Nachtelijke jeuk kan worden veroorzaakt door een tekort aan bepaalde vitaminen, waarbij vitamine B12 en vitamine D de meest voorkomende oorzaken zijn.
Een jeukende huid 's avonds en 's nachts kan een teken zijn van tal van dermatologische en niet-dermatologische aandoeningen. Enkele voorbeelden van ziekten die nachtelijke jeuk veroorzaken zijn: Chronische inflammatoire huidziekten zoals eczeem of psoriasis. Huidinfecties zoals schimmel of schurft.
Vitamine B12 is betrokken bij de productie van witte bloedcellen, die een belangrijke rol spelen in het immuunsysteem. Een tekort aan vitamine B12 kan leiden tot een verzwakt immuunsysteem, waardoor de huid gevoeliger wordt voor jeuk en ontstekingen.
Symptomen van een vitamine B12-tekort zijn onder andere extreme vermoeidheid, tintelingen of gevoelloosheid in handen en voeten, geheugen- en concentratieproblemen, bleke huid, duizeligheid, hartkloppingen, spierzwakte, en een pijnlijke, ontstoken tong. Psychische klachten zoals somberheid, prikkelbaarheid, verwardheid en stemmingswisselingen komen ook voor, evenals andere vage klachten zoals haaruitval, gewichtsverlies, en problemen met het gezichtsvermogen.
Bij leverproblemen ontstaat vaak hevige jeuk over het hele lichaam, vooral op handpalmen en voetzolen, vaak zonder zichtbare uitslag, en is 's nachts erger. Deze jeuk wordt veroorzaakt door een ophoping van galzouten (cholestase) die de lever niet goed kan uitscheiden. Het kan ook samenhangen met leverkanker, cirrose of zwangerschapscholestase, waarbij de galwegen geblokkeerd zijn, en kan gepaard gaan met geelzucht en donkere urine.
Wat is jeuk ? Jeuk is een sensatie in de huid die de drang geeft om te krabben, te wrijven of te kloppen. Het is één van de meest voorkomende huidklachten.
Symptomen van leverproblemen variëren van vaag (vermoeidheid, misselijkheid, jeuk) tot duidelijk zichtbaar (geelzucht, opgezwollen buik), vaak met pijn rechtsboven in de buik. Vaak zijn er in het begin geen klachten, maar naarmate de lever slechter werkt, kunnen er donkere urine, lichte ontlasting, bloedingen, verwardheid en spierverlies optreden, wat duidt op ernstigere schade.
Symptomen zoals tintelingen, wazig zien, een pijnlijke en rode tong, mondzweren, spierzwakte en problemen met evenwicht en lopen, psychische problemen zoals depressie en verwardheid, problemen met geheugen, begrip en beoordelingsvermogen kunnen ook verband houden met een vitamine B12-tekort.
Een tong met een B12-tekort ziet er vaak rood, glad en gezwollen uit, omdat de tongpapillen (bultjes) verdwijnen, wat een 'biefstuktong' of 'aardbeientong' kan veroorzaken, en kan pijnlijk aanvoelen, vooral bij gekruid eten, zure dranken of tandenpoetsen.
Een foliumzuurtekort veroorzaakt diverse symptomen, waaronder vermoeidheid, bleke huid en kortademigheid door bloedarmoede, evenals darmklachten (diarree, misselijkheid) en mondproblemen (ontstoken, pijnlijke tong). Ook psychische klachten zoals prikkelbaarheid, concentratieproblemen en geheugenverlies, plus neurologische klachten zoals hoofdpijn en duizeligheid, kunnen voorkomen. Een tekort is extra belangrijk bij zwangerschap (risico op geboorteafwijkingen).
Voedingsmiddelen rijk aan vitamine E
Dit kan helpen om droogheid of jeuk als gevolg van zonnebrand te voorkomen. Studies hebben ook aangetoond dat het innemen van vitamine E-supplementen het risico op jeuk door atopische dermatitis (ook wel eczeem genoemd) kan verminderen.
Antioxidanten verminderen zogeheten prostaglandines, die onder andere verantwoordelijk zijn voor ontstekingsverschijnselen van bijvoorbeeld eczeem. Ze zorgen daarnaast voor het stabiliseren van de moleculen in je lichaam. Antioxidanten vind je onder meer in blauwe bessen, watermeloen, frambozen en wortels.
Je eet te weinig voeding rijk aan vitamine B12 of foliumzuur
Vitamine B12 zit alleen in dierlijk voedsel zoals vlees, vis, eieren en melk. Veganisten lopen daarom een hoger risico op een tekort. Een tekort aan vitamine B12 kan ook een gevolg zijn van alcoholisme of ondervoeding.
Lichaamstemperatuur: Een hoge lichaamstemperatuur 's nachts kan leiden tot een jeukende huid . Droge huid: Je lichaam verliest 's nachts vocht, wat jeuk kan veroorzaken. Hormonale veranderingen: 's Nachts produceert je lichaam minder hormonen dan overdag en bepaalde hormonen verminderen ontstekingen (zwelling).
Door jeuk kunt u last hebben van slaapproblemen. Dit kan ertoe leiden dat u overdag moe bent en zich niet kunt concentreren. Door eventuele schaamtegevoelens over de jeuk en het krabben, verminderen uw sociale activiteiten wellicht, waardoor eenzaamheid of verveling kan ontstaan.
Zowel een tekort aan vitamine B12 als aan vitamine A kan een jeukende huid veroorzaken. Als je last hebt van chronische jeuk, kan het daarom nuttig zijn om je vitamineniveaus te laten controleren. Deze controle helpt bepalen of deze tekorten de oorzaak zijn van je huidirritatie en jeuk.
Vermoeidheid, slaperigheid, zwakte. Misselijkheid, verlies van eetlust, gewichtsverlies. Menstruatieklachten, zoals uitblijven menstruatie, hevige menstruatie, te lange menstruatie, verergerde menstruatiepijn.
Gezwollen en pijnlijke tong en mond
Als je tong gezwollen raakt, of ontstoken, bleek of vreemd glad kunnen dat tekenen zijn van ijzergebrek (16). Een laag hemoglobinegehalte kan bij ijzertekort zorgen voor een bleke tong en een laag myoglobinegehalte kan ervoor zorgen dat hij pijnlijk, glad en gezwollen raakt.
Vitamine B12 zit vooral in dierlijke producten zoals vlees (vooral lever), vis (zalm, haring, makreel), schaal- en schelpdieren (mosselen, oesters), eieren, melk, yoghurt en kaas; planten bevatten het van nature niet, maar plantaardige producten kunnen ermee verrijkt zijn, zoals sommige melkvervangers, en veganisten moeten supplementen gebruiken.
Eén van de meest gestelde vragen door patiënten is wanneer ze iets gaan merken van de behandeling. 63% van de patiënten die injecties kregen, ervaarde verbetering binnen de eerste 8 weken. Bij 9% duurde dat tussen de 2 en 3 maanden, bij 9% meer dan 3 maanden, 11% meer dan 6 maanden en 8% ervaarde geen verbetering.
Leververvetting geeft vaak weinig tot geen symptomen, maar als ze optreden, zijn ze meestal vaag, zoals vermoeidheid, vage buikpijn rechtsboven, misselijkheid, een opgeblazen gevoel en soms jeuk; pas bij ontsteking (MASH) of ernstigere stadia zoals cirrose komen er duidelijkere klachten zoals geelzucht, donkere urine, en gewichtsverlies. Vaak wordt het bij toeval ontdekt tijdens bloedonderzoek.
Enkele genoemde symptomen zijn:
Deze medicijnen kunnen soms leverschade geven:
Plotselinge jeuk kan voortkomen uit droge huid, allergische reacties (op voedsel, medicijnen, planten, insecten), huidziekten (eczeem, psoriasis, galbulten). Ook interne ziekten (lever, nier, diabetes, bloedarmoede), stress/psychische factoren, zwangerschap, parasieten, of zenuwproblemen kunnen de oorzaak zijn, vaak zonder direct zichtbare uitslag. Het is belangrijk om bij aanhoudende of ernstige jeuk een arts te raadplegen om de exacte oorzaak te achterhalen, aldus Huidarts.com, Diakonessenhuis, en Nivea.nl.