Denemarken is 's werelds koploper met 326,1 gevallen van kanker per 100.000 mensen. De hoge notering van Nederland kan gedeeltelijk verklaard worden door goede diagnose en registratie van de ziekte.
Nederland is Europees uitschieter wat betreft het aantal kankergevallen. Ons land behoort tot de topdrie van landen waar kanker het meest voorkomt; alleen Ierland en Denemarken scoren hoger. Dat meldt Integraal Kankercentrum Nederland (IKNL) op basis van cijfers die de Europese Commissie heeft opgevraagd.
In Bulgarije, Oostenrijk en Roemenië is de incidentie het laagst.
In het westen en noorden van Nederland komt kanker vaker voor. In de periode 2016-2019 zijn er 465.217 nieuwe gevallen van kanker geregistreerd in de Nederlandse Kankerregistratie. Dat betekent dat gemiddeld per jaar in Nederland 67,7 van de 10.000 inwoners te maken krijgt met kanker.
Vergrijzing oorzaak van toename
Waar tot nu toe 1 op de 3 mensen de diagnose kreeg, is dat toegenomen naar 1 op de 2. Deze stijging is vooral te verklaren door de vergrijzing: mensen worden steeds ouder. En kanker komt vaker voor op oudere leeftijd: 80% van de mensen die kanker krijgt is 60 jaar of ouder.
Roken en meeroken vormen het grootste risico op kanker.
In de analyses is gecorrigeerd voor verschillen in leeftijdsopbouw in de bevolking van Europese landen. De hogere sterfte aan hart- en vaatziekten in Oost-Europese landen verklaart deels waarom zij een lagere kankerincidentie hebben.
Ook wordt de diagnose kanker vaker op latere leeftijd gesteld. Het ontstaan van kanker heeft ook andere oorzaken, zoals leefstijl. De kans om kanker te krijgen is bij vrouwen het meest gestegen tussen de 65 en 85 jaar. Bij mannen is dat boven de 75 jaar.
Je kunt niet vermijden dat je mogelijk kanker krijgt, maar je kunt wel een en ander doen om het risico op de ziekte te verkleinen. Niet roken, weinig of geen alcohol drinken, gezond eten en bewegen, verstandig omgaan met de zon en met (mogelijk) kankerverwekkende stoffen.
Omdat kanker vaker voorkomt op hogere leeftijd, neemt vooral het aantal oudere patiënten toe. Daarnaast wordt de toename in kankerdiagnoses veroorzaakt door leefstijl. Risicofactoren zijn onder andere roken, alcoholgebruik, weinig lichaamsbeweging en overgewicht. Huidkanker is de grootste stijger.
Wat het sterftecijfer betreft, zal longkanker naar verwachting de koploper blijven, gevolgd door pancreaskanker, lever- en galwegkanker, colorectale kanker en borstkanker.
Op de oncologie-lijst staan drie andere Nederlandse centra: het Erasmus MC Kanker Instituut (plaats 119), het Amsterdam UMC, oncologie (plaats 194) en het Cancer Center Amsterdam van het VU Medisch Centrum (plaats 203). Op nummer één staat het MD Anderson Cancer Center in Houston, Texas.
Cijfers verschillen per kankersoort
Maar de overlevingskansen verschillen sterk per soort kanker. Zo hebben patiënten met borst-, prostaat- of huidkanker goede overlevingskansen (rond de 90%).
De kans op overleving is fors toegenomen bij darmkanker, nierkanker, slokdarmkanker en ook bij veel soorten bloed- en lymfeklierkanker. Kankersoorten met een 5-jaarsoverleving hoger dan 80% zijn huidkanker, borstkanker, prostaatkanker en minder vaak voorkomende kankersoorten zoals hodgkinlymfoom en zaadbalkanker.
Meeste nieuwe gevallen van kanker op latere leeftijd
Kanker is een ziekte die vooral op latere leeftijd voorkomt. In 2023 was ruim de helft (54%) van alle nieuwe patiënten 70 jaar of ouder, iets minder dan de helft (45%) viel in de leeftijdsgroep 30 tot 70 jaar en 1% was jonger dan 30 jaar.
Darmkanker komt het meeste voor in de dikke darm of de endeldarm. Ongeveer een derde van alle gevallen is gelokaliseerd in de endeldarm.
Stoppen met roken, veilig de zon in, gezond eten, minder alcohol en genoeg bewegen bijvoorbeeld.
Zeker, maar het keiharde bewijs ontbreekt dat het eten van chocolade positieve effecten heeft op je gezondheid voor de lange termijn. De MMV-Voedingsmiddelenlijst ontraadt kankerpatiënten cacao. Wie het wil gebruiken, krijgt het advies om het met mate te consumeren en eventueel te kiezen voor carob.
Met chemotherapie gaan veruit de meeste kankercellen dood, maar een deel blijft leven. En dat is niet per sé een probleem, omdat het programma van de celdeling voorgoed wordt uitgeschakeld.
En welk type je bent, heeft ook invloed op je gezondheid. Op welk vlak loop jij meer risico? Wie A positief of A negatief is, heeft volgens een recente studie in de American Journal of Epidemiology 20 procent meer kans op maagkanker dan types B of O.
Vaak is een schimmelinfectie of een bacteriële infectie de oorzaak. Maar planten en bomen kennen eigenlijk geen kwaadaardige tumoren; ze gaan er niet aan dood.
Ongeneeslijk zieke kankerpatiënten genezen soms 'spontaan'. Niet zelden begint de genezing na een zware infectie. Aangezien een infectie het afweersysteem stimuleert, werd de suggestie geopperd dat het afweersysteem op eigen kracht een kankergezwel kan opruimen.
Denemarken is 's werelds koploper met 326,1 gevallen van kanker per 100.000 mensen. De hoge notering van Nederland kan gedeeltelijk verklaard worden door goede diagnose en registratie van de ziekte.
Voorkomen van kanker
Duidelijk is dat groente en fruit een positieve rol spelen, terwijl alcohol, overgewicht, rood vlees, vleeswaren en aangebrand eten een negatieve invloed hebben. Een eetpatroon met voldoende groente en fruit kan jaarlijks duizenden gevallen van kanker voorkomen.