Narcisten vertonen doorgaans een onveilige hechtingsstijl, waarbij de vermijdende hechtingsstijl het meest voorkomt. Hoewel ze vaak arrogant overkomen, maskeren ze hiermee een diepgewortelde onzekerheid en angst voor afwijzing. Attachment Project +2
Het is dus waarschijnlijker dat narcisten een hoge mate van vermijdende hechting vertonen, wat we in het volgende hoofdstuk zullen bespreken. Kwetsbare narcisten hebben een zeer fragiel zelfbeeld en hoewel ze de goedkeuring van anderen zoeken, ervaren ze sterke angst als gevolg van relaties en hebben ze de neiging deze te vermijden.
Narcisten gebruiken vaak zinnen om te manipuleren, de schuld af te schuiven en het slachtoffer te devalueren, zoals: "Jij bent te gevoelig," "Ik deed het alleen maar omdat jij me zo boos maakte," "Dat heb ik nooit gezegd," "Je bent jaloers," "Zonder mij red je het niet," "Iedereen vindt dat jij overdrijft," "Je maakt alles zo ingewikkeld," en "Je bent nergens goed voor". Deze zinnen zijn bedoeld om de realiteit te verdraaien (gaslighting), het zelfvertrouwen te breken en de ander afhankelijk te maken.
Situaties die een verborgen narcist kan triggeren zijn onder andere:
De zwakke plekken van een narcist zijn hun diepgewortelde onzekerheid, een extreem kwetsbaar ego dat afhankelijk is van externe validatie, een gebrek aan echte empathie, de angst voor schaamte en kritiek, en de onmacht om met de realiteit om te gaan, wat leidt tot een constante behoefte aan 'narcistische voeding' (aandacht, bewondering). Ze kunnen niet goed tegen 'nee' en grenzen, en hun fantasiewereld botst vaak met de werkelijkheid, waardoor ze anderen beschadigen om zichzelf beter te voelen.
Narcisten zijn angstig om ontmaskerd te worden voor wie ze echt zijn. Dit behelzen eerder gemaakte slachtoffers die de manipulatietechnieken van de narcist doorprikken en achter hun valse masker kunnen kijken. Bovendien vreest de narcist dat slachtoffers hun zorgvuldig opgebouwde image aan de buitenwereld openbaren.
Narcisme kenmerken
Een narcist kan absoluut niet tegen kritiek, afwijzing, het niet krijgen van bewondering (narcistische voeding), en mensen die voor zichzelf opkomen, omdat dit hun fragiele, superieure zelfbeeld bedreigt en hun diepgewortelde angst voor waardeloosheid confronteert, wat kan leiden tot woede, manipulatie en het projecteren van hun eigen tekortkomingen op anderen.
Een narcist gedraagt zich vaak charmant en zelfverzekerd, maar heeft een diepgewortelde onzekerheid en een enorme behoefte aan bewondering, weinig empathie, een opgeblazen gevoel van eigen belangrijkheid en een gebrek aan inlevingsvermogen, terwijl ze anderen manipuleren en gebruiken om hun eigen doelen te bereiken, en slecht reageren op kritiek met woede of verontwaardiging.
Een vermijdende hechtingsstijl kan ontstaan na narcistische mishandeling omdat de ervaring van constante manipulatie en emotioneel misbruik je gevoel van veiligheid en vertrouwen in relaties enorm aantast.
Narcisten haten het als iemand gelukkig is. Dit betekent niet een tijdelijk gevoel van geluk of plezier, maar echte authentieke en diepe vreugde. Dit veroorzaakt bij narcisten paniek waar ze vervolgens angstig en onzeker van worden.
Ja hoor, een narcist kan perfect 'sorry' zeggen. Maar dat doet hij niet omdat hij schuldgevoelens heeft om hoe hij jou heeft behandeld. Als een narcist 'sorry' zegt of zich verontschuldigt dan doet hij dat louter en alleen uit eigenbelang.
Seks met een narcist is vaak een machtsspel dat draait om controle, bewondering en eigen bevrediging, niet om echte intimiteit; het kan in het begin extreem gepassioneerd lijken ("love bombing") maar wordt eenzijdig en manipulatief, waarbij de partner zich genegeerd, gebruikt of gekwetst voelt, omdat empathie ontbreekt en de narcist lof verwacht voor zijn "prestaties". De seksuele interactie is een middel tot bevoorrading, en kan variëren van agressief tot het volledig onthouden van seks, afhankelijk van de behoefte aan controle.
Een narcist voelt zich tot jou aangetrokken om deze redenen: Je hebt een hoog inlevingsvermogen. Je begrijpt de gevoelens van de ander goed. Je hebt een sterk inlevingsvermogen en je kunt meeleven met de ander.
Heeft een narcist ooit spijt? Een narcist voelt zelden of nooit spijt als hij jou heeft gedumpt. Wat hij wel kan voelen is schaamte vooral wanneer jij na de breuk hem geen aandacht meer schenkt. Dit heeft vooral te maken met het feit dat hij 'betrapt' werd en zijn ego hierdoor werd gekrenkt.
Hier zijn enkele veelvoorkomende gevolgen: Verlies van eigenwaarde: Door de voortdurende manipulatie en het gebrek aan waardering kan je eigen zelfbeeld flink beschadigd raken. Je begint te twijfelen aan jezelf en je eigen kunnen. Relatieproblemen: Narcisme leidt vaak tot veel ruzie en conflicten binnen relaties.
De narcist zet jou op een voetstuk en geeft je het gevoel dat je speciaal, uniek en onweerstaanbaar bent. Ze overladen je met aandacht, complimenten en liefde (soms wordt dit ook wel “love bombing” genoemd). Je voelt je gezien en gewaardeerd op een manier die bijna te mooi is om waar te zijn – en dat is het vaak ook.
Probeer nooit jezelf te verdedigen tegen een narcist . Ze weten al dat je gelijk hebt, ze willen je alleen maar gek maken door te proberen het te bewijzen. Het gaat hen niet om de waarheid, maar om macht. Het doel van een narcist is niet een oplossing of begrip, maar emotionele dominantie.
Er zijn verschillende manieren om narcisme in te delen, maar vaak worden grandioos/openlijk, kwetsbaar/verborgen, maligne/kwaadaardig, en soms altruïstisch/filantropisch onderscheiden; deze typen variëren van arrogant en dominant (grandioos) tot subtiel en slachtofferig (kwetsbaar) en zelfs destructief (maligne), waarbij allen een diepgewortelde behoefte aan bewondering en validatie hebben.
Een voorbeeld daarvan is negeren.
Narcisten willen zich graag belangrijk voelen. Je kunt je wel voorstellen wat er gebeurt als de buitenwereld hem dan negeert. Diep van binnen raakt dit de kern van zijn probleem. Hij raakt de controle over anderen kwijt en voelt zich in het diepst van zijn ziel ontzettend klein.
Een narcist gebruikt zinnen die draaien om schuldverdeling, gaslighting, isolatie en controle, zoals: "Jij bent te gevoelig," "Dat heb ik nooit gezegd," "Je maakt alles zo ingewikkeld," "Ik deed het alleen omdat jij me zo maakte," en "Zonder mij red je het niet," om de ander te manipuleren en afhankelijk te maken, vaak door de realiteit te verdraaien en het slachtoffer aan zichzelf te laten twijfelen.
Je maakt je excuses en probeert een oplossing te bedenken. De narcist explodeert: Hij of zij begint te schreeuwen dat je altijd egoïstisch bent, niets geeft om de relatie en hem of haar opzettelijk negeert. De boosheid lijkt veel te groot voor wat er daadwerkelijk gebeurd is.
Triangulatie. Zelfs als ze alleen zijn, doen narcisten aan triangulatie. Deze manipulatietechniek gebruiken ze vaak om drama en verwarring te zaaien in hun sociale kring of familie. Heel zorgvuldig denken ze na over wie ze kunnen gebruiken en hoe ze mensen tegen elkaar kunnen opzetten als ze alleen zijn.
Kenmerken van een narcist zijn een opgeblazen gevoel van eigen belangrijkheid, een constante behoefte aan bewondering, gebrek aan empathie, manipulatie, arrogantie, jaloezie en het gevoel speciale rechten te hebben, hoewel dit zich kan uiten in een 'open' (grandioos) of 'verborgen' (kwetsbaar) type, waarbij de verborgen vorm meer onzekerheid en gevoeligheid voor kritiek toont.
Narcisten kunnen zich emotioneel niet in anderen verplaatsen omdat ze te veel gericht zijn op hun eigen behoeften en verlangens. Dit is een serieuze rode vlag die alarmbellen doet afgaan. Een relatie zonder empathie voor je partner is een relatie die geen enkele kans tot slagen heeft.