar in acht moeten nemen. Ethische regels kunnen heel strikt en dwingend zijn, zoals in het fundamentalisme, maar ook veel minder nauw omschreven.
Anders gezegd is ethiek 'kritisch nadenken over wat (moreel) goed is om te doen'. Van oudsher wordt de ethiek gezien als een onderdeel van de filosofie. Ethiek en moraal worden vaak door elkaar gebruikt, maar zijn twee verschillende zaken: ethiek bestudeert de moraal.
Er bestaan drie benaderingen van ethiek : de deugdethiek, de consequentialistische ethiek en de deontologische of plichtsethiek . Het is belangrijk om alle drie de benaderingen te overwegen om een goed mens te zijn en het juiste te doen.
Vier belangrijke stromingen binnen de ethiek zijn de gevolgenethiek van de utilisten, de plichtethiek van Kant, de perspectivistische ethiek van Nietzsche en de deugdethiek van Aristoteles.