Een dwangstoornis (OCD) wordt vaak verergerd door situaties die angst, stress of onzekerheid verhogen. De voornaamste factoren zijn verhoogde stressniveaus, vermijdingsgedrag en het toegeven aan de drang om dwanghandelingen uit te voeren. Mind, the mental health charity +2
Sommige mensen hebben meer aanleg voor een dwangstoornis. Dit komt bijvoorbeeld doordat bepaalde processen in hun hersenen anders lopen dan bij mensen zonder psychische klachten. Ook kan een lichamelijke ziekte, een infectie of het gebruik van sommige medicijnen van invloed zijn op het ontstaan van een dwangstoornis.
Katja Schuurman kampt openlijk met een obsessieve-compulsieve stoornis (OCD) en heeft in het verleden ook problemen gehad met een bipolaire stoornis, boulimia en alcoholgebruik, waarbij alcohol en drugs de dwanggedachten tijdelijk dempten. Ze deelt haar ervaringen om de stigma's te doorbreken, benadrukt het belang van medicatie en openheid, en spreekt ook over hoe haar moeder ook kampte met stemmingswisselingen.
Mensen met OCD vertonen meestal eerst milde symptomen van obsessies en compulsies, die mettertijd kunnen verergeren.
Een dwangstoornis gaat meestal niet helemaal weg. Je hebt meestal periodes met weinig klachten en periodes met meer klachten. In de behandeling leer je daarmee om te gaan. Bij angst kan terugkomen vind je ook adviezen.
Als je OCS hebt en na je behandeling minder last hebt van klachten, dan is het mogelijk om een goed dagelijks leven te hebben. Wel kunnen je klachten soms weer erger worden. Het kan nodig zijn dat je een lange tijd of voor de rest van je leven medicijnen tegen de stoornis moet slikken.
Tips voor zelf omgaan met een dwangstoornis (OCD)
Praat met anderen. Het kan een opluchting zijn om met anderen over je dwangstoornis te praten. Praten kan met je partner, maar ook met andere familieleden, vrienden, hulpverleners of lotgenoten. Zorg voor structuur in je dagen.
OCD-trekjes (Obsessieve-Compulsieve Stoornis) zijn ongewenste, terugkerende gedachten (obsessies) en de drang om bepaalde handelingen (compulsies) steeds te herhalen om angst en spanning te verminderen, zoals overmatig handen wassen, controleren, of in een vaste volgorde dingen doen, wat het dagelijks leven ernstig kan beïnvloeden. Deze rituelen geven kortstondige verlichting, maar versterken de cyclus, en mensen schamen zich er vaak voor.
Het onderzoek wijst erop dat iemand met een dwangstoornis te weinig serotonine heeft in de basale ganglia en te veel dopamine in de frontale schors. Serotonine speelt een rol bij je geluksgevoel, beloningen, leren en geheugen.
Een dwangstoornis heeft de controle over je leven. Dat maakt het vaak moeilijk om mee te doen aan dagelijkse activiteiten. Meestal gaat een dwangstoornis niet vanzelf over. De stoornis kan ook erger worden als je veel stress hebt.
Ze kreeg de diagnose bipolaire stoornis: "Ik had een psychose en ik was een paar maanden uit de running. Ik moest herstellen. Ik werd ontslagen bij tv-serie Boks.
"Nu zouden ze het stempel ADHD op me hebben geplakt", vertelde de presentator en muzikant in een interview met Cultuurpers. "Ik kon niet goed stilzitten en ging met iedereen de strijd aan." Na veertig jaar vechten voor een eigen plekje in de wereld heeft Raven eindelijk rust.
Antidepressiva. Antidepressiva is de eerste keuze medicatie bij mensen met OCD. De naam vermoedt misschien dat deze medicatie alleen gebruikt wordt bij mensen met een depressie, maar antidepressiva zijn daarnaast ook werkzaam bij onder andere angsten, fobieën, paniekaanvallen, overmatig piekeren en pijnklachten.
Een aantal veel voorkomende specifieke verschijningsvormen van dwang vind je hieronder.
Drie veelvoorkomende lichamelijke uitingen van een angststoornis zijn hartkloppingen/snelle hartslag, zweten, en trillen of beven. Andere veelvoorkomende symptomen zijn ademnood, duizeligheid, buikklachten, koude rillingen, en spierspanning, omdat het lichaam zich voorbereidt op een 'vecht-of-vlucht'-reactie.
Bij volwassenen werd een erfelijkheidspercentage van 47% voor obsessieve compulsieve symptomen gevonden en geen invloed van gezinsgebeurtenissen. Zowel bij kinderen als volwassenen werden geen sekseverschillen gezien in erfelijkheid van obsessieve compulsieve symptomen.
De auteurs concludeerden dat OCD een vroege uiting is van een vitamine B12-tekort .
Om je te helpen bij deze taak, hebben we de vijftienminutenregel ontwikkeld. Het idee is om je reactie op een obsessieve gedachte of op de drang om een dwanghandeling uit te voeren uit te stellen door wat tijd te laten verstrijken – bij voorkeur minstens vijftien minuten – voordat je er zelfs maar aan denkt om naar de drang of gedachte te handelen.
Je hebt last van obsessieve gedachten over dingen die je beslist niet wilt doen, vaak met een seksuele, religieuze of agressieve inhoud. Deze gedachten noem je ook wel intrusies. Als dwanghandeling zoek je bijvoorbeeld eindeloos op internet en ga je voortdurend na wat je hebt gedacht of gezegd.
De volgende vier vallen op omdat het enkele van de meest voorkomende vormen van OCD zijn: Schoonmaak-/besmettings-OCD , orde-/symmetrie- of tel-OCD , schade-OCD en verzamel-OCD .
False memory obsessions, oftewel valse herinneringen obsessies zijn opdringerige gedachten over je eigen gedrag in het verleden. Je vraagt je af of je je immoreel of gewelddadig hebt gedragen. Je kunt eraan gaan twijfelen of je misschien iets hebt gestolen, iemand hebt geslagen of hebt aangerand.
OCD is een vorm van een angststoornis. Er wordt ook wel eens een vergelijking gemaakt met een Autisme Spectrum Stoornis. Echter is OCD niet een vorm van autisme. Wel kan het zo zijn dat mensen met autisme bepaalde dwanggedachten/handelingen ervaren vanuit hun problematiek.
Een aantal vrij verkrijgbare supplementen is onderzocht op hun potentiële werking bij de behandeling van OCD. Sint-Janskruid, mariadistel, valeriaanwortel en bernagie behoren tot de kruidensupplementen die op de markt worden gebracht als gunstig voor OCD-symptomen.
De 'oplossing' zit in het oefenen van vertrouwen, in 'goed genoeg', het verdragen van de onrust en in het aangaan van onzekerheid. Vertrouwen groeit door te oefenen om niet mee te gaan in je dwang. Hoe meer je controleert, hoe meer je vertrouwen afbrokkelt. Hoe meer je oefent, hoe meer het groeit.
6 natuurlijke middelen en oefeningen om angst te verlichten